Thương vụ 110 tỷ USD Paramount - Warner Bros bị chặn bởi kiện tụng liên bang

Thương vụ Paramount Skydance(PSKY) thâu tóm Warner Bros. Discovery(WBD) trị giá 110 tỷ USD đang bị trì hoãn giữa vòng vây kiện tụng từ chính quyền các bang và các cuộc đàm phán thỏa thuận. Đây là thương vụ tái cấu trúc truyền thông quy mô lớn, gộp chung phát hành phim chiếu rạp, kênh truyền hình cáp, dịch vụ streaming và kênh tin tức vào một tập đoàn duy nhất.

Theo đài NPR, trong lúc đàm phán sáp nhập giữa Paramount và Warner Bros vẫn tiếp diễn, một bộ phận trong ngành điện ảnh muốn chặn thương vụ trong khi số khác lại yêu cầu đạt thỏa thuận. Vấn đề không chỉ nằm ở việc hai hãng phim hợp nhất, mà ở chỗ sản xuất nội dung, kênh phân phối, kênh truyền hình và nền tảng streaming có thể gom về dưới một tập đoàn duy nhất.

Văn phòng Tổng chưởng lý bang California cho biết liên minh tổng chưởng lý của 12 bang đã đệ đơn kiện ngày 13/7 nhằm ngăn Paramount thâu tóm Warner Bros. Discovery. Văn phòng này lập luận rằng nếu thương vụ hoàn tất, công ty sáp nhập có thể kiểm soát khoảng một phần ba lượng phim chiếu rạp và chương trình truyền hình cáp cơ bản tại Mỹ.

Ở cấp liên bang, kết luận lại khác. Cục Chống độc quyền thuộc Bộ Tư pháp Mỹ, trong tuyên bố kết thúc điều tra ngày 12/6, cho biết khả năng gây hại cho cạnh tranh hoặc người tiêu dùng trong các thị trường streaming, truyền hình tuyến tính và phát triển, sản xuất, phân phối phim chiếu rạp là thấp.

Cùng một thương vụ nhưng chính quyền liên bang và các bang lại đưa ra phán quyết trái ngược, khiến vụ việc trở thành điểm nóng xung đột pháp lý xoay quanh việc tái cấu trúc ngành truyền thông Mỹ.

Quy trình tố tụng cũng khiến tiến độ thương vụ bị kéo dài. Văn phòng Tổng chưởng lý California cho biết ngày 24/7, Paramount và Warner Bros đã đồng ý không hoàn tất sáp nhập trước ngày 1/6/2027 hoặc trước khi tòa án ra phán quyết, tùy điều kiện nào đến trước.

Nếu tòa nghiêng về phía các bang, thương vụ sẽ tiếp tục bị chặn ngay cả trong thời gian kháng cáo. Việc một thương vụ sáp nhập truyền thông lớn có thể bị treo bởi kiện tụng cấp bang, tách biệt hoàn toàn với quá trình rà soát của cơ quan quản lý liên bang, đang trở thành gánh nặng chính của thương vụ này.

Giới biên kịch cũng đứng vào hàng ngũ phản đối. Nghiệp đoàn Biên kịch Mỹ(WGA) ngày 14/7 đã nộp đơn kiện lên tòa án liên bang, cho rằng công ty sau sáp nhập có thể trở thành bên mua nội dung phim và chương trình truyền hình gốc lớn nhất tại Mỹ.

Michele Mulroney (Michele Mulroney), Chủ tịch chi nhánh miền Tây của Nghiệp đoàn Biên kịch Mỹ, nói: "Thương vụ này sẽ xóa bỏ cạnh tranh trong một ngành vốn đã tập trung cao, đồng thời đe dọa sinh kế của người lao động giải trí lẫn sự đa dạng sáng tạo của truyền hình và điện ảnh". Khi số lượng bên mua nội dung giảm đi, thị trường lựa chọn dành cho biên kịch, hãng sản xuất và khán giả cũng thu hẹp theo.

Ngay trong phe phản đối, khả năng đạt thỏa thuận vẫn được nhắc tới. The Wall Street Journal đưa tin bang California có thể yêu cầu các biện pháp cơ cấu như bán bớt một số kênh truyền hình cáp và giữ tính độc lập cho hãng phim Warner Bros.

Sau đó, Tổng chưởng lý bang California Rob Bonta (Rob Bonta) đã hủy cuộc gặp dự kiến, cáo buộc phía Paramount làm rò rỉ và bóp méo nội dung đàm phán kín. Paramount phủ nhận cáo buộc rò rỉ thông tin và khẳng định vẫn sẵn sàng đối thoại.

Cũng có thông tin cho rằng Paramount đang chịu áp lực về thời gian. Trong tài liệu công bố, Paramount cho biết nếu việc hoàn tất thương vụ bị trì hoãn, cổ đông Warner Bros có thể được trả thêm khoản tiền mặt khoảng 650 triệu USD mỗi quý.

Kiện tụng càng kéo dài, chi phí sáp nhập và áp lực đàm phán càng tăng theo.

Trong ngành truyền thông, các thương vụ sáp nhập lớn thường tái định hình đồng thời quyền sở hữu trí tuệ nội dung, mạng lưới phân phối và nền tảng thuê bao. Phe phản đối lo ngại số lượng bên mua và kênh phân phối bị thu hẹp, trong khi phe ủng hộ cho rằng cần quy mô kinh tế lớn hơn để cạnh tranh trong bối cảnh streaming phát triển mạnh và thị trường truyền hình truyền thống co lại.

Với độc giả Việt Nam, câu chuyện này không chỉ dừng ở mâu thuẫn nội bộ Hollywood. Paramount và Warner Bros đang nắm giữ đồng thời các mảng phim ảnh, truyền hình, streaming và tin tức, nên nếu số lượng chủ thể sản xuất và phân phối giảm đi, thị trường dịch vụ xem phim trực tuyến toàn cầu cũng như hoạt động phân phối, sản xuất trong nước có thể chịu tác động gián tiếp.

Hiện hai bên đã thống nhất không hoàn tất sáp nhập trước ngày 1/6/2027 hoặc trước khi có phán quyết của tòa án. Sau ngày 1/10, vấn đề chi phí trì hoãn có thể trở thành gánh nặng bổ sung cho điều kiện thương vụ và các cuộc đàm phán thỏa thuận.