SEC nêu Bitcoin(BTC), Ethereum(ETH) làm ví dụ hàng hóa số

Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC - U.S. Securities and Exchange Commission) đã liệt kê Bitcoin(BTC), Ethereum(ETH), Solana(SOL) và Ripple(XRP) làm ví dụ cho nhóm hàng hóa số, đồng thời đưa ra khung phân loại tài sản mã hóa. Cơ quan này cũng nêu rõ stablecoin có thể bị xem là chứng khoán hay không tùy vào việc có dùng cho thanh toán và có đáp ứng yêu cầu pháp lý hay không.

Ngày 17 tháng 3, SEC ban hành hướng dẫn diễn giải mang tên "Áp dụng luật chứng khoán liên bang đối với một số tài sản và giao dịch mã hóa", chia tài sản mã hóa thành năm nhóm: hàng hóa số, vật phẩm sưu tầm số, công cụ số, stablecoin và chứng khoán số. Cùng ngày, Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC - Commodity Futures Trading Commission) cho biết sẽ thực thi Đạo luật Giao dịch Hàng hóa theo hướng phù hợp với cách diễn giải của SEC.

Ngày 22 tháng 4, tài liệu hướng dẫn do SEC công bố liệt kê ví dụ về hàng hóa số gồm Bitcoin, Ethereum, Solana, Ripple, Cardano(ADA), Dogecoin(DOGE), Chainlink(LINK), Avalanche(AVAX), Polkadot(DOT), Litecoin(LTC), Bitcoin Cash(BCH), Hedera(HBAR), Stellar(XLM), Shiba Inu(SHIB), Aptos(APT) và Tezos(XTZ). SEC mô tả hàng hóa số là tài sản cần thiết để sử dụng hoặc tham gia vào hệ thống mã hóa liên quan.

Điểm mấu chốt của cách diễn giải lần này là tách riêng bản thân token với phương thức bán token. Hướng dẫn được đăng trên Công báo Liên bang (Federal Register) nêu rõ tài sản mã hóa không phải chứng khoán vẫn có thể trở thành đối tượng của hợp đồng đầu tư. Nói cách khác, nếu có sự kết hợp giữa cam kết của bên phát hành hoặc đội ngũ dự án, kỳ vọng lợi nhuận của nhà đầu tư và mức độ phụ thuộc vào nỗ lực của người khác, luật chứng khoán vẫn có thể được áp dụng.

Cách phân loại stablecoin cũng được làm rõ. SEC cho biết stablecoin thanh toán - loại neo giá theo tài sản chuẩn như USD và dùng làm phương tiện thanh toán, quyết toán - thường không bị xem là chứng khoán nếu đáp ứng điều kiện của Đạo luật GENIUS (GENIUS Act). Tuy nhiên, các loại stablecoin khác vẫn có thể bị xem là chứng khoán tùy vào cấu trúc và quyền lợi của người nắm giữ.

Chứng khoán số được xếp gần với chứng khoán truyền thống đã token hóa. Trong khi đó, vật phẩm sưu tầm số và công cụ số lần lượt là tài sản phục vụ mục đích sưu tầm và sử dụng. Cùng là tài sản trên blockchain nhưng quyền lợi kinh tế và cấu trúc phát hành, bán ra khác nhau sẽ dẫn tới cách đánh giá pháp lý khác nhau.

Dưới thời Chủ tịch Gary Gensler, SEC từng xử lý nhiều vụ tranh cãi về tính chứng khoán của tài sản mã hóa chủ yếu thông qua các vụ kiện thực thi. Tài liệu lần này cho thấy hướng đi khác: ưu tiên phân nhóm tài sản và cấu trúc giao dịch trước, thay vì dựa vào thực thi pháp luật. Bối cảnh SEC và CFTC đưa ra tiêu chuẩn phân loại và thẩm quyền với tài sản số cũng gắn liền với việc Quốc hội Mỹ chậm trễ trong lập pháp.

Chủ tịch SEC Paul Atkins (Paul S. Atkins) phát biểu trong bài diễn văn ngày 17 tháng 3 rằng cách diễn giải lần này "không phải là điểm kết thúc mà là điểm khởi đầu". Bình luận cho thấy ông cũng nhấn mạnh một khung pháp lý bền vững cần có luật do Quốc hội ban hành, cho thấy nhận thức rằng chỉ dựa vào hướng dẫn hành chính khó có thể cố định quy tắc cấu trúc thị trường trong dài hạn.

CFTC cũng đi theo hướng tương tự SEC. Cơ quan này giải thích một số tài sản mã hóa không phải chứng khoán có thể thuộc định nghĩa hàng hóa theo Đạo luật Giao dịch Hàng hóa. Tuy vậy, việc SEC xem một tài sản không phải chứng khoán và việc CFTC đương nhiên có thẩm quyền với mọi tài sản phi chứng khoán vẫn là hai vấn đề tách biệt.

Phản ứng của ngành khá trái chiều, vừa hoan nghênh sự rõ ràng vừa đề nghị bổ sung thêm. Ripple Labs Inc. trong văn bản ý kiến gửi SEC ngày 7 tháng 5 đánh giá cách diễn giải này là bước ngoặt đáng hoan nghênh, nhưng cho rằng cần làm rõ thêm các tiêu chí về hoạt động kinh doanh chung, mức độ rõ ràng trong diễn đạt và cách áp dụng cho thị trường thứ cấp.

The Digital Chamber, trong văn bản ý kiến ngày 27 tháng 4, xem đây là bước tiến quan trọng. Tổ chức này đồng thời lo ngại nếu thiếu hướng dẫn bổ sung, cách diễn giải có thể bị áp dụng thiếu nhất quán. Nói cách khác, mức độ rõ ràng đã tăng lên nhưng tiêu chuẩn áp dụng thực tế cần chi tiết hơn nữa.

Wave Digital Assets, trong văn bản ý kiến ngày 28 tháng 4, hoan nghênh việc phân loại lại tài sản số thành hàng hóa. Tổ chức này cho biết vẫn cần quy định chi tiết phù hợp với thực tiễn tư vấn đầu tư, DeFi, staking và lưu ký. Chiliz, trong thông báo chính thức ngày 18 tháng 3, cho biết token dành cho người hâm mộ của mình được xếp vào nhóm vật phẩm sưu tầm số và công cụ số.

Thị trường trong nước cũng có thêm điểm tham chiếu. Có thể xem đây là một án lệ quản lý nước ngoài để các sàn giao dịch và dự án trong nước tham khảo khi xem xét việc niêm yết, lưu ký hay cấu trúc thanh toán bằng stablecoin. Đặc biệt, chi tiết rằng ngay cả khi bản thân token được xếp vào nhóm phi chứng khoán, phương thức bán ra vẫn có thể bị đánh giá là hợp đồng đầu tư, có thể tạo áp lực thực tế cho các doanh nghiệp trong nước.

Tuy nhiên, tài liệu lần này là hướng dẫn diễn giải, không phải sửa đổi luật. Trang tiếp nhận ý kiến công khai của SEC đã nhận ý kiến đến ngày 14 tháng 8. Các cuộc thảo luận về lập pháp tại Quốc hội và hướng dẫn bổ sung dự kiến sẽ tiếp tục trong thời gian tới.