Lợi suất trái phiếu Mỹ tiến gần 5%, cảnh báo S&P500 giảm tới 20%

Nếu lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tiến sát mốc 5%, chỉ số S&P500 có thể bước vào đợt điều chỉnh 15-20%, theo cảnh báo mới nhất từ giới phân tích Phố Wall. Đà tăng của lợi suất dài hạn đang gây áp lực kép lên cổ phiếu công nghệ và kỳ vọng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời đẩy cao chi phí chiết khấu áp dụng cho toàn bộ nhóm tài sản rủi ro.

Theo Business Insider đưa tin ngày 23 (giờ địa phương), Phillip Colmar, đối tác chiến lược toàn cầu tại MRB Partners, nhận định trong báo cáo gửi khách hàng rằng đà tăng lợi suất trái phiếu dài hạn đang đẩy thị trường chứng khoán tới sát "ngưỡng giảm tỷ trọng rủi ro".

Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Mỹ đã vượt mốc 4,7% trong tuần này, trong khi lợi suất kỳ hạn 30 năm vượt 5,2%. Nguyên nhân được chỉ ra gồm nợ công Mỹ gia tăng, triển vọng tăng trưởng kinh tế vững, và áp lực lạm phát từ xung đột giữa Mỹ và Iran.

Ông Colmar cho biết nếu lợi suất kỳ hạn 10 năm tiến gần mốc 5%, S&P500 có thể giảm 15-20%. Ông nói: "Nếu lãi suất tiếp tục tăng và đà tăng không có dấu hiệu dừng lại, một đợt giảm tỷ trọng rủi ro có thể bắt đầu ngay cả khi lợi suất còn dưới 5%". Bình luận này cho thấy mốc 5% không phải ngưỡng cứng mà chỉ là điểm tham chiếu tâm lý thị trường.

Tuy nhiên, ông không đưa ra dự báo cụ thể về mức lợi suất trong thời gian tới, và cho biết quan điểm đầu tư hiện tại vẫn nghiêng về nhóm cổ phiếu tăng trưởng trong ngắn hạn.

"Giảm tỷ trọng rủi ro" (de-risking) là thuật ngữ chỉ hành động nhà đầu tư cắt giảm tỷ trọng tài sản rủi ro. Trên thị trường chứng khoán, động thái này thường thể hiện qua việc giảm đòn bẩy hoặc hạ tỷ trọng cổ phiếu tăng trưởng khi các biến số về tăng trưởng kinh tế, lãi suất và thanh khoản xấu đi.

Vấn đề nằm ở chỗ lợi suất dài hạn không chỉ là biến số riêng của thị trường trái phiếu. Nhà đầu tư thường xem lợi suất trái phiếu dài hạn như một mức lợi nhuận gần như phi rủi ro, dùng để so sánh với kỳ vọng lợi nhuận của cổ phiếu. Khi lợi suất tăng, tỷ lệ chiết khấu dùng để quy đổi lợi nhuận tương lai về giá trị hiện tại cũng tăng theo, kéo theo yêu cầu lợi nhuận cao hơn đối với nhóm cổ phiếu tăng trưởng.

Áp lực này có thể rõ nét hơn ở nhóm cổ phiếu liên quan AI. Thị trường chứng khoán Mỹ hiện phản ánh khá nhiều kỳ vọng dài hạn rằng AI sẽ giúp nâng cao năng suất. Nhưng hạ tầng AI như trung tâm dữ liệu và chất bán dẫn đòi hỏi nguồn vốn đầu tư rất lớn.

Khi chi phí vay vốn tăng, thời gian thu hồi vốn đầu tư kéo dài hơn, đồng thời áp lực điều chỉnh triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp cũng lớn hơn. Ông Colmar nói: "Đây có thể vẫn là một chủ đề đầu tư tốt, nhưng khi kỳ vọng bị đẩy lên quá cao mà không được đáp ứng, khoảng trống sẽ xuất hiện". Nói cách khác, rủi ro không nằm ở bản thân câu chuyện AI mà ở việc kỳ vọng đã vượt quá thực tế tăng trưởng lợi nhuận.

Động thái mở rộng chương trình mua lại trái phiếu dài hạn của Bộ Tài chính Mỹ cũng khiến thị trường có nhiều cách diễn giải khác nhau. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết sẽ mở rộng quy mô mua lại trái phiếu dài hạn nhằm giảm nguồn cung trái phiếu lưu hành trên thị trường.

Trước đó, TokenPost từng đưa tin Bộ Tài chính Mỹ nâng mức trần mua lại trái phiếu dài hạn mỗi lần từ 2 tỷ USD lên tối thiểu 4 tỷ USD. Thay đổi này sẽ được áp dụng từ ngày 9/9 đến ngày 4/11.

Dù vậy, ông Colmar cho rằng động thái này có thể bị hiểu là nỗ lực ghìm lợi suất hơn là giải quyết nguyên nhân gốc rễ là lo ngại lạm phát. Ông nói: "Thị trường cảm nhận được sự hoảng loạn". Theo ông, việc Bộ Tài chính mở rộng mua lại trái phiếu mà không có sự phối hợp chính sách với Cục Dự trữ Liên bang (Fed) cũng có thể khiến tâm lý thị trường thêm bất an.

Với nhà đầu tư trong nước, lợi suất dài hạn cũng là biến số cần theo dõi song song giữa cổ phiếu và tài sản số. TokenPost từng đưa tin lợi suất dài hạn tác động đồng thời tới tỷ lệ chiết khấu của cổ phiếu công nghệ và tài sản rủi ro, chi phí huy động vốn doanh nghiệp và dòng vốn nước ngoài.

Bitcoin (BTC) và nhiều loại tài sản số khác thường được xếp vào nhóm tài sản rủi ro không mang lãi suất hay cổ tức, nên thường được nhắc tới trong các cuộc thảo luận về chi phí cơ hội khi lợi suất dài hạn tăng. Tuy nhiên, mức độ tác động cụ thể của đợt tăng lợi suất lần này tới giá BTC chưa được xác định.

Diễn biến được xác nhận cho tới nay là lợi suất dài hạn của Mỹ tăng, chi phí đầu tư AI chịu áp lực và cảnh báo về khả năng điều chỉnh của chứng khoán Mỹ đang diễn ra cùng lúc. Thị trường sẽ tiếp tục theo dõi liệu lợi suất kỳ hạn 10 năm có tiến sát mốc 5% hay không, và liệu chương trình mở rộng mua lại trái phiếu của Bộ Tài chính, có hiệu lực từ ngày 9/9, có giúp ổn định lợi suất dài hạn hay không.