4 tỷ USD mua lại trái phiếu: niềm tin ông Bessent bị thử thách

Bộ Tài chính Mỹ vừa nâng quy mô mua lại trái phiếu chính phủ kỳ hạn dài lên tối thiểu 4 tỷ USD mỗi đợt, khiến cách can thiệp thị trường của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent (Scott Bessent) trở thành tâm điểm tranh cãi về niềm tin. Câu hỏi then chốt là liệu biện pháp quản lý nợ nhằm bổ sung thanh khoản cho trái phiếu dài hạn có đang vận hành như một công cụ kìm giữ lãi suất dài hạn hay không.

Trong thông báo ngày 19 tháng 8, Bộ Tài chính Mỹ cho biết sẽ nâng quy mô mua lại hỗ trợ thanh khoản đối với trái phiếu coupon danh nghĩa kỳ hạn 10-20 năm và 20-30 năm từ mức tối đa 2 tỷ USD mỗi đợt trước đây lên tối thiểu 4 tỷ USD mỗi đợt. Biện pháp mở rộng này được áp dụng từ ngày 9 tháng 9 đến ngày 4 tháng 11.

Bộ Tài chính giải thích mục tiêu của động thái là tăng cường hỗ trợ thanh khoản cho phân khúc kỳ hạn dài. Thông báo chính thức không hề nhắc đến cụm từ mục tiêu lãi suất hay bảo vệ giá. Tuy nhiên, do đối tượng mua tập trung vào phân khúc kỳ hạn dài, thị trường đã xuất hiện cách hiểu rằng Bộ Tài chính đang muốn tác động trực tiếp đến diễn biến lãi suất dài hạn.

Mua lại trái phiếu là việc chính phủ mua lại chính những trái phiếu đã phát hành trước đó trên thị trường. Đây thường là công cụ quản lý nợ nhằm giảm áp lực giao dịch ở một phân khúc kỳ hạn nhất định và củng cố chức năng thị trường. Vì giá trái phiếu tăng thì lợi suất giảm, việc mở rộng mua trái phiếu dài hạn có thể được hiểu là biện pháp ổn định lãi suất.

Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh lãi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn dài vẫn neo ở mức cao. Hãng tin AP cho biết lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Mỹ đã tăng trở lại lên 4,69%, còn lợi suất kỳ hạn 30 năm leo lên 5,23%. AP cũng nhận định rằng khi nợ công Mỹ vượt mốc 40 nghìn tỷ USD, thị trường không hoàn toàn tin tưởng vào khả năng phòng thủ của Bộ Tài chính.

Dữ liệu tuần của Ngân hàng Dự trữ Liên bang St. Louis (FRED) cũng cho thấy lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm tăng từ 4,68% ngày 14 tháng 8 lên 4,70% ngày 21 tháng 8. Khó có thể nói lãi suất dài hạn đã giảm rõ rệt sau thông báo của Bộ Tài chính. Vì số liệu lãi suất thay đổi theo thời điểm quan sát, cần tách riêng phản ứng ngay sau thông báo với diễn biến theo tuần để đánh giá chính xác.

Phản ứng của thị trường khá trái chiều. Reuters đưa tin biện pháp của Bộ Tài chính đã đẩy giá trái phiếu dài hạn tăng ngay sau khi công bố, nhưng chưa giải tỏa được lo ngại về lạm phát, bất định chính sách tiền tệ và thâm hụt ngân sách. Luis Alvarado (Luis Alvarado), đồng phụ trách trái phiếu toàn cầu tại Viện Nghiên cứu Đầu tư Wells Fargo, cho rằng biện pháp này có thể chỉ mang lại hiệu ứng trấn an ngắn hạn.

Ngược lại, cũng có ý kiến cho rằng khó phủ nhận hiệu ứng ngắn hạn. Reuters ghi nhận trái phiếu dài hạn đã phục hồi ngay sau thông báo, còn Axios đưa tin tính đến ngày 26 tháng 8, lợi suất kỳ hạn 30 năm đã giảm từ 5,31% xuống 5,19%. Giới quan sát đánh giá đã có phản ứng giá tức thời, nhưng vẫn cần thời gian để kiểm chứng độ bền của xu hướng này.

