7 USD/gallon: Giá diesel California tăng mạnh do chiến sự đe dọa nguồn cung

Giá diesel trung bình tại California đã vượt mốc 7 USD/gallon, đạt 7,0066 USD/gallon, trong bối cảnh gián đoạn nguồn cung từ chiến sự tại Nga và bất ổn hàng hải tại eo biển Hormuz cùng lúc gây áp lực lên chi phí vận chuyển hàng hóa trước mùa thu hoạch nông sản và mùa mua sắm cuối năm.

Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA) công bố ngày 19 (giờ miền Đông nước Mỹ), giá diesel trung bình tại California đạt 7,0066 USD/gallon, cao hơn mức 6,6899 USD/gallon của một tháng trước và 5,1168 USD/gallon của cùng kỳ năm ngoái.

Trong khi đó, giá diesel trung bình toàn nước Mỹ cùng ngày là 5,50 USD/gallon. Theo CNBC đưa tin ngày 19, giá diesel tại California đã tăng khoảng 30 cent/gallon so với một tháng trước và tăng 1,89 USD so với cùng kỳ năm ngoái.

Giá diesel tại California vốn thuộc nhóm cao nhất nước Mỹ. Andy Lipow, Chủ tịch công ty Lipow Oil Associates, trả lời phỏng vấn CNBC rằng bang này phụ thuộc nhiều vào nguồn dầu thô nhập khẩu giá cao, đồng thời áp dụng tiêu chuẩn pha trộn diesel riêng, quy định môi trường nghiêm ngặt cùng thuế tiêu thụ và thuế bán hàng cấp bang cao hơn, khiến giá bị đẩy lên.

Nguyên nhân trực tiếp khiến giá tăng đến từ gián đoạn nguồn cung tại các khu vực chiến sự. Ông Lipow cho biết các cuộc tấn công của Ukraine vào nhà máy lọc dầu Nga đã khiến Nga phải cấm xuất khẩu khoảng 800.000 thùng diesel mỗi ngày.

Bất ổn tại eo biển Hormuz cũng ảnh hưởng đến khoảng 1,2 triệu thùng diesel xuất khẩu từ Trung Đông mỗi ngày, theo ông Lipow. Ông nói thêm rằng cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Yemen nhằm vào nhà máy lọc dầu Jizan của Saudi Arabia đã khiến công suất 200.000 thùng/ngày ngừng hoạt động, ít nhất đến cuối tháng 8.

Diesel tác động đến chi phí trên diện rộng hơn nhiên liệu ô tô thông thường. Loại nhiên liệu này được dùng cho xe tải, máy móc nông nghiệp, dầu sưởi và thiết bị công nghiệp, nên giá tăng có thể lan sang chi phí vận chuyển thực phẩm và hàng hóa nói chung.

Kevin Book, Giám đốc điều hành công ty ClearView Energy Partners, bình luận trên chương trình "Squawk Box" của CNBC rằng đây là "mối lo ngại lạm phát đáng kể". Điều này đồng nghĩa giá diesel tăng có thể gián tiếp tạo áp lực lên giá tiêu dùng.

Bob McNally, Chủ tịch công ty Rapidan Energy, cũng chia sẻ trên chương trình "Squawk on the Street" của CNBC rằng diesel là "loại nhiên liệu vĩ mô quan trọng cần theo dõi". Do diesel kết nối vận tải, nông nghiệp và hoạt động công nghiệp, giá loại nhiên liệu này có thể tác động đến lạm phát theo hướng riêng, độc lập với giá dầu thô.

Ngược lại, các công ty lọc dầu lại hưởng lợi. Biên lợi nhuận lọc dầu thô thành diesel đã tăng lên tới 100 USD/thùng, cao hơn giá dầu thô Mỹ hiện ở khoảng 85 USD/thùng.

Biên lợi nhuận lọc dầu tăng cao được xem là dấu hiệu cho thấy nguồn cung sản phẩm không theo kịp nhu cầu. Ngay cả khi dầu thô sẵn có, nếu công suất lọc dầu, tồn kho sản phẩm và hạn chế xuất khẩu cùng lúc siết chặt, giá diesel vẫn có thể duy trì ở mức cao riêng biệt.

Dan Yergin, Phó Chủ tịch công ty S&P Global, trả lời phỏng vấn CNBC cho biết khoảng 6 triệu thùng công suất lọc dầu toàn cầu mỗi ngày hiện đang ngừng hoạt động. TokenPost trước đó cũng đưa tin xuất khẩu diesel và gas oil của Nga đã giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều năm vào đầu tháng 8.

Tình trạng bất ổn hàng hải tại Trung Đông cũng liên quan đến các bài viết trước đây của TokenPost, trong đó ghi nhận lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz giảm, trong khi một phần hoạt động xuất khẩu từ Saudi Arabia đã được nối lại.

Theo ông Book, giá khó có thể hạ nhiệt cho đến khi các nhà máy lọc dầu Nga được khôi phục và hoạt động xuất khẩu tại Trung Đông phục hồi. Ông cũng lưu ý rằng các lệnh trừng phạt có thể khiến Nga gặp khó khăn trong việc nhập khẩu thiết bị, vật tư để khôi phục nhà máy lọc dầu, khiến tình trạng gián đoạn nguồn cung có thể kéo dài hơn.

Mức độ ảnh hưởng tại các thị trường khác sẽ phụ thuộc vào giá sản phẩm quốc tế, tỷ giá, thuế nhiên liệu và điều kiện cung ứng của từng nhà máy lọc dầu. Điều đã được xác nhận là giá diesel tại California đã vượt lại mốc 7 USD/gallon, trong khi gián đoạn nguồn cung từ Nga và Trung Đông tiếp tục gây áp lực lên chi phí nông nghiệp và vận chuyển.