180,54%: Tỷ lệ nợ 5 công ty điện Hàn Quốc năm 2030, hệ số trả lãi dưới 1 lần

Tỷ lệ nợ bình quân của 5 công ty phát điện trực thuộc Tập đoàn Điện lực Hàn Quốc (KEPCO) được dự báo tăng từ 155,5% trong năm nay lên 180,54% vào năm 2030. Cùng giai đoạn này, hệ số khả năng trả lãi vay của cả 5 doanh nghiệp đều được dự báo giảm xuống dưới ngưỡng 1 lần.

Theo kế hoạch quản lý tài chính trung và dài hạn của các cơ quan công lập Hàn Quốc, tỷ lệ nợ bình quân của 5 công ty phát điện sẽ tăng thêm 25,04 điểm phần trăm trong vòng 5 năm. Diễn biến này trái ngược với xu hướng chung của toàn bộ khối doanh nghiệp năng lượng công lập, khi tỷ lệ nợ bình quân được dự báo giảm từ 509,9% xuống còn 381,7% trong cùng thời gian.

Hệ số khả năng trả lãi vay được tính bằng lợi nhuận hoạt động chia cho chi phí lãi vay. Thông thường, doanh nghiệp có hệ số này dưới 1 lần trong 3 năm liên tiếp — tức lợi nhuận hoạt động không đủ để trả lãi vay — bị xếp vào nhóm “doanh nghiệp zombie”.

Việc giá điện bán buôn (SMP) ổn định ở mức thấp có thể khiến doanh thu sụt giảm, trong khi tỷ giá và giá dầu neo cao được xem là yếu tố đẩy chi phí nhiên liệu và vật tư lên cao. Bên cạnh đó, việc mở rộng đầu tư thiết bị để loại bỏ điện than và chuyển đổi sang năng lượng sạch cũng được dự báo làm tăng sự phụ thuộc vào nguồn vốn bên ngoài.

Hệ số khả năng trả lãi vay của Korea South-East Power (KOEN) được dự báo giảm từ 0,7 lần trong năm nay xuống còn 0,4 lần vào năm 2030. Khoản lỗ đánh giá lại cổ phần đầu tư vào các mỏ khai khoáng ở nước ngoài, cùng dự phòng phải trả liên quan đến hạn ngạch phát thải, được nêu là những yếu tố gây áp lực lên tài chính công ty.

Korea Southern Power (KOSPO) dự kiến gia tăng nợ dài hạn và các khoản dự phòng do đầu tư xây dựng quy mô lớn cho các dự án chính sách, trong đó có công trình thay thế nhà máy khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) tại Hadong. Hệ số khả năng trả lãi vay của công ty được dự báo chuyển sang âm 0,4 lần vào năm 2030, đồng nghĩa công ty rơi vào tình trạng thua lỗ hoạt động, và có ý kiến lo ngại công ty có thể phải vay thêm để trả gốc và lãi.

Korea East-West Power (EWP) đang gánh khoản nợ tài chính khoảng 5.700 tỷ won, trong khi giá trị cổ phần tại mỏ than Bayan được cho là sụt giảm, tạo thêm gánh nặng tài chính. Hệ số khả năng trả lãi vay của công ty được dự báo về mức 0 lần vào năm 2030, nghĩa là lợi nhuận hoạt động gần như không đủ để trang trải chi phí lãi vay.

Korea Western Power (KOWEPO) được dự báo ghi nhận khoản lỗ ròng 185,4 tỷ won và hệ số khả năng trả lãi vay âm 0,5 lần vào năm 2030, do chi phí vay và lãi vay tăng lên từ các khoản đầu tư góp vốn vào năng lượng tái tạo. Trong khi đó, Korea Midland Power (KOMIPO) được dự báo có khoản lỗ ròng lên tới 254,2 tỷ won vào năm 2030 — mức lỗ lớn nhất trong số 5 công ty phát điện.