Những chỉ trích dần chuyển hướng sang vấn đề niềm tin vào Bộ Tài chính. Theo Reuters, nhà đầu tư Stanley Druckenmiller (Stanley Druckenmiller) viết trên Wall Street Journal rằng việc thị trường xem đợt mở rộng mua lại trái phiếu dài hạn là hành động quản lý giá là hoàn toàn hợp lý, và đó chính là sai lầm của Bộ Tài chính. Ông cho rằng lãi suất trái phiếu dài hạn là một trong những mức giá quan trọng nhất thế giới, và việc can thiệp để bảo vệ mức giá này có thể dẫn đến áp lực mua lại lớn hơn cùng sự xói mòn niềm tin vào Bộ Tài chính.

Bloomberg Law nhận định ông Bessent đã trở thành Bộ trưởng Tài chính can thiệp thị trường mạnh tay nhất trong nhiều thập kỷ qua. Cũng theo hãng tin này, chỉ khoảng hai tuần sau khi công bố lịch mua trái phiếu dài hạn hiện hành, Bộ Tài chính đã nâng quy mô mua trái phiếu kỳ hạn 10-30 năm lên gấp đôi trở lên. Đây là lý do khiến thị trường có xu hướng đọc động thái này như một tín hiệu chính sách hơn là biện pháp bổ sung thanh khoản đơn thuần.

Ranh giới vai trò giữa các cơ quan chính sách cũng trở thành đề tài tranh luận. MarketWatch dẫn ý kiến chuyên gia cho rằng động thái của Bộ trưởng Bessent có thể làm suy yếu niềm tin vào chính sách lãi suất của Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh (Kevin Warsh). Theo lý giải này, nếu Bộ Tài chính bán trái phiếu ngắn hạn để mua trái phiếu dài hạn, đường cong lợi suất có thể bị tác động theo hướng hạ lãi suất dài hạn và đẩy lãi suất ngắn hạn lên cao.

Fed phụ trách lãi suất điều hành và ứng phó lạm phát, còn Bộ Tài chính quản lý việc huy động vốn cho chính phủ cũng như phát hành, mua lại trái phiếu. Hai cơ quan có chức năng khác nhau, nhưng hiệu ứng chính sách của họ có thể chồng lấn trên thị trường trái phiếu chính phủ. Đây là lý do xuất hiện chỉ trích rằng khi công cụ quản lý nợ của Bộ Tài chính vận hành theo cách làm thay đổi tín hiệu lãi suất dài hạn, nó có thể xung đột với thông điệp chính sách tiền tệ.

Với nhà đầu tư trong khu vực, tranh cãi này cũng là vấn đề cần theo dõi song song với tỷ giá và giá tài sản rủi ro. Thanh khoản đồng USD và biến động lãi suất dài hạn ảnh hưởng đến cách định giá trái phiếu nước ngoài, cổ phiếu Mỹ và tài sản số. TokenPost từng đưa tin việc Bộ Tài chính Mỹ mở rộng mua lại trái phiếu dài hạn cũng tác động đến Bitcoin(BTC) và các tài sản rủi ro khác thông qua biến số lãi suất và thanh khoản đồng USD.

Đây cũng là lý do thị trường tiền mã hóa quan tâm đến tranh luận này. Lãi suất trái phiếu chính phủ Mỹ ảnh hưởng đến thanh khoản đồng USD, khẩu vị tài sản rủi ro và cách định giá tài sản thế chấp. Dù không phải là biến số giải thích trực tiếp giá Bitcoin hay các tài sản số lớn khác, tranh luận về lãi suất dài hạn và niềm tin tài khóa vẫn đóng vai trò là bối cảnh cho dòng vốn toàn cầu.

Bộ Tài chính cho biết sẽ cung cấp thêm thông tin về quy mô mua lại trái phiếu trong thời gian tới tại thông báo tái cấp vốn quý tiếp theo, dự kiến vào ngày 4 tháng 11. Chương trình mua lại trái phiếu dài hạn mở rộng sẽ có hiệu lực từ ngày 9 tháng 9.