Trump từ chối quay lại thỏa thuận Iran hồi tháng 6

Chính quyền Tổng thống Trump đã nhiều lần thông báo với các nước trung gian rằng Mỹ sẽ không quay lại các điều khoản của thỏa thuận ghi nhớ đã ký với Iran hồi tháng 6. Cuộc đàm phán Mỹ - Iran, vốn gắn liền việc mở lại eo biển Hormuz với nới lỏng trừng phạt, đã dừng lại ở giai đoạn thực thi.

Tờ Wall Street Journal (WSJ) đưa tin chính quyền Trump đã chuyển hướng sang gây sức ép kinh tế với Iran và muốn chờ xem chiến lược này có phát huy hiệu quả hay không. Trước đó, Mỹ và Iran đã thảo luận theo từng giai đoạn về việc mở lại eo biển Hormuz cùng vấn đề hạt nhân, nhưng hai bên vẫn chưa thu hẹp được khoảng cách quan điểm về các điều khoản ban đầu.

Theo thỏa thuận tháng 6, Mỹ sẽ nới lỏng trừng phạt và cho phép Iran tiếp cận các khoản tiền bị đóng băng ở nước ngoài, đổi lại Iran mở lại eo biển Hormuz và bắt đầu đàm phán vấn đề hạt nhân. Tuy nhiên, chỉ vài tuần sau khi đạt thỏa thuận, vụ tấn công tàu chở hàng đã nổ ra khiến quá trình thực thi bị đình trệ.

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố Mỹ phải thực thi lại thỏa thuận, cấp miễn trừ cho hoạt động bán dầu và chấm dứt phong tỏa trên biển thì Iran mới mở lại eo biển. Về phần mình, Mỹ chọn gây sức ép bằng công cụ kinh tế thay vì quay lại các điều kiện cũ.

Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu thô và năng lượng huyết mạch của Trung Đông. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại đây đều có thể tác động đến giá dầu và tâm lý các tài sản rủi ro, nên trong giai đoạn đàm phán trước đó, phản ứng của giá dầu thế giới và Bitcoin(BTC) cũng từng được giới quan sát theo dõi song song.

Pakistan, Oman và Qatar gần đây đã đứng ra làm trung gian nhưng tiến triển vẫn còn hạn chế. Mỹ tiếp tục ưu tiên gây sức ép kinh tế, còn Iran giữ nguyên điều kiện mở lại eo biển, khiến khoảng cách để nối lại đàm phán chưa được thu hẹp.