Lợi suất 4,74%: trái phiếu 10 năm Mỹ tăng dù Bộ Tài chính mua lại 4 tỷ USD

Bộ Tài chính Mỹ nâng hạn mức mua lại trái phiếu kho bạc dài hạn lên tối thiểu 4 tỷ USD mỗi lần, nhưng hiệu ứng ổn định lãi suất dài hạn không kéo dài lâu. Lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm quay đầu tăng từ 4,65% ngày 19/8 lên 4,74% ngày 21/8, trong khi lợi suất kỳ hạn 30 năm cũng tăng từ 5,19% lên 5,27% trong cùng giai đoạn.

Bộ Tài chính Mỹ ngày 19/8 cho biết sẽ nâng hạn mức mua lại thanh khoản trái phiếu danh nghĩa kỳ hạn 10-20 năm và 20-30 năm từ 2 tỷ USD lên tối thiểu 4 tỷ USD mỗi lần, áp dụng từ 9/9 đến 4/11. Cơ quan này giải thích rằng đề nghị bán ra từ giới đầu tư ở các kỳ hạn dài liên tục duy trì ở mức cao nên cần mở rộng hỗ trợ thanh khoản.

Đây không phải một chương trình mới mà là mở rộng quy mô mua trong khuôn khổ tái cấp vốn theo quý hiện hành. Trong thông báo tái cấp vốn quý ngày 5/8, Bộ Tài chính Mỹ nêu kế hoạch mua tối đa 38 tỷ USD trái phiếu ngoài kỳ hạn chuẩn nhằm hỗ trợ thanh khoản trong quý này, cùng tối đa 25 tỷ USD cho mục đích quản lý tiền mặt ở kỳ hạn 1 tháng đến 2 năm. Việc mở rộng hạn mức kỳ hạn dài là điều chỉnh trong khuôn khổ này, nhắm vào áp lực ở các kỳ hạn trên 10 năm.

Theo dữ liệu lợi suất hàng ngày của Bộ Tài chính Mỹ, lợi suất kỳ hạn 10 năm lần lượt ghi nhận 4,65% ngày 19/8, 4,69% ngày 20/8 và 4,74% ngày 21/8. Lợi suất kỳ hạn 30 năm cũng đi theo chiều hướng tương tự, lần lượt 5,19%, 5,23% và 5,27% trong cùng giai đoạn. Lãi suất giảm ngay sau thông báo đã quay đầu tăng trở lại chỉ sau hai ngày.

Mua lại trái phiếu kho bạc là hình thức chính phủ mua lại trái phiếu đã phát hành trên thị trường. Động thái này tạo lực cầu cho giá trái phiếu và có thể gây áp lực giảm đối với lợi suất, vốn di chuyển ngược chiều với giá trái phiếu. Tuy nhiên, Bộ Tài chính Mỹ khẳng định đây là biện pháp hỗ trợ thanh khoản, không phải hoạt động mua trái phiếu vì mục đích chính sách tiền tệ.

Lãi suất dài hạn tăng tác động trực tiếp đến chi phí vay mua nhà và huy động vốn của doanh nghiệp. Khi lợi suất kỳ hạn 10 năm và 30 năm đi lên, lãi suất vay dài hạn và điều kiện phát hành trái phiếu doanh nghiệp có thể tăng theo. Đây cũng là gánh nặng chiết khấu đối với các tài sản rủi ro như cổ phiếu tăng trưởng và tài sản mã hóa, vốn phản ánh nhiều kỳ vọng tương lai vào giá.

Reuters đưa tin việc mở rộng mua lại lần này có thể khiến nhiệm vụ ổn định giá cả của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trở nên phức tạp hơn. Trong khi Bộ Tài chính đưa ra biện pháp tạo áp lực giảm lãi suất dài hạn, Fed vẫn phải cân nhắc đồng thời áp lực lạm phát và điều kiện tài chính để quyết định lộ trình chính sách. Một số nhà đầu tư trên thị trường cho rằng đây có thể là dấu hiệu cho thấy ảnh hưởng đến điều kiện tín dụng đang dịch chuyển một phần từ Fed sang Bộ Tài chính.

