Tàu dầu Trung Quốc quay đầu ở Hormuz, Brent vượt 91 USD/thùng

Các tàu chở dầu cỡ lớn được xác định thuộc diện liên quan đến Trung Quốc đã quay đầu hoặc đổi hướng khi tiến vào khu vực eo biển Hormuz, khiến rủi ro an ninh hàng hải tại Trung Đông một lần nữa trở thành yếu tố gây áp lực lên thị trường dầu mỏ. Hormuz là tuyến đường huyết mạch vận chuyển dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Trung Đông sang châu Á, nên chỉ riêng việc thay đổi hải trình cũng có thể tác động đến cước vận tải và phí bảo hiểm.

Theo Oilprice, hai tàu Sea V và Hestia đã đổi hướng hoặc dừng lại quanh khu vực eo biển Hormuz. Sea V được cho là đang chở dầu thô Iraq hướng về Hormuz thì quay đầu, còn Hestia được ghi nhận đã đi vào vịnh Ba Tư rồi quay đầu ngay tại Hormuz để di chuyển về phía vịnh Oman.

Theo dữ liệu tàu biển công khai, Sea V được xác định mang số hiệu IMO 9332535, là tàu chở dầu treo cờ Hong Kong. Tuy nhiên, chỉ dựa vào dữ liệu này thì khó có thể xác nhận độc lập hải trình và quyết định quay đầu vào thời điểm đó. Với Hestia, do có thể tồn tại nhiều tàu cùng tên nên việc xác định chính xác con tàu và thành phần thủy thủ đoàn cũng chưa thể khẳng định chắc chắn.

Eo biển Hormuz là điểm thắt nút nối vịnh Ba Tư với vịnh Oman. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), trong nửa đầu năm 2025, lượng dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ đi qua eo biển Hormuz đạt trung bình 20,9 triệu thùng/ngày, tương đương khoảng 20% tổng lượng tiêu thụ dầu lỏng toàn cầu. Cùng giai đoạn này, 89% lượng dầu thô và condensate qua Hormuz hướng đến thị trường châu Á, với Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc là các điểm đến chính.

Đối với độc giả tại Việt Nam và khu vực châu Á nói chung, đây không đơn thuần là tin tức hàng hải. Nếu hoạt động lưu thông qua Hormuz bị gián đoạn, chi phí vận chuyển dầu thô và LNG từ Trung Đông, phí bảo hiểm cũng như lịch trình cập cảng đều có thể bị ảnh hưởng theo. Giá dầu tăng không chỉ tạo áp lực lên chi phí lọc dầu, hàng không, vận tải biển mà còn có thể lan sang lạm phát và tâm lý đối với tài sản rủi ro.

Cơ quan Hàng hải trực thuộc Bộ Giao thông Vận tải Mỹ nêu trong cảnh báo số 2026-004 rằng rủi ro tàu thương mại đi qua vịnh Ba Tư, eo biển Hormuz và vịnh Oman bị Iran tấn công đang ở mức cao. Cơ quan này khuyến cáo tàu thương mại đi qua khu vực trên cần thận trọng, đồng thời đề xuất sử dụng tuyến hải trình sát bờ biển Oman khi đi qua Hormuz. Cơ quan cũng cho biết tình trạng nhiễu loạn tín hiệu định vị vệ tinh và giả mạo dữ liệu vị trí vẫn đang tiếp diễn.

Trên thực tế, đã có báo cáo về các vụ tấn công quanh khu vực eo biển Hormuz. Hai tàu chở dầu liên quan đến Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) đã bị tấn công khi đang đi qua eo biển Hormuz vào giữa tháng 8. Phía công ty cho biết không có thương vong và tình hình đã được kiểm soát, trong khi Bộ Ngoại giao UAE cho rằng Iran phải chịu trách nhiệm. Theo AP, Iran chưa đưa ra phản ứng ngay lập tức.

