Tháng 10/2026: SEC đề xuất sửa quy định lưu ký crypto

Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) tái khởi động quy trình sửa đổi tiêu chuẩn lưu ký tài sản mã hóa (crypto) áp dụng cho công ty tư vấn đầu tư và công ty đầu tư, làm sống lại cuộc tranh luận về bảo vệ tài sản khách hàng từng bị rút lại vào năm 2023.

Theo trang thông tin quy định RegInfo.gov của Mỹ, Cục Thông tin và Quản lý Quy định (OIRA) trực thuộc Văn phòng Quản lý và Ngân sách Nhà Trắng (OMB) đã tiếp nhận đề xuất “Sửa đổi quy định lưu ký” (Amendments to the Custody Rules) của SEC vào ngày 25 (giờ địa phương), mã số RIN 3235-AN46, hiện đang ở giai đoạn đề xuất quy định.

Nội dung đề xuất tập trung cải thiện và hiện đại hóa quy định lưu ký tài sản khách hàng và tài sản quỹ theo Luật Cố vấn Đầu tư (Investment Advisers Act) và Luật Công ty Đầu tư (Investment Company Act). Lịch trình quy định của SEC cho biết vấn đề lưu ký tài sản mã hóa cũng nằm trong phạm vi sửa đổi lần này.

SEC cho biết đã nhận được nhiều câu hỏi về cách công ty tư vấn đầu tư và công ty đầu tư nên nắm giữ tài sản mã hóa theo quy định lưu ký hiện hành. Theo lịch trình quy định, SEC đặt mục tiêu công bố đề xuất chính thức vào tháng 10/2026.

Tuy nhiên, đây chưa phải bước thông qua quy định cuối cùng. Sau khi SEC đưa ra văn bản đề xuất chính thức, cơ quan này còn phải trải qua giai đoạn lấy ý kiến công chúng và xem xét, trước khi phạm vi áp dụng thực tế cũng như thời điểm thi hành được chốt.

Động thái này nối tiếp việc đề xuất sửa đổi quy định lưu ký tài sản mã hóa của SEC bước vào giai đoạn xem xét tại Nhà Trắng, đồng thời khơi lại điểm tranh cãi từ năm 2023. Trọng tâm vẫn là việc công ty tư vấn đầu tư và công ty đầu tư đã đăng ký tại Mỹ nên công nhận tổ chức nào là đơn vị lưu ký đủ điều kiện khi giữ hộ tài sản mã hóa như Bitcoin(BTC), Ethereum(ETH) cho khách hàng.

Quy định lưu ký là cơ chế đặt ra các biện pháp bảo vệ bắt buộc khi công ty tư vấn đầu tư trực tiếp nắm giữ hoặc kiểm soát tài sản khách hàng. Trong tài chính truyền thống, vai trò lưu ký thường do ngân hàng, công ty môi giới-đại lý (broker-dealer) hay công ty môi giới hợp đồng tương lai đảm nhận theo quy định.

Tài sản mã hóa lại đi kèm những vấn đề khác biệt so với tài sản truyền thống, như quản lý khóa riêng tư (private key), chuyển giao trên chuỗi (on-chain) và tách bạch tài sản khi phá sản. Vì vậy, giới chuyên môn vẫn tranh luận liệu quy định lưu ký hiện hành có thể áp dụng nguyên vẹn cho công ty tư vấn và quỹ khi xử lý tài sản số hay không.

Năm 2023, SEC từng đưa ra đề xuất “Bảo vệ tài sản khách hàng tư vấn” (Safeguarding Advisory Client Assets), theo hướng mở rộng phạm vi áp dụng quy định lưu ký của công ty tư vấn đầu tư từ “tiền và chứng khoán” sang toàn bộ tài sản khách hàng nói chung.

Gary Gensler, khi đó là Chủ tịch SEC, phát biểu vào tháng 2/2023 rằng “Quốc hội đã trao cho SEC thẩm quyền áp dụng quy định lưu ký của công ty tư vấn cho mọi loại tài sản, chứ không chỉ tiền và chứng khoán”. Ông giải thích quy định này nhằm tăng cường bảo vệ tài sản khách hàng, bao gồm cả tài sản mã hóa.

Giới doanh nghiệp và một số quan chức khi đó phản ứng gay gắt với đề xuất. Ủy viên SEC Hester Peirce ra tuyên bố vào tháng 2/2023, cho biết bà không ủng hộ vì còn nhiều nghi vấn về tính khả thi, phạm vi áp dụng và lộ trình thực thi của đề xuất.

Văn phòng Vận động Chính sách thuộc Cục Quản lý Doanh nghiệp Nhỏ Mỹ (SBA) cũng nêu trong một bài viết tháng 3/2023 rằng đề xuất có thể tác động sâu rộng đến công ty tư vấn đầu tư, kiểm toán viên và đơn vị lưu ký đủ điều kiện. Andreessen Horowitz (a16z) khi đó chỉ trích đề xuất là “trái luật, không khả thi và rủi ro”.

Đến tháng 6/2025, SEC chính thức rút lại đề xuất nói trên cùng với nhiều đề xuất quy định khác được đưa ra trong khoảng thời gian từ tháng 3/2022 đến tháng 11/2023. Trong văn bản rút đề xuất, SEC nêu rõ sẽ không ban hành quy định cuối cùng cho các đề xuất này.

Đề xuất mới lần này có hướng tiếp cận khác so với đề xuất năm 2023. Lịch trình quy định xếp đợt sửa đổi vào nhóm quy định có tác động kinh tế đáng kể, đồng thời gắn nhãn là hạng mục nới lỏng quy định theo Sắc lệnh hành pháp số 14192.

SEC cho biết cũng sẽ xem xét hiện đại hóa quy định theo hướng phản ánh thay đổi của thị trường và tập quán giao dịch, lưu ký chứng khoán, qua đó giảm bớt gánh nặng từ những điều khoản đã lỗi thời và không còn cần thiết để bảo vệ nhà đầu tư. Cách diễn đạt này cho thấy trọng tâm nghiêng về sắp xếp lại cách áp dụng khung lưu ký hiện có, hơn là siết chặt quy định thêm.

Chủ tịch SEC Paul Atkins, trong tuyên bố về chương trình nghị sự quy định vào tháng 7/2026, cho biết sẽ làm rõ quy định huy động vốn bằng tài sản mã hóa và đưa ra tiêu chuẩn để các bên tham gia thị trường lưu ký, giao dịch chứng khoán token hóa (tokenized securities) trên chuỗi. Đề xuất sửa quy định lưu ký lần này cũng nằm trong cùng chương trình nghị sự đó, với mục tiêu công bố văn bản đề xuất chính thức vào tháng 10/2026.