Iran: Mỹ phải đáp ứng điều kiện trước khi mở lại Hormuz

Mohsen Rezaei, Tổng thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao (SNSC) của Iran, tuyên bố Iran sẽ không mở lại eo biển Hormuz cho đến khi Mỹ thực hiện các điều kiện mà Tehran đã đưa ra.

Theo hãng thông tấn bán chính thức Fars News (Iran) đưa tin ngày 27, ông Rezaei đã gặp Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani tại Tehran và nói rằng "Mỹ trước tiên phải có hành động thực chất để đáp ứng điều kiện của Iran, sau đó Iran mới tiến hành mở lại eo biển Hormuz".

Ông cũng bày tỏ sự thiếu tin tưởng đối với Mỹ. Ông nói "chúng tôi không tin Mỹ. Họ đã nhiều lần phản bội con đường ngoại giao và đàm phán". Có thể thấy Tehran vẫn giữ thái độ dè dặt với các cam kết từ phía Washington.

Ông Rezaei cảnh báo thêm rằng "nếu Mỹ khơi mào khiêu khích nhắm vào Iran, điều đó sẽ giáng một thảm họa lên lợi ích quân sự và kinh tế của Mỹ, đến mức được ghi vào lịch sử". Phát biểu này được hiểu là nếu không có bước đi chủ động từ phía Mỹ, việc thảo luận mở lại eo biển khó có thể tiến triển.

Tuyên bố trên được đưa ra trong bối cảnh Qatar đang làm trung gian nhằm hạ nhiệt căng thẳng giữa Iran và Mỹ. Al Jazeera đưa tin Thủ tướng Qatar đã gặp các quan chức Iran tại Tehran để bàn về hướng xử lý eo biển Hormuz trong thời gian tới.

Bộ Ngoại giao Qatar cho biết hai bên đã thảo luận về việc tạo điều kiện để hạ nhiệt căng thẳng và nối lại đối thoại. Qatar gần đây liên tục duy trì các kênh ngoại giao nhằm thúc đẩy Mỹ và Iran quay lại bàn đàm phán.

Trong cuộc gặp, Thủ tướng Al Thani nói "chúng tôi chưa bao giờ do dự trong việc hợp tác với Iran" và "trong tình hình nhạy cảm hiện nay của khu vực, chúng tôi luôn mong muốn hợp tác với Iran trên tinh thần trách nhiệm". Qua đó, Qatar khẳng định rõ lập trường sẽ tiếp tục giữ vai trò trung gian.

Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải nối vịnh Ba Tư với vịnh Oman. Đây được xem là tuyến vận chuyển dầu mỏ trọng yếu của Trung Đông, nên điều kiện lưu thông qua eo biển này có thể tác động đồng thời tới giá năng lượng, chi phí vận tải biển và tâm lý đối với tài sản rủi ro.

Trước đó, Iran cũng nhiều lần khẳng định lập trường không thể mở eo biển Hormuz khi điều kiện chưa được đáp ứng. Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao cũng từng phát đi thông điệp tương tự, rằng nếu Mỹ không chấp nhận điều kiện của Iran thì eo biển sẽ không được mở lại.

TokenPost trước đó đưa tin Mỹ và Iran đã thảo luận theo từng giai đoạn về việc mở lại eo biển Hormuz cùng vấn đề hạt nhân, nhưng hai bên vẫn chưa thu hẹp được khoảng cách quan điểm về các điều kiện đã đặt ra. Phát biểu lần này của ông Rezaei tiếp tục nằm trong mạch lập trường đó.

Ông Rezaei từng là chỉ huy Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và được xếp vào nhóm nhân vật cứng rắn trong nội bộ Iran. Ông mới chuyển sang giữ vị trí đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao từ tháng này.

Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao là cơ quan then chốt phụ trách chính sách an ninh quốc gia của Iran. Trong các vấn đề quân sự, ngoại giao như eo biển Hormuz, thông điệp từ cơ quan này thường được xem là tín hiệu cho thấy điều kiện đàm phán và đánh giá an ninh của chính phủ Iran.

Tuy nhiên, cuộc gặp lần này chưa công bố chi tiết cụ thể về các điều kiện mà Iran đưa ra, cũng như thời điểm có thể mở lại eo biển. Việc trung gian của Qatar có dẫn tới nối lại đối thoại Mỹ - Iran hay không cũng vẫn là ẩn số.

Căng thẳng quanh eo biển Hormuz tiếp tục là biến số có thể ảnh hưởng tới thị trường năng lượng và tài sản rủi ro. Tác động trực tiếp của phát biểu lần này tới giá các tài sản số, trong đó có Bitcoin(BTC), hiện chưa được xác nhận.