Bộ Tài chính Mỹ mua lại 4 tỷ USD trái phiếu: Chưa đủ hạ lãi suất dài hạn

Bộ Tài chính Mỹ nâng quy mô mua lại tối thiểu trái phiếu chính phủ kỳ hạn dài lên 4 tỷ USD mỗi đợt, nhưng giới phân tích cho rằng đây khó có thể là giải pháp lâu dài để kéo giảm chi phí vay kỳ hạn dài.

UBS Asset Management nhận định như vậy trong một bài đăng của công ty, dẫn chứng từ trường hợp của Nhật Bản và Anh để chỉ ra rằng sự can thiệp của chính phủ vào thị trường trái phiếu vẫn có giới hạn nhất định. Công ty quản lý tài sản này nhấn mạnh “nguyên tắc này cũng áp dụng cho nước Mỹ”.

Nhật Bản và Anh từng sử dụng nhiều công cụ như mua trái phiếu, mua lại (buyback) hay điều chỉnh khối lượng phát hành để tác động đến lãi suất dài hạn. Theo UBS Asset Management, những biện pháp này có thể làm giảm biến động thị trường và mang lại sự ổn định tạm thời, nhưng không thể hạ chi phí vay một cách vĩnh viễn khi tình hình tài khóa, lạm phát và nguồn cung trái phiếu diễn biến bất lợi.

Mua lại trái phiếu là hoạt động chính phủ mua lại chính những trái phiếu đã phát hành trước đó trên thị trường. Biện pháp này thường được dùng để bổ sung thanh khoản cho một số kỳ hạn cụ thể hoặc ổn định chức năng thị trường, và về nguyên tắc khi giá trái phiếu tăng thì lợi suất sẽ giảm tương ứng.

Bộ Tài chính Mỹ quyết định nâng quy mô mua lại tối thiểu đối với trái phiếu danh nghĩa kỳ hạn dài từ 2 tỷ USD lên 4 tỷ USD mỗi đợt. Biện pháp này được áp dụng từ ngày 9/9 đến ngày 4/11, nhằm tăng cường hỗ trợ thanh khoản cho các kỳ hạn 10-20 năm và 20-30 năm.

UBS Asset Management cho rằng động thái lần này không tác động trực tiếp đến những yếu tố mang tính cấu trúc vốn đã đẩy phần bù kỳ hạn (term premium) của thị trường trái phiếu Mỹ lên cao. Công ty chỉ ra ba nguyên nhân chính: thâm hụt ngân sách kéo dài, nhu cầu vốn ở mức cao, và sự dịch chuyển cơ cấu nắm giữ trái phiếu sang nhóm nhà đầu tư tư nhân vốn nhạy cảm hơn với giá.

Phần bù kỳ hạn là mức bù đắp thêm mà nhà đầu tư yêu cầu khi nắm giữ trái phiếu dài hạn. Kỳ hạn càng dài, sự bất định về lạm phát, tình hình tài khóa và lộ trình lãi suất càng lớn, kéo theo gánh nặng phản ánh vào lãi suất dài hạn cũng tăng theo.

Một yếu tố khác củng cố quan điểm của UBS Asset Management là việc đợt mở rộng mua lại lần này chỉ mang tính tạm thời, kết thúc vào đầu tháng 11. Công ty cho rằng điều này càng cho thấy đây là biện pháp mang tính chiến thuật hơn là một giải pháp lâu dài.

Với độc giả tại Việt Nam, câu chuyện này không chỉ dừng lại ở thị trường trái phiếu Mỹ. Lãi suất dài hạn chính là tỷ lệ chiết khấu được dùng trực tiếp để định giá các tài sản rủi ro, và TokenPost từng đề cập đến phân tích cho rằng làn sóng đầu tư vào AI có thể tạo thêm áp lực lên thị trường trái phiếu.

Khi lãi suất dài hạn duy trì ở mức cao, biến động giá của các tài sản rủi ro như cổ phiếu công nghệ hay tiền mã hóa cũng có thể tăng theo. Tuy nhiên, phân tích lần này chỉ nói về giới hạn của việc can thiệp vào thị trường trái phiếu, không đưa ra dự báo về xu hướng giá của Bitcoin(BTC) hay Ethereum(ETH).

Quyết định của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vẫn là một trục riêng biệt cần theo dõi. Dựa trên biên bản cuộc họp Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) tháng 7, UBS Asset Management cho rằng lạm phát tiếp tục là mối quan tâm hàng đầu của giới hoạch định chính sách.

Công ty quản lý tài sản này cho biết: “Chúng tôi cho rằng Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong năm nay, nhưng vẫn có khả năng điều chỉnh tùy theo diễn biến dữ liệu sắp tới”. UBS Asset Management nói thêm: “Hướng đi chính sách của Fed phụ thuộc vào lạm phát, chứ không phải vào sự can thiệp của chính phủ vào thị trường”.

Điều này cho thấy cần tách bạch giữa các biện pháp hỗ trợ thanh khoản thị trường trái phiếu của Bộ Tài chính và chính sách tiền tệ của Fed. Việc mở rộng mua lại có thể cải thiện điều kiện giao dịch ở một số kỳ hạn nhất định, nhưng không thể thay thế cho quyết định về lãi suất điều hành.

Bộ Tài chính Mỹ dự kiến sẽ thông báo lại quy mô mua lại sau ngày 4/11, thời điểm công bố kế hoạch tái cấp vốn (refunding) của quý tiếp theo. Hiện tại, biện pháp được xác nhận chỉ là hỗ trợ thanh khoản tạm thời áp dụng từ ngày 9/9 đến ngày 4/11.