Giao dịch dưới 10 euro: doanh nghiệp Ý đòi miễn phí, theo dõi đàm phán euro kỹ thuật số

Các hiệp hội doanh nghiệp nhỏ tại Ý đang yêu cầu miễn phí giao dịch nhỏ dưới 10 euro khi sử dụng đồng euro kỹ thuật số (digital euro). Liên minh châu Âu (EU) và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã đưa ra nguyên tắc miễn phí cho các dịch vụ thanh toán cơ bản, nhưng quy định cụ thể về việc miễn phí toàn bộ giao dịch dưới 10 euro vẫn chưa được chốt.

Ủy ban châu Âu (EC) đề xuất cung cấp miễn phí cho người tiêu dùng các dịch vụ cơ bản của đồng euro kỹ thuật số, bao gồm mở tài khoản, nạp tiền, chuyển khoản và thanh toán. Người tiêu dùng sẽ không phải trả phí khi mua hàng, còn phí áp dụng cho người bán không được cao hơn các phương thức thanh toán tương đương như thẻ ghi nợ hay chuyển khoản tức thời.

Liên đoàn Cơ sở công cộng và Thương mại Ý (Federazione Italiana Pubblici Esercizi, FIPE) ra tuyên bố ngày 25/3, hoan nghênh định hướng của ECB nhằm giảm chi phí cho người bán trong các giao dịch nhỏ. Tuy nhiên, tổ chức này cho rằng các cửa hàng vật lý cần được áp dụng mức phí bằng 0, ít nhất là trong giai đoạn đầu triển khai. Theo FIPE, chỉ khi giảm được gánh nặng chi phí kết nối mạng lưới thẻ thanh toán cho doanh nghiệp nhỏ thì đồng euro kỹ thuật số mới có thể thực sự đi vào sử dụng.

Hiệp hội thương nhân Ý Confesercenti, trong bản tin tháng 7, cho biết các quy định cuối cùng về đồng euro kỹ thuật số vẫn đang trong quá trình đàm phán. Theo hiệp hội này, mức phí và mô hình bù đắp chi phí giữa các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán với người bán vẫn là những điểm mấu chốt chưa ngã ngũ.

Các tài liệu hiện có của EU và ECB chưa nêu con số cụ thể về việc miễn phí cho giao dịch dưới 10 euro. Vì vậy, mốc 10 euro nhiều khả năng xuất phát từ yêu cầu của giới kinh doanh Ý và chính sách giá của các dịch vụ thanh toán tư nhân, chứ chưa thể xem là điều khoản chính thức trong dự luật về đồng euro kỹ thuật số.

Đồng euro kỹ thuật số là loại tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC) mà ECB đang thúc đẩy phát hành. Khác với các dịch vụ thanh toán tư nhân hay tiền mã hóa, đồng euro kỹ thuật số được thiết kế như một phương tiện thanh toán công, với hạ tầng phát hành và xử lý giao dịch do hệ thống Eurosystem đảm nhiệm.

Vấn đề phí giao dịch nhỏ trở nên nổi cộm tại Ý xuất phát từ gánh nặng chi phí thanh toán thẻ mà các doanh nghiệp nhỏ đang phải chịu. Trong bài phát biểu tại Rome ngày 19/2, ECB cho biết các doanh nghiệp nhỏ của Ý phải trả phí tương đối cao hơn so với doanh nghiệp lớn khi sử dụng mạng lưới thẻ quốc tế.

ECB nhận định rằng khi đồng euro kỹ thuật số được triển khai, cạnh tranh giữa các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán có thể giúp tăng khả năng đàm phán của người bán. Tuy nhiên, việc ai sẽ gánh chi phí vẫn còn phụ thuộc vào kết quả đàm phán lập pháp cũng như cơ cấu bù đắp giữa nhà cung cấp dịch vụ và người bán.

Trên thị trường thanh toán tư nhân, một số chính sách miễn phí giao dịch nhỏ đã xuất hiện. Công ty thanh toán Ý SatisPay cho biết từ tháng 9 sẽ không thu phí đối với các giao dịch tại cửa hàng dưới 10 euro. Đây là chính sách giá riêng của doanh nghiệp tư nhân, không liên quan đến quy định phí trong dự luật đồng euro kỹ thuật số.

Trong khối ngân hàng, chi phí xây dựng hạ tầng được xem là gánh nặng chính. ECB ước tính chi phí đầu tư mà các ngân hàng cần bỏ ra để triển khai đồng euro kỹ thuật số vào khoảng 4-5,8 tỷ euro (khoảng 5.380-7.801 tỷ won). ECB cũng khẳng định thiết kế ban đầu được xây dựng để không làm suy yếu chức năng trung gian tài chính của các ngân hàng.

Về mặt lập pháp, tiến trình vẫn đang được xúc tiến. Nghị viện châu Âu đã phê duyệt việc khởi động đàm phán về đồng euro kỹ thuật số vào ngày 9/7. Nghị viện châu Âu, Hội đồng EU và Ủy ban châu Âu tiếp tục đàm phán về các quy định chi tiết.

ECB dự kiến triển khai giai đoạn thí điểm kéo dài 12 tháng từ nửa cuối năm 2027, với điều kiện các văn bản luật cần thiết được thông qua trước cuối năm 2026. Ngày 14/7, ECB công bố đã chọn ra 36 nhà cung cấp dịch vụ thanh toán tham gia giai đoạn thí điểm này.

Sau giai đoạn thí điểm, ECB đặt mục tiêu phát hành đồng euro kỹ thuật số lần đầu vào năm 2029. Tuy nhiên, việc có phát hành thực tế hay không, cũng như cơ cấu phí cụ thể, sẽ chỉ được xác định sau khi hoàn tất quy trình lập pháp và các quyết định chính sách của ECB.

Cuộc thảo luận về đồng euro kỹ thuật số không chỉ dừng lại ở vấn đề chi phí thanh toán mà còn mở rộng sang câu chuyện tự chủ hạ tầng thanh toán của châu Âu và bảo vệ quyền riêng tư. Trước đó, TokenPost đưa tin tranh cãi về bảo vệ quyền riêng tư của đồng euro kỹ thuật số đang chuyển từ các cơ chế bảo vệ pháp lý sang vấn đề áp dụng công nghệ thanh toán thực tế.

Hiện tại, định hướng chính sách được xác nhận là miễn phí sử dụng cơ bản cho người tiêu dùng và áp trần phí cho người bán. Việc có miễn phí toàn bộ cho các giao dịch dưới 10 euro hay không, cũng như bên nào sẽ gánh chi phí, vẫn là những vấn đề để ngỏ, chờ được quyết định trong các vòng đàm phán lập pháp sắp tới.