Tuy nhiên cũng có cách nhìn ngược lại. Bộ Tài chính Mỹ chính thức gọi đây là biện pháp hỗ trợ thanh khoản, và khó có thể xem đây là tình huống chức năng thị trường đổ vỡ đến mức cần ngân hàng trung ương can thiệp. Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ (CFR) trong phân tích ngày 20/8 nhận định việc mở rộng mua lại có ý nghĩa như một tín hiệu, nhưng không phải biện pháp thay đổi được các yếu tố cấu trúc như thâm hụt ngân sách và áp lực nguồn cung trái phiếu.

Điều này cho thấy chiều hướng lãi suất dài hạn không chỉ do một biện pháp mua trái phiếu quyết định. Lãi suất dài hạn thường phản ánh đồng thời kỳ vọng lạm phát, tăng trưởng, lộ trình tài khóa và triển vọng nguồn cung trái phiếu. Dù Bộ Tài chính tăng cường thanh khoản ở một kỳ hạn cụ thể, lãi suất vẫn có thể tăng trở lại nếu thị trường đánh giá áp lực tài khóa và lạm phát lớn hơn.

Thị trường tiền mã hóa phản ứng trong ngắn hạn. CoinDesk cho biết ngay sau thông báo mở rộng mua lại, Bitcoin(BTC) vượt mốc 68.000 USD và khoảng 1,4 tỷ USD vị thế bán khống bị thanh lý. The Block cũng đưa tin BTC vượt 69.000 USD và Ethereum(ETH) tăng mạnh.

Dù vậy, khó có thể khẳng định chắc chắn biến động này chỉ do riêng biện pháp của Bộ Tài chính gây ra. Giá tiền mã hóa là thị trường phản ánh đồng thời lãi suất, đồng USD, vị thế phái sinh và cung cầu giao ngay. Những thay đổi được xác nhận trong sự việc lần này là việc Bộ Tài chính mở rộng mua lại trái phiếu dài hạn, lợi suất kỳ hạn 10 năm và 30 năm bật tăng trở lại, và Bitcoin tăng trong ngắn hạn.

Xu hướng mở rộng mua trái phiếu kho bạc dài hạn của Mỹ từng được nhắc đến cùng đà phục hồi của Bitcoin cũng đã được ghi nhận trên thị trường trong nước trước đó. Khi đó, TokenPost cũng đưa tin rằng khó khẳng định thông báo của Bộ Tài chính trực tiếp gây ra đà tăng của BTC, và điểm mấu chốt là sự thay đổi của môi trường lãi suất và thanh khoản chỉ là một trong nhiều yếu tố được nhắc đến để lý giải biến động giá.

Trước đó, thông báo mở rộng mua lại trái phiếu kho bạc dài hạn của Bộ Tài chính Mỹ được giới thiệu là biện pháp áp dụng từ 9/9 đến 4/11. Đợt lãi suất tăng trở lại lần này được xem là diễn biến cho thấy thị trường tiếp tục phản ánh áp lực cung cầu ở kỳ hạn dài và tâm lý cảnh giác lạm phát sau khi thông báo mua lại được đưa ra.

Trên thị trường trong nước, biến động lãi suất dài hạn của Mỹ thường được xem là biến số để lý giải giá tài sản USD và tài sản rủi ro nước ngoài. Khi lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng, kỳ vọng lợi suất tài sản USD, tỷ suất sinh lời quy đổi và cách lý giải giá cổ phiếu, tài sản mã hóa nước ngoài cũng có thể thay đổi theo. Tuy nhiên, khó có thể khẳng định chiều hướng của đồng USD hay BTC chỉ dựa trên một thông báo mua lại trái phiếu.

Điểm cần theo dõi tiếp theo là các chỉ số kinh tế Mỹ và hội nghị Jackson Hole. Cục Phân tích Kinh tế thuộc Bộ Thương mại Mỹ (BEA) dự kiến công bố ước tính lần 2 GDP quý 2 vào lúc 8 giờ 30 sáng ngày 26/8 theo giờ miền Đông nước Mỹ, tức 19 giờ 30 cùng ngày theo giờ Việt Nam. Lịch công bố thu nhập và chi tiêu cá nhân tháng 7 cần được xác nhận riêng theo lịch chính thức của BEA. Ngân hàng Dự trữ Liên bang Kansas City sẽ tổ chức Hội nghị chuyên đề chính sách kinh tế Jackson Hole từ 27-29/8, với chủ đề năm nay là 'Đổi mới tài chính: hàm ý đối với thanh toán và chính sách'.