Lợi suất trái phiếu Nhật Bản 10 năm vượt 3%, tranh cãi vốn ngoại hồi hương nổi lên

Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm đã vượt mốc 3% lần đầu tiên kể từ năm 1996, làm dấy lên tranh luận về khả năng dòng vốn trái phiếu nước ngoài của nhà đầu tư Nhật Bản quay trở lại trong nước. Tuy nhiên, hoạt động bán tài sản nước ngoài trên thực tế vẫn chưa rõ rệt, nên chưa thể khẳng định làn sóng hồi hương vốn quy mô lớn sẽ xảy ra.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm đã tăng lên 3,005% vào ngày 1 tháng 9. Giới phân tích cho rằng lạm phát gia tăng, lo ngại về chi tiêu tài khóa và kỳ vọng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) tiếp tục tăng lãi suất là nguyên nhân khiến lợi suất đi lên, trong khi đồng yên cũng tăng giá 4% kể từ đầu tháng 9.

TokenPost từng đưa tin trước đó về việc lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm chạm mốc 3%. Lần này, tâm điểm chú ý không chỉ nằm ở việc lợi suất tăng mà còn ở câu hỏi nhu cầu của dòng vốn Nhật Bản đối với thị trường trái phiếu nước ngoài sẽ thay đổi ra sao.

Nhật Bản hiện nắm giữ 1.100 tỷ USD (khoảng 1.476 nghìn tỷ won) trái phiếu chính phủ Mỹ, trong khi tổng tài sản nước ngoài của nước này lên tới 5.000 tỷ USD (khoảng 6.710 nghìn tỷ won). Đây là kết quả của nhiều thập kỷ lãi suất siêu thấp trong nước, khiến nhà đầu tư Nhật Bản phải tìm kiếm lợi suất bằng cách chuyển vốn sang thị trường trái phiếu nước ngoài.

Khi lãi suất trong nước Nhật Bản tăng lên, nhu cầu đầu tư mới vào trái phiếu nước ngoài có thể giảm bớt, hoặc một phần dòng vốn hiện có cũng có thể quay trở lại trong nước. Giới phân tích nhận định sức hấp dẫn của trái phiếu chính phủ Nhật Bản tăng lên đồng nghĩa với tốc độ mua mới trái phiếu nước ngoài có thể chậm lại.

Ales Koutny (Ales Koutny), Trưởng bộ phận lãi suất quốc tế tại Vanguard Asset Management, nhận định: "Nếu lãi suất trong nước Nhật Bản tiếp tục tăng, Nhật Bản sẽ dần giữ lại nhiều vốn hơn trong nước". Ông nói thêm điều này "sẽ tác động lớn không chỉ đến đồng yên và trái phiếu chính phủ Nhật Bản, mà còn đến thị trường trái phiếu Mỹ, châu Âu và điều kiện huy động vốn toàn cầu nói chung". Bình luận của ông cho thấy việc lãi suất trong nước Nhật Bản tăng có thể ảnh hưởng đồng thời đến nhu cầu trái phiếu toàn cầu và chi phí huy động vốn.

Deutsche Bank ước tính lượng vốn mà các quỹ hưu trí, công ty bảo hiểm và nhà đầu tư cá nhân Nhật Bản có thể tái phân bổ về tài sản trong nước lên tới 440 tỷ USD (khoảng 590 nghìn tỷ won) trong vài năm tới. Con số này không có nghĩa là hoạt động bán tài sản đã được xác nhận, mà chỉ là ước tính dựa trên kịch bản dòng vốn dịch chuyển về tài sản Nhật Bản.

Ashwin Vinwani (Ashwin Vinwani), người sáng lập Alpha Vinwani Capital, chỉ ra rằng ngay cả khi nhà đầu tư Nhật Bản không bán tháo ồ ạt tài sản nước ngoài hiện có, việc dòng vốn mới chảy ra nước ngoài giảm đi cũng có thể làm suy yếu một nguồn cầu quan trọng của thị trường trái phiếu toàn cầu. Điều này hàm ý sự thay đổi về quy mô mua mới có thể xuất hiện trước cả biến động giá trái phiếu nước ngoài.

