Tòa Mỹ mở lại vụ kiện cổ đông Signature Bank, bác quyền kế thừa của FDIC

Tòa phúc thẩm liên bang Mỹ vừa ra phán quyết cho phép mở lại vụ kiện gian lận chứng khoán mà các cổ đông ngân hàng Signature Bank khởi xướng. Theo tòa, việc Tổng công ty Bảo hiểm Tiền gửi Liên bang Mỹ (FDIC) trở thành người quản lý tài sản của ngân hàng phá sản không đồng nghĩa với việc FDIC tự động kế thừa toàn bộ quyền khởi kiện của cổ đông.

Tòa phúc thẩm Khu vực 2 của Mỹ đưa ra phán quyết trong vụ Fonden kiện FDIC ngày 19 (giờ địa phương), theo đó hủy bỏ quyết định bác đơn của Tòa án Liên bang Khu vực Đông New York và trả hồ sơ về cấp sơ thẩm để xét xử lại. Vụ kiện mang số hiệu 25-720. Trước đó, tòa sơ thẩm đã chấp nhận lập luận của FDIC và bác đơn kiện vào ngày 21 tháng 3 năm 2025.

Bên khởi kiện là quỹ hưu trí công Thụy Điển AP7 (Sjunde AP-Fonden). Quỹ này cáo buộc các cựu lãnh đạo Signature Bank cùng công ty kiểm toán độc lập KPMG LLP vi phạm Điều 10(b) Luật Giao dịch Chứng khoán Mỹ và Quy tắc 10b-5 của Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC).

Phía nguyên đơn cho rằng các thông tin công bố của Signature Bank về rủi ro thanh khoản và quản trị rủi ro đã khiến nhà đầu tư hiểu sai tình hình thực tế. Vấn đề còn để ngỏ là mức độ ngân hàng công khai đầy đủ về độ phơi nhiễm với ngành tiền mã hóa, blockchain và nguy cơ rút tiền gửi hàng loạt hay chưa.

FDIC tham gia vụ kiện với tư cách người quản lý tài sản của Signature Bank. Cơ quan này lập luận rằng theo điều khoản kế thừa của Đạo luật Cải cách, Phục hồi và Thực thi Định chế Tài chính (FIRREA), quyền khởi kiện của cổ đông cũng đã chuyển giao cho FDIC.

Tuy nhiên, tòa phúc thẩm không chấp nhận lập luận này. Hội đồng xét xử nhận định các cáo buộc gian lận chứng khoán của AP7 không nhắm vào Signature Bank hay FDIC, mà nhắm vào các cựu lãnh đạo ngân hàng và đơn vị kiểm toán.

FIRREA là đạo luật cho phép FDIC tiếp nhận quyền và tài sản của tổ chức tài chính mất khả năng thanh toán trong quá trình xử lý đổ vỡ. Dù vậy, trong vụ việc này, tòa phúc thẩm xác định phạm vi kế thừa đó không bao trùm quyền khởi kiện gian lận chứng khoán trực tiếp của cổ đông.

Phán quyết lần này chưa xác định trách nhiệm của ban lãnh đạo Signature Bank hay KPMG. Đây mới là quyết định về việc ai có quyền theo đuổi vụ kiện ở giai đoạn xét đơn bác bỏ; các vấn đề về công bố sai lệch, thiệt hại và mối quan hệ nhân quả sẽ được xem xét lại ở cấp sơ thẩm.

Theo tài liệu công bố ngày 12 tháng 3 năm 2023, FDIC cho biết Signature Bank bị Sở Dịch vụ Tài chính bang New York đóng cửa. Cùng ngày, FDIC được chỉ định làm người quản lý tài sản và chuyển giao phần lớn tiền gửi cùng tài sản của ngân hàng sang Signature Bridge Bank, N.A.

Tại thời điểm đóng cửa, tổng tài sản của Signature Bank đạt 110,4 tỷ USD (khoảng 155.900 tỷ won), tổng tiền gửi đạt 88,6 tỷ USD (khoảng 125.100 tỷ won). Sự việc xảy ra ngay sau khi Silicon Valley Bank (SVB) sụp đổ, giữa lúc bất ổn lan rộng trong hệ thống ngân hàng khu vực Mỹ.

Theo nội dung phán quyết, Signature Bank bắt đầu chuyển trọng tâm kinh doanh sang lĩnh vực tiền mã hóa và blockchain từ năm 2017. Phía nguyên đơn dẫn trong đơn kiện được tòa trích lại rằng riêng ngày 10 tháng 3 năm 2023, ngân hàng đã bị rút hơn 10 tỷ USD (khoảng 14.100 tỷ won) tiền gửi chỉ trong một ngày.

Con số rút tiền gửi nói trên là cáo buộc của phía nguyên đơn được tòa dẫn lại trong phán quyết, chưa phải sự thật được xác định ở cấp xét xử nội dung vụ kiện. Phán quyết cũng dẫn lời trình bày của nguyên đơn rằng giá cổ phiếu Signature Bank đã rơi xuống còn 0,13 USD vào ngày 28 tháng 3 năm 2023.

Bình luận: Với giới tiền mã hóa, ý nghĩa của vụ việc nằm ở chỗ cánh cửa kiện tụng của cổ đông sau khi ngân hàng phá sản không đóng lại ngay lập tức. Các vấn đề về mức độ phơi nhiễm tiền gửi liên quan tiền mã hóa, quản lý thanh khoản và ý kiến kiểm toán có thể được xem xét lại ở phiên xét xử tiếp theo.

Dù vậy, phán quyết lần này chỉ giới hạn ở khía cạnh pháp lý về phạm vi kế thừa quyền khởi kiện của FDIC. Trách nhiệm công bố thông tin thực tế của Signature Bank và trách nhiệm kiểm toán của KPMG vẫn là những vấn đề sẽ được tranh luận ở phiên xét xử tiếp theo.