Meta(META): Dòng tiền tự do giảm 91% vì đầu tư AI

Khoản đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) của Meta(META) đã thúc đẩy doanh thu quý II tăng trưởng, nhưng đồng thời gây áp lực lớn lên dòng tiền của công ty. Meta ghi nhận doanh thu 60,81 tỷ USD trong quý, trong khi chi tiêu vốn (capex) lên tới 31,08 tỷ USD khiến dòng tiền tự do co lại chỉ còn 784 triệu USD.

Trong tài liệu công bố kết quả kinh doanh quý II ngày 29 tháng 7, Meta cho biết tổng chi phí và chi tiêu đạt 42,026 tỷ USD, lợi nhuận hoạt động đạt 18,775 tỷ USD và lợi nhuận ròng đạt 15,848 tỷ USD. Số lượt hiển thị quảng cáo tăng 14% so với cùng kỳ năm trước, trong khi giá quảng cáo trung bình tăng 12%.

Trong một cuộc phỏng vấn với CNBC hồi tháng 6, Jensen Huang (Jensen Huang), Giám đốc điều hành (CEO) Nvidia(NVDA), nhận định “Nobody uses AI better than Meta” (Không ai dùng AI tốt hơn Meta). Ông giải thích rằng Meta đã chuyển từ hệ thống đề xuất dựa trên CPU truyền thống sang hệ thống đề xuất dùng AI tạo sinh và AI tác tử, qua đó thay đổi cách đề xuất nội dung mạng xã hội, đề xuất quảng cáo và cả cách nhà quảng cáo tạo nội dung.

Nhận định của ông Huang nghiêng về hướng cho rằng khoản đầu tư AI của Meta đang mang lại hiệu quả thực tế cho mảng quảng cáo. Tuy nhiên, Nvidia là mắt xích trung tâm trong chuỗi cung ứng chip AI, và việc Meta mở rộng đầu tư cũng đồng nghĩa nhu cầu đối với Nvidia tăng lên, nên khó xem phát biểu này chỉ đơn thuần là đánh giá từ bên ngoài.

Vấn đề nằm ở tốc độ chi tiêu. Trong bài phân tích ngày 30 tháng 7, Reuters cho biết dòng tiền tự do 784 triệu USD của Meta trong quý II đã giảm tới 91% so với cùng kỳ năm trước. Theo phân tích này, dù doanh thu và lợi nhuận ròng đều tăng, chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu, mua sắm máy chủ và chip đã kéo dòng tiền đi xuống.

Meta cũng nâng dự báo chi tiêu vốn cả năm lên mức 130-145 tỷ USD, so với dự báo trước đó là 125-145 tỷ USD. Mức trần giữ nguyên, nhưng mức sàn được nâng lên, cho thấy áp lực đầu tư hạ tầng AI ngày càng rõ rệt.

Hệ thống đề xuất AI là thuật toán sắp xếp bài đăng và quảng cáo hiển thị cho người dùng. Trước đây, hệ thống này chủ yếu dựa vào các tín hiệu cố định và xử lý bằng CPU. Khi AI tạo sinh và năng lực tính toán tăng tốc quy mô lớn được đưa vào, chất lượng đề xuất và phạm vi tự động hóa sản xuất quảng cáo được mở rộng đáng kể, kéo theo nhu cầu về bộ xử lý đồ họa (GPU), điện năng cho trung tâm dữ liệu và dung lượng điện toán đám mây cùng tăng.

Meta cũng mở rộng các hợp đồng hạ tầng với bên ngoài. Ngày 9 tháng 4, CoreWeave cho biết đã mở rộng hợp đồng cung cấp dịch vụ đám mây AI với Meta, trị giá khoảng 21 tỷ USD, kéo dài đến tháng 12/2032. Đến ngày 24 tháng 4, Meta công bố hợp đồng với Amazon Web Services (AWS) để sử dụng hàng chục triệu lõi vi xử lý Graviton.

Hợp đồng với CoreWeave gắn liền với việc Meta mở rộng khối lượng công việc suy luận (inference) - giai đoạn mô hình AI đã huấn luyện xong đưa ra phản hồi cho các yêu cầu dịch vụ thực tế. Khi số lượng người dùng và nhà quảng cáo tăng lên, khối lượng tính toán lặp lại cũng tăng theo, nghĩa là dịch vụ AI càng mở rộng thì chi phí hạ tầng suy luận càng tăng mang tính cấu trúc.

Câu hỏi đặt ra là khoản đầu tư AI của Meta được thu hồi đến đâu qua hiệu quả quảng cáo. Trong tài liệu công bố kết quả kinh doanh, Meta cho biết AI đang giúp tăng tốc các mảng kinh doanh cốt lõi, đồng thời mở ra các sản phẩm thế hệ mới và cơ hội cho khách hàng doanh nghiệp. Mức tăng của lượt hiển thị quảng cáo và giá quảng cáo trung bình được đưa ra như số liệu minh chứng cho nhận định này.

Tuy vậy, cũng có ý kiến phản biện. Reuters chỉ ra rằng cấu trúc thu hồi lợi nhuận của Meta khác với các công ty sở hữu nền tảng khách hàng đám mây như Microsoft(MSFT), Alphabet hay Amazon. Các công ty đám mây có thể chuyển hóa trực tiếp khoản đầu tư hạ tầng thành doanh thu từ khách hàng bên ngoài, trong khi Meta chủ yếu phải thu hồi vốn qua hiệu quả quảng cáo và thành quả từ các dịch vụ mới.

Cấu trúc này cũng nằm trong xu hướng chung mà nhiều tập đoàn công nghệ lớn (Big Tech) đang gặp phải, khi áp lực dòng tiền từ đầu tư AI của Big Tech ngày càng trở thành yếu tố được đánh giá phổ biến. Duy trì đầu tư hạ tầng AI giúp mở rộng nền tảng tăng trưởng, nhưng cũng làm tăng áp lực dòng tiền và huy động vốn. Ngược lại, nếu chậm đầu tư, doanh nghiệp có thể tụt lại trong cuộc đua hiệu năng mô hình và mở rộng dịch vụ.

Đây không phải sự kiện liên quan trực tiếp đến thị trường tiền mã hóa, nhưng vẫn có điểm giao ở khía cạnh hạ tầng. Khi nhu cầu trung tâm dữ liệu AI và GPU tăng lên, cạnh tranh về điện năng, máy chủ và dung lượng đám mây cũng trở nên gay gắt hơn, khiến một số công ty khai thác tiền mã hóa và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ đám mây AI cùng chịu áp lực phân bổ vốn trên cùng một thị trường hạ tầng. Nhà đầu tư vì vậy cũng theo dõi cách chi tiêu hạ tầng AI lan tỏa sang ngành chip, trung tâm dữ liệu và điện năng.

Điểm cần theo dõi tiếp theo mà Meta đưa ra là dự báo doanh thu quý III/2026, ở mức 61-64 tỷ USD. Thị trường sẽ tiếp tục theo dõi tốc độ tăng trưởng quảng cáo, nhịp độ chi tiêu vốn và khả năng phục hồi dòng tiền tự do trong các kỳ báo cáo tiếp theo.