TokenPost cũng từng đề cập rủi ro lưu thông qua Hormuz là yếu tố tác động đồng thời đến đà phục hồi xuất khẩu của các nước sản xuất dầu vùng Vịnh và phản ứng an ninh khu vực của Mỹ. Bài viết trước đó cũng chỉ ra rằng rủi ro lưu thông qua Hormuz tác động đồng thời đến đà phục hồi xuất khẩu của các nước vùng Vịnh và phản ứng an ninh khu vực của Mỹ.

Lưu lượng tàu qua eo biển cũng đang ở mức thấp hơn nhiều so với bình thường. Reuters dẫn dữ liệu từ Kpler cho biết số tàu đi qua eo biển Hormuz chỉ ở mức 6 chiếc vào ngày 11 tháng 8 và 8 chiếc vào ngày 12 tháng 8. Trước khi xảy ra căng thẳng, mỗi ngày có khoảng 130-140 tàu đi qua tuyến đường này.

Tuy nhiên, số liệu lưu lượng tàu có thể thấp hơn thực tế do tàu tắt hệ thống nhận dạng tự động (AIS), đổi hải trình hoặc có sự hộ tống của quân đội. Việc số liệu lưu thông giảm không đồng nghĩa với việc tuyến đường bị phong tỏa hoàn toàn. Trong ngành hàng hải, không hiếm trường hợp tàu đi qua vùng biển rủi ro chọn cách hạn chế tín hiệu theo dõi hoặc kéo dài thời gian chờ để giảm mức độ phơi nhiễm rủi ro.

Thị trường dầu mỏ đang phản ánh sự bất định này vào giá. The Wall Street Journal (WSJ) đưa tin đầu phiên giao dịch châu Âu ngày 19, dầu Brent giao dịch quanh mức 91,26 USD/thùng, còn dầu WTI (West Texas Intermediate) ở mức 84,37 USD/thùng. Sự bế tắc trong đàm phán nối lại thông suốt qua eo biển Hormuz cùng căng thẳng liên quan đến Iran đang cộng thêm mức phí rủi ro vào giá dầu.

Diễn biến này được nhìn nhận là sự thay đổi trong lựa chọn hải trình hơn là chỉ một sự kiện đơn lẻ của từng con tàu. Ngay cả khi không dừng hẳn việc lưu thông, tàu vẫn có thể kéo dài thời gian chờ, đổi tuyến đường hoặc hạn chế tín hiệu theo dõi. Các hãng vận tải biển và chủ hàng phải cân nhắc đồng thời yếu tố an toàn, phí bảo hiểm và chi phí chậm trễ giao hàng trước khi quyết định có tiếp tục lưu thông qua khu vực này hay không.

Tại các thị trường nhập khẩu dầu ở châu Á, chi phí nhập khẩu dầu thô, biên lợi nhuận lọc dầu, giá nhiên liệu hàng không và cước vận tải biển đều có thể chịu tác động theo. Các nhà máy lọc dầu châu Á vốn phụ thuộc nhiều vào nguồn dầu Trung Đông thường đưa yếu tố chậm giao hàng và phí bảo hiểm tăng vào tính toán chi phí. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng thực tế đến giá cả sẽ còn tùy vào việc lưu thông có phục hồi hay không và rủi ro quân sự kéo dài bao lâu.

Động thái quay đầu lần này được xem là tín hiệu cho thấy rủi ro tại Hormuz vẫn chưa được giải tỏa. Những điểm cần xác minh thêm gồm hải trình thực tế của Sea V và Hestia, chủ thể đưa ra quyết định vận hành đối với từng tàu, cũng như khả năng phục hồi số lượng tàu qua eo biển. Cảnh báo số 2026-004 của cơ quan hàng hải Mỹ hiện vẫn yêu cầu tàu thương mại đi qua vịnh Ba Tư, eo biển Hormuz và vịnh Oman phải thận trọng.