Cách phân bổ tài sản của Quỹ Hưu trí Chính phủ Nhật Bản (GPIF) cũng được xem là một biến số. Tổng tài sản GPIF quản lý đạt 318 nghìn tỷ yên (khoảng 2.781 nghìn tỷ won). Ngày 8, Bộ trưởng Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản Kenichiro Ueno (Kenichiro Ueno) cho biết về khả năng điều chỉnh cơ cấu tài sản: "Tính đến cuối tháng 3, chúng tôi đánh giá là chưa cần thiết, nhưng việc kiểm chứng phù hợp vẫn đang được tiến hành liên tục".

GPIF là tổ chức đầu tư lớn phụ trách vận hành quỹ hưu trí công của Nhật Bản. Cơ cấu tài sản ở đây chỉ tỷ trọng phân bổ giữa cổ phiếu và trái phiếu trong nước lẫn nước ngoài, và việc điều chỉnh tỷ trọng này có thể làm thay đổi nhu cầu trái phiếu cả trong lẫn ngoài Nhật Bản.

Dù vậy, đến nay dòng vốn dịch chuyển trên thực tế vẫn còn hạn chế. Shoki Omori (Shoki Omori), Trưởng chiến lược trái phiếu Nhật Bản tại Deutsche Bank, cho biết tính đến tháng 8 năm nay, các công ty bảo hiểm nhân thọ Nhật Bản gần như không bán trái phiếu nước ngoài, trong khi hoạt động bán ra của khối ngân hàng cũng không đáng kể.

Các quỹ tín thác hưu trí vẫn tiếp tục mua vào tài sản nước ngoài. Điều này cho thấy dù lãi suất tăng, các định chế tài chính Nhật Bản nói chung chưa bước vào giai đoạn đồng loạt thoái vốn khỏi trái phiếu nước ngoài.

Stephen Spratt (Stephen Spratt), chiến lược gia tại Societe Generale, nhận định: "Rủi ro dòng vốn hồi hương là có thật, nhưng vẫn chưa rõ ai sẽ là bên thực sự rút vốn". Ngược lại, James Athey (James Athey), quản lý quỹ tại Marlborough Investment Management, cho rằng chênh lệch lãi suất thu hẹp cùng kỳ vọng BOJ tiếp tục thắt chặt chính sách có thể làm suy giảm giao dịch carry trade – vốn dùng đồng yên lãi suất thấp để đầu tư vào tài sản nước ngoài.

Carry trade là giao dịch vay vốn bằng đồng tiền có lãi suất thấp rồi đầu tư vào tài sản có lãi suất cao hơn. Khi lãi suất Nhật Bản tăng và đồng yên tiếp tục mạnh lên, lợi nhuận của giao dịch này có thể giảm, nhưng quy mô tất toán thực tế còn tùy thuộc vào chiến lược riêng của từng định chế tài chính và việc có phòng ngừa rủi ro tỷ giá hay không.

Với nhà đầu tư Hàn Quốc, diễn biến lãi suất Nhật Bản và đồng yên là biến số gián tiếp có thể chi phối lợi suất trái phiếu toàn cầu và khẩu vị rủi ro. TokenPost cũng từng đưa tin về phân tích cho rằng tốc độ mua mới trái phiếu nước ngoài của nhà đầu tư Nhật Bản có thể ảnh hưởng đến thị trường trái phiếu toàn cầu.

Chỉ với dữ liệu hiện tại, chưa có căn cứ để khẳng định xu hướng giá của Bitcoin(BTC) hay Ethereum(ETH). Cần theo dõi thêm lộ trình chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản cùng các giao dịch trái phiếu nước ngoài của GPIF, công ty bảo hiểm và ngân hàng. Cuộc họp quyết định chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản dự kiến diễn ra trong hai ngày 17-18 tháng 9.