86 tấn vàng chuyển về London, tranh cãi tài sản an toàn của Mỹ nóng trở lại

Ngân hàng Trung ương Hà Lan (De Nederlandsche Bank, DNB) vừa chuyển khoảng 86 tấn vàng đang lưu giữ tại New York (Mỹ) và Ottawa (Canada) về London. Đây không phải động thái tăng dự trữ vàng, mà là bước tái bố trí nơi cất giữ để có thể giao dịch và sử dụng nhanh hơn khi xảy ra khủng hoảng.

Trong thông cáo công bố ngày 2/9 (giờ địa phương), DNB cho biết từ tháng 3 đến tháng 8 năm 2026, ngân hàng này đã chuyển 86 tấn trong tổng số khoảng 313 tấn vàng đang cất giữ tại Mỹ và Canada sang London. London được xem là trung tâm giao dịch vàng vật chất hàng đầu thế giới, còn vàng lưu giữ tại Ngân hàng Trung ương Anh (Bank of England) đáp ứng tiêu chuẩn giao dịch quốc tế nên dễ sử dụng hơn trong tình huống khủng hoảng, theo giải thích của DNB.

Trước khi điều chỉnh, tỷ trọng vàng của DNB theo nơi cất giữ là New York 31,3%, Ottawa 19,7%, London 18,1% và Zeist (Hà Lan) 30,8%. Sau điều chỉnh, tỷ trọng tại New York và Ottawa đều giảm còn 18,5%, trong khi tỷ trọng tại London tăng lên 32,1%. Tỷ trọng cất giữ trong nước tại Zeist được giữ nguyên ở mức 30,8%.

DNB khẳng định tổng lượng vàng nắm giữ không thay đổi. Khoảng 59 tấn được xử lý theo cách bán tại New York rồi mua lại tại London, còn hơn 27 tấn được vận chuyển vật lý từ Mỹ và Canada về Zeist. Một lượng vàng tương đương sau đó được chuyển tiếp từ Zeist sang London.

Thống đốc DNB Olaf Sleijpen (Olaf Sleijpen) nói rằng “việc chuyển vàng lần này giúp cải thiện khả năng giao dịch của tài sản dự trữ vàng”, đồng thời cho biết thêm “chúng tôi cho rằng sẽ không cần dùng đến dự trữ vàng, nhưng vẫn phải củng cố khả năng phục hồi và sự sẵn sàng ứng phó”. Bình luận này cho thấy DNB coi đây là bước phòng ngừa dài hạn hơn là phản ứng trước một rủi ro cụ thể. DNB cho biết tính đến cuối năm 2025, ngân hàng này nắm giữ 612,4 tấn vàng, với giá trị định giá khoảng 72,2 tỷ euro.

Vàng do ngân hàng trung ương nắm giữ, trong thời bình đóng vai trò củng cố độ tin cậy của tài sản dự trữ, còn khi khủng hoảng xảy ra có thể dùng làm tài sản thế chấp hoặc phương tiện giao dịch. Vì vậy, ngoài số lượng nắm giữ, nơi cất giữ, tiêu chuẩn giao dịch và khả năng tiếp cận cũng được quản lý song song. Động thái lần này của DNB cũng tập trung vào việc đặt vàng ở đâu và có thể sử dụng như thế nào, hơn là chạy đua mua thêm vàng.

Trước đó, TokenPost từng đưa tin việc Hà Lan điều chỉnh chiến lược cất giữ vàng nghiêng về khả năng giao dịch và ứng phó khủng hoảng hơn là cuộc đua về số lượng nắm giữ. Đợt chuyển vàng lần này cũng nên được nhìn nhận ở góc độ đa dạng hóa nơi cất giữ và thuận tiện giao dịch vàng vật chất, thay vì chỉ xem là thông điệp chính trị về việc rút vàng khỏi Mỹ.