KOMIPO đưa ra kịch bản cải thiện tài chính thông qua việc cắt giảm đầu tư xây dựng và mở rộng áp dụng biểu giá điện riêng cho từng đối tượng. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng cần theo dõi thêm mức độ biến động chi phí nhiên liệu và đà xấu đi của hệ số khả năng trả lãi vay trước khi đánh giá hiệu quả thực sự của kế hoạch này.

Trong bối cảnh áp lực tài chính ngày càng lớn, chính phủ Hàn Quốc đang xúc tiến phương án sáp nhập 5 công ty phát điện trực thuộc KEPCO thành một pháp nhân duy nhất. Đối tượng sáp nhập gồm KOEN, KOMIPO, KOWEPO, KOSPO và EWP.

Bộ Khí hậu, Năng lượng và Môi trường Hàn Quốc cho biết sẽ hoàn tất đăng ký thành lập pháp nhân phát điện hợp nhất và bổ nhiệm ban lãnh đạo vào tháng 9 năm 2027, trước khi chính thức ra mắt vào ngày 1 tháng 10 cùng năm. Chính phủ đặt mục tiêu ban hành luật đặc biệt và hoàn tất các thủ tục chuẩn bị sáp nhập để công ty mang tên “Korea Power” (Hàn Quốc Phát điện) chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1/10/2027.

Sau sáp nhập, Korea Power dự kiến trở thành một pháp nhân duy nhất với vốn điều lệ cộng gộp 32.000 tỷ won và tổng tài sản 73.000 tỷ won. Trụ sở chính được đề xuất tổ chức thành 4 khối gồm năng lượng tái tạo, chuyển đổi công bằng, công nghệ an toàn và kế hoạch — quản lý, cùng với 3-4 trung tâm năng lượng tái tạo khu vực và một khối vận hành nhiệt điện.

Ngay cả sau khi hợp nhất, cơ cấu chi phí vượt doanh thu do quy mô đầu tư năng lượng tái tạo lớn có thể vẫn tiếp diễn, đồng nghĩa nhu cầu huy động vốn qua thị trường trái phiếu sẽ còn kéo dài. Hiện tỷ trọng trái phiếu doanh nghiệp xếp hạng AAA của các công ty con ngành điện trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp vào khoảng 31%; nếu được đưa vào nhóm trái phiếu đặc biệt, tỷ trọng dự kiến của nhóm này trên thị trường trái phiếu đặc biệt là khoảng 7%.

Ông Park Kyung-min (박경민), chuyên viên phân tích tại Chứng khoán DB (DB Securities), nhận định “nếu luật đặc biệt được ban hành và 5 công ty phát điện chuyển đổi thành tổng công ty nhà nước, trái phiếu phát hành nhiều khả năng sẽ có tư cách trái phiếu đặc biệt, qua đó kỳ vọng chênh lệch lợi suất thu hẹp và hạn mức đầu tư của các quỹ tổ chức được mở rộng”. Đây được xem là tín hiệu tích cực tiềm năng cho khả năng huy động vốn của nhóm doanh nghiệp này, dù kết quả cụ thể còn phụ thuộc vào quá trình lập pháp. Ông cũng lưu ý luật đặc biệt sau sáp nhập có thể bổ sung quy định về hạn mức phát hành trái phiếu, nên cần tiếp tục theo dõi diễn biến lập pháp.

Việc sáp nhập 5 công ty phát điện có giúp cải thiện tình hình tài chính hay không sẽ phụ thuộc vào cách kế thừa nợ, cơ cấu huy động vốn và quy mô đầu tư vào năng lượng tái tạo sau này. Chính phủ Hàn Quốc cho biết sẽ tiếp tục xúc tiến ban hành luật đặc biệt và các thủ tục sáp nhập để hướng tới mục tiêu ra mắt Korea Power vào ngày 1/10/2027.