GDP Nhật Bản tăng 0,4%, lương thực tế tăng 2,4%: Kỳ vọng BOJ tăng lãi suất tháng 9

Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) thực tế quý II/2026 của Nhật Bản tăng 0,4% so với quý trước, trong khi lương thực tế tháng 7 tăng 2,4% so với cùng kỳ năm ngoái, đưa khả năng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) tiếp tục tăng lãi suất trở thành chủ đề trung tâm tại cuộc họp chính sách tiền tệ tháng 9. Tuy nhiên tiêu dùng tư nhân vẫn trì trệ, nên khó khẳng định đà phục hồi kinh tế đang diễn ra theo một chiều thuận lợi.

Văn phòng Nội các Nhật Bản ngày 8 công bố số liệu GDP thực tế quý II (bản sửa đổi lần 2) tăng 0,4% so với quý trước, tương đương mức tăng trưởng quy đổi theo năm là 1,4%. Con số này cao hơn bản sơ bộ lần 1 (tăng 0,3% theo quý, 1,1% theo năm) nhưng vẫn thấp hơn dự báo 1,6% theo năm mà một số bên tham gia thị trường đưa ra trước đó.

Việc điều chỉnh tăng được cho là nhờ đầu tư thiết bị được cải thiện. Số liệu mới cho thấy kinh tế Nhật Bản vẫn duy trì tăng trưởng dương, nhưng mức tăng theo năm thấp hơn kỳ vọng thị trường khiến giới quan sát chưa thống nhất về việc đà phục hồi đã đủ mạnh hay chưa.

Chỉ số tiền lương cũng cải thiện. Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản cho biết tổng tiền lương danh nghĩa bình quân tháng 7 đạt 436.401 yen, tăng 4,7% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là mức tăng cao nhất kể từ tháng 1/1997.

Sau khi loại trừ yếu tố biến động giá, lương thực tế tăng 2,4%, đánh dấu tháng thứ 7 liên tiếp tăng trưởng dương. Lương danh nghĩa và lương thực tế cùng tăng làm dấy lên kỳ vọng sức mua của các hộ gia đình phục hồi, nhưng do tiêu dùng tư nhân vẫn chưa khởi sắc rõ rệt, chưa thể khẳng định mức lương tăng đã chuyển hóa hoàn toàn thành chi tiêu tiêu dùng.

Lãi suất chính sách hiện tại của BOJ là 1,0%. Cuộc họp chính sách tiền tệ tiếp theo dự kiến diễn ra trong hai ngày 17-18 tháng 9.

Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) Himino Ryozo (Ryozo Himino) trong bài phát biểu ngày 27 tháng 8 nêu quan điểm rằng chính sách cần được điều chỉnh dựa trên tổng hợp các điều kiện kinh tế, giá cả và tài chính. Trước đó, trong báo cáo triển vọng kinh tế - giá cả công bố tháng 7, BOJ cũng đưa ra nhận định giá cả đang tiến gần mức mục tiêu.

Việc tăng trưởng và tiền lương cùng cải thiện đã củng cố thêm lý do cho một đợt tăng lãi suất tiếp theo. Ngược lại, tiêu dùng trì trệ và mức tăng GDP thấp hơn kỳ vọng thị trường vẫn là những yếu tố chưa đủ để hỗ trợ một bước thắt chặt mạnh tay.

Trên thị trường, xu hướng dự đoán BOJ sẽ tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 9 khá phổ biến. Financial Times dẫn số liệu cho biết khả năng tăng lãi suất được phản ánh ở mức khoảng 80% trên một số thị trường khác.

Sự chênh lệch xác suất giữa các thị trường xuất phát từ cấu trúc hợp đồng và thời điểm đo lường khác nhau. Vì vậy, thay vì xem một con số xác suất cụ thể như quyết định cuối cùng của BOJ, nên hiểu đây là chỉ báo cho mức độ kỳ vọng chung của thị trường.

Trên thị trường ngoại hối, đồng yen tăng giá. Trong phiên giao dịch ngày 8 tháng 9, tỷ giá USD/JPY có lúc giảm xuống vùng 153,37-153,53 yen, thử lại mức thấp nhất kể từ tháng 2 năm nay.

Chứng khoán Nhật Bản diễn biến trái chiều. Chỉ số Nikkei 225 tăng 0,31%, trong khi chỉ số Topix giảm 0,51%; các nhóm ngành xuất khẩu, vận tải và cao su chịu áp lực do đồng yen mạnh lên.

Đồng yen tăng giá cùng lãi suất Nhật Bản đi lên có thể thúc đẩy xu hướng thu hẹp giao dịch chênh lệch lãi suất đồng yen (yen carry trade). Đây là hình thức vay yen với lãi suất tương đối thấp để đầu tư vào tài sản nước ngoài; khi chi phí vay và tỷ giá cùng biến động, nhà đầu tư thường phải điều chỉnh lại vị thế.

Trong quá trình này, nếu dòng vốn thanh khoản toàn cầu được phân bổ lại, các tài sản rủi ro như Bitcoin(BTC) cũng có thể chịu tác động gián tiếp. Tuy nhiên, chỉ dựa vào số liệu GDP và tiền lương lần này thì chưa thể xác nhận dòng vốn thực tế dịch chuyển ra sao hay giá BTC biến động thế nào.

Trước đó, diễn biến lãi suất dài hạn của Nhật Bản tăng cùng khả năng BOJ tiếp tục nâng lãi suất từng được xem là biến số đáng chú ý trên thị trường tài chính, cũng là một ví dụ cho thấy quá trình bình thường hóa lãi suất tác động thế nào đến đồng yen và thị trường tài chính Nhật Bản. Lần này, sự cải thiện của tiền lương và tăng trưởng đã củng cố kỳ vọng tăng lãi suất, nhưng khả năng phục hồi tiêu dùng vẫn là yếu tố ràng buộc đối với quyết định chính sách.

Trước thềm cuộc họp ngày 17-18 tháng 9 của BOJ, lạm phát tại Mỹ, tâm lý né tránh rủi ro toàn cầu, khả năng đồng yen tiếp tục mạnh lên và xu hướng tiêu dùng tư nhân được xem là những biến số chính cần theo dõi.