Quỹ đầu tư quốc gia Na Uy cũng đang cân nhắc điều chỉnh tiêu chuẩn đầu tư trái phiếu. Trong thư gửi Bộ Tài chính ngày 1/9, Ngân hàng Trung ương Na Uy (Norges Bank) kiến nghị hạ tỷ trọng chỉ số phụ trái phiếu chính phủ từ 70% xuống 50%, với lý do tỷ trọng 50% vẫn đủ đáp ứng nhu cầu thanh khoản trong giai đoạn thị trường tài chính bất ổn.

Quỹ đầu tư quốc gia Na Uy là nhà đầu tư tổ chức quy mô lớn, mang tính chất đầu tư dài hạn. Việc điều chỉnh chuẩn tham chiếu trái phiếu của một tổ chức như vậy nên được hiểu là quá trình rà soát lại rủi ro và thanh khoản của danh mục theo chuẩn dài hạn, hơn là tuyên bố sẽ bán ngay một loại tài sản cụ thể. Dù vậy, chính việc đưa ra thảo luận điều chỉnh tỷ trọng trái phiếu chính phủ cũng đang làm dấy lên nhiều câu hỏi hơn về cấu trúc tài sản an toàn lấy trái phiếu Mỹ làm trung tâm.

MarketWatch đưa tin rằng việc Hà Lan chuyển vàng và Na Uy thảo luận giảm tỷ trọng trái phiếu chính phủ Mỹ đang làm dấy lên nghi ngờ về vị thế tài sản an toàn của Mỹ. Tuy nhiên, khó có thể khẳng định đây là làn sóng rút khỏi tài sản Mỹ. DNB đưa ra lý do đa dạng hóa nơi cất giữ và khả năng giao dịch, còn đề xuất của Ngân hàng Trung ương Na Uy cũng chỉ là phương án điều chỉnh chuẩn tham chiếu trái phiếu.

Vàng không trả lãi. Trái phiếu chính phủ Mỹ vẫn được xem là thị trường trái phiếu có độ sâu lớn nhất thế giới. Vai trò của hai loại tài sản này không giống nhau, và cả ngân hàng trung ương lẫn nhà đầu tư tổ chức dài hạn đều phải cân nhắc song song khả năng chuyển đổi thành tiền mặt và khả năng kiểm soát trực tiếp tài sản khi khủng hoảng xảy ra.

Với nhà đầu tư, điểm đáng chú ý trong câu chuyện này không nằm ở giá vàng, mà ở sự thay đổi trong vai trò tài sản an toàn của đồng USD và trái phiếu chính phủ Mỹ. Lợi suất trái phiếu Mỹ và thanh khoản đồng USD vẫn là yếu tố tác động song song đến giá tài sản rủi ro toàn cầu và các quyết định điều chỉnh danh mục của giới đầu tư tổ chức. Trước đó, TokenPost từng đưa tin rằng trong quyết định phân bổ vàng, độ tin cậy của chính sách đang nổi lên như biến số quan trọng hơn cả mặt bằng lãi suất dài hạn.

Mối liên hệ trực tiếp với thị trường tiền mã hóa hiện chưa thể hiện rõ qua tác động giá cụ thể, mà nằm ở kênh gián tiếp thông qua cuộc tranh luận về tài sản an toàn. Có quan điểm xem Bitcoin (BTC) là “vàng kỹ thuật số”, nhưng trong các giai đoạn khủng hoảng thực tế, những tài sản có thanh khoản sâu và nền tảng thể chế vững như vàng hay trái phiếu chính phủ Mỹ thường vẫn được ưu tiên lựa chọn trước.

Trọng tâm của cuộc thảo luận lần này không phải là tài sản nào sẽ ngay lập tức thay thế tài sản nào, mà là việc ngân hàng trung ương và các nhà đầu tư tổ chức dài hạn đang rà soát lại cấu trúc giúp họ kiểm soát trực tiếp và chuyển đổi tài sản thành tiền mặt khi khủng hoảng xảy ra. Đợt chuyển vàng của DNB đã hoàn tất vào tháng 8/2026, trong khi đề xuất điều chỉnh chuẩn đầu tư trái phiếu của quỹ đầu tư quốc gia Na Uy vẫn đang chờ Bộ Tài chính xem xét.