Lợi suất 30 năm Mỹ vượt 5,2%, cảnh báo 'vệ binh trái phiếu' quay lại

Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 30 năm tăng lên vùng 5,2-5,3%, khiến thị trường trái phiếu dài hạn quay lại lo ngại về tài khóa và lạm phát. Lãi suất dài hạn tăng có thể làm tăng áp lực chiết khấu lên các tài sản rủi ro như cổ phiếu và tiền mã hóa, nên diễn biến này đang thu hút sự chú ý của giới đầu tư.

Steve Hanke (Steve Hanke), nhà kinh tế học tại Đại học Johns Hopkins (Johns Hopkins University), nói với Fortune rằng "đội vệ binh trái phiếu đã tỉnh giấc sau kỳ ngủ đông". Ông gọi tổ hợp chính sách của Tổng thống Trump là "một loại cocktail chết người" đối với thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ, đồng thời nói thêm "thần đèn lạm phát đã thoát ra khỏi chai". Theo ông, thị trường trái phiếu hiện là nơi duy nhất đang định giá đúng rủi ro này.

Ba trục mà Hanke nhắc tới là tiền tệ, tài khóa và địa chính trị. Ông chỉ ra chỉ số cung tiền Divisia M4 đang tăng khoảng 6,7% mỗi năm, cho rằng việc cung tiền mở rộng cùng kỳ vọng lạm phát đang phản ánh trực tiếp vào lãi suất dài hạn.

Số liệu thực tế phần nào ủng hộ nhận định trên. Theo đường cong lợi suất theo mệnh giá (par yield curve) của Bộ Tài chính Mỹ, tính đến ngày 31 tháng 7, lợi suất kỳ hạn 10 năm ở mức 4,75%, kỳ hạn 20 năm 5,28% và kỳ hạn 30 năm 5,27%.

Đà suy yếu của trái phiếu dài hạn còn tiếp diễn tới giữa tháng 8. MarketWatch đưa tin ngày 18 tháng 8 (giờ địa phương) rằng làn sóng bán tháo trái phiếu toàn cầu vẫn kéo dài ngay từ đầu phiên, đẩy lợi suất kỳ hạn 30 năm lên 5,234%, mức cao nhất kể từ tháng 6 năm 2007. Cùng ngày, hợp đồng tương lai chỉ số S&P500 giảm 0,4%, Dow Jones giảm 0,5% và Nasdaq100 giảm 0,7%.

Một bản tin thị trường khác cùng ngày ghi nhận lợi suất 30 năm có thời điểm vọt lên 5,327% trong phiên, trong khi lợi suất 10 năm tăng lên vùng 4,740-4,741%. Số liệu giữa các nguồn có chênh lệch do biến động trong phiên, nhưng đều cho thấy lợi suất kỳ hạn dài đang dao động quanh vùng 5,2%.

"Đội vệ binh trái phiếu" (bond vigilantes) là cách gọi nhóm nhà đầu tư bán tháo trái phiếu chính phủ để đẩy chi phí vay lên cao, nhằm phản ứng với chi tiêu tài khóa hoặc cách chính phủ xử lý lạm phát. Reuters giải thích thuật ngữ này xuất hiện từ thập niên 1980, dùng để mô tả cách nhà đầu tư gây sức ép buộc chính phủ siết kỷ luật tài khóa bằng việc đẩy lãi suất lên cao.

Một nhân vật khác gắn với câu chuyện này là Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent (Scott Bessent), người được cho là luôn theo dõi sát tín hiệu từ lãi suất dài hạn, đặc biệt là lợi suất kỳ hạn 10 năm. Tuy nhiên, "lằn ranh đỏ" mà thị trường hay nhắc tới không phải một ngưỡng chính thức, mà chỉ là cách diễn giải phổ biến trên thị trường: nếu lợi suất 10 năm vượt một mức nhất định, chính sách có thể phải phản ứng.

Hanke cho rằng lợi suất 10 năm có thể tăng thêm 50 điểm cơ bản. Đây là dự báo cá nhân ông đưa ra trong buổi phỏng vấn nên cần tách bạch với diễn biến lãi suất thực tế, và cũng khó quy toàn bộ nguyên nhân lãi suất tăng chỉ cho một yếu tố chính sách của Tổng thống Trump.

Các bản tin thị trường khác còn nêu thêm lo ngại lạm phát, thâm hụt ngân sách, nguồn cung trái phiếu chính phủ mở rộng và rủi ro địa chính trị. Một số phân tích cũng nhắc tới giá dầu, cung-cầu trái phiếu toàn cầu và việc phát hành trái phiếu doanh nghiệp liên quan tới đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) như những yếu tố khiến lãi suất dài hạn được định giá lại.

Trong ngành cũng có nhiều góc nhìn khác nhau. Ed Yardeni (Ed Yardeni) nhắc tới sự trở lại của đội vệ binh trái phiếu, nhưng một số người tham gia thị trường lại nhắc tới khả năng giá trái phiếu phục hồi sau đó, tương tự đợt lãi suất tăng vọt vào mùa hè năm 2023. Việc xem lãi suất dài hạn tăng là tín hiệu rủi ro hay là cơ hội đầu tư mới vẫn còn nhiều ý kiến trái chiều.

Với nhà đầu tư, câu chuyện lần này không chỉ dừng ở thị trường trái phiếu Mỹ mà còn chạm tới bài toán tỷ lệ chiết khấu của tài sản rủi ro. Lãi suất dài hạn tăng có thể khiến áp lực lên cổ phiếu tăng trưởng và các tài sản nhạy cảm với dòng tiền tương lai hoặc kỳ vọng thanh khoản như Bitcoin(BTC), Ethereum(ETH) trở nên lớn hơn.

Dù vậy, tác động tới tiền mã hóa khó có thể khẳng định chỉ dựa trên con số lãi suất. Diễn biến đồng USD, phản ứng của thị trường chứng khoán, cùng triển vọng tài khóa và nguồn cung trái phiếu Mỹ đều đang vận động song song, nên thị trường nhiều khả năng sẽ tiếp tục theo dõi đỉnh tiếp theo của lãi suất dài hạn cũng như khả năng lợi suất 10 năm tiến sát mốc 5%.