MongoDB giảm 13%, Dell tăng 16%: Cramer lý giải dòng tiền AI chỉ dịch chuyển

Làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ Mỹ gần đây không phải là dấu hiệu nhà đầu tư rút khỏi lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), mà là dòng tiền đang dịch chuyển từ nhóm cổ phiếu định giá cao sang nhóm định giá thấp hơn. Trong bối cảnh lợi suất trái phiếu tăng, giới đầu tư được cho là đang cân nhắc kỹ hơn giữa kết quả kinh doanh thực tế và áp lực giá, thay vì đổ tiền vào cổ phiếu tăng trưởng đắt đỏ.

Jim Cramer, người dẫn chương trình "Mad Money" của đài CNBC, phát biểu trên sóng ngày 2 (giờ địa phương) rằng "không phải nhà đầu tư đang chán ghét cổ phiếu trung tâm dữ liệu, cổ phiếu AI hay cổ phiếu momentum. Khi lợi suất trái phiếu tăng, các nhà quản lý quỹ bán cổ phiếu đắt để chuyển sang cổ phiếu rẻ hơn". CNBC đưa tin về phát biểu này vào lúc 8h09 sáng ngày 3 (giờ Hàn Quốc). Theo Cramer, đây là phản ứng bình thường của thị trường trước biến động lãi suất, chứ không phải dấu hiệu nhà đầu tư quay lưng với AI.

Trước đó, nhiều ý kiến cho rằng đà giảm của một số cổ phiếu công nghệ gần đây phản ánh việc cơn sốt AI đang hạ nhiệt. Tuy nhiên Cramer nhìn nhận nguyên nhân khác đi. Ông cho rằng nhà đầu tư không né tránh toàn bộ cổ phiếu công nghệ, mà đang khắt khe hơn với những mã đòi hỏi hệ số giá trên lợi nhuận (P/E) cao.

P/E là chỉ số tính bằng thị giá cổ phiếu chia cho lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu. P/E dự phóng được tính dựa trên lợi nhuận kỳ vọng trong 12 tháng tới. Hệ số này càng cao đồng nghĩa nhà đầu tư càng sẵn sàng trả giá cao hơn cho mỗi USD lợi nhuận tương lai.

Đằng sau cuộc tranh luận này là xu hướng lãi suất tăng. Khi lãi suất đi lên, giá trị hiện tại của lợi nhuận tương lai bị chiết khấu thấp hơn, khiến những cổ phiếu phản ánh nhiều kỳ vọng tăng trưởng dài hạn chịu áp lực định giá lớn hơn. Cùng là cổ phiếu công nghệ, nhưng phản ứng giá có thể khác nhau tùy vào mức độ rõ ràng của lợi nhuận và định giá từng mã.

Cramer đối chiếu hai trường hợp là MongoDB (MDB) và Dell Technologies (DELL) để minh họa. MongoDB được giao dịch ở mức khoảng 52 lần lợi nhuận dự phóng 12 tháng tới. Dù công bố kết quả kinh doanh vượt kỳ vọng cùng triển vọng tích cực, cổ phiếu này vẫn giảm khoảng 13% trong phiên ngày 2.

Ngược lại, Dell có P/E dự phóng khoảng 16 lần và cổ phiếu tăng 16% sau khi công bố kết quả kinh doanh khả quan. Theo Cramer, phản ứng trái chiều giữa hai mã này không phải bằng chứng cho thấy nhà đầu tư đã rời bỏ AI.

Ông nói thêm rằng "bên mua không chạy trốn khỏi trung tâm dữ liệu hay cổ phiếu công nghệ nói chung, mà họ e ngại những cổ phiếu công nghệ P/E cao vốn đòi hỏi kết quả kinh doanh phải hoàn hảo". Bình luận này cho thấy cùng là cổ phiếu liên quan AI, nhưng mức độ chấp nhận của thị trường phụ thuộc vào áp lực định giá và khả năng chứng minh lợi nhuận thực tế.

Nvidia (NVDA) cũng được nêu làm ví dụ. Cramer cho biết dù giữ vai trò trung tâm trong làn sóng AI, cổ phiếu Nvidia hiện chỉ giao dịch ở mức khoảng 17 lần lợi nhuận dự phóng 12 tháng tới. Ông cho rằng hệ số thấp này phản ánh sự hoài nghi của thị trường về khả năng duy trì chi tiêu cho trung tâm dữ liệu trong thời gian tới.

Tuy nhiên, dựa trên kết quả kinh doanh của Dell, Cramer nhận định khách hàng đã bắt đầu thu được lợi nhuận đáng kể từ các khoản đầu tư AI. Điều này cho thấy không phải mọi khoản chi cho hạ tầng AI đều được thị trường đánh giá như nhau, mà còn tùy vào việc chi tiêu đó có chuyển hóa thành doanh thu và lợi nhuận thực tế hay không.

Đầu tư hạ tầng AI vốn có đặc thù cần vốn dài hạn cho trung tâm dữ liệu, máy chủ, chất bán dẫn, điện năng và hệ thống làm mát. Kỳ vọng tăng trưởng lớn cũng đồng nghĩa lãi suất, chi phí vốn và khả năng duy trì đầu tư của khách hàng đều tác động đến định giá cổ phiếu. Đây cũng là lý do vì sao một doanh nghiệp có thể vừa công bố kết quả kinh doanh tốt, vừa chịu áp lực định giá cao cùng lúc.

Đối với nhà đầu tư Việt Nam, phát biểu này được xem là góc nhìn về xu hướng luân chuyển dòng tiền giữa các cổ phiếu liên quan AI tại Mỹ, hơn là dấu hiệu cơn sốt AI kết thúc. Dù nhu cầu hạ tầng AI vẫn hiện hữu, không phải mọi cổ phiếu công nghệ đều được thị trường định giá theo cùng một cách. Trước đó, TokenPost từng đưa tin việc Cramer cảnh báo không nên so sánh đơn giản giữa đầu tư hạ tầng AI hiện nay với các đợt sụp đổ thị trường trong quá khứ.

Cramer cũng cho rằng những nhận định như "nhà đầu tư đang tháo chạy khỏi giao dịch AI" hay "không còn muốn nắm giữ cổ phiếu công nghệ" đều không chính xác. Theo ông, thị trường điều chỉnh là có thật, nhưng cách lý giải nguyên nhân là cơn sốt đầu tư AI đã hạ nhiệt là chưa đúng.

Trọng tâm phát biểu lần này của Cramer không nằm ở việc cơn sốt AI đã kết thúc, mà ở chỗ lãi suất và định giá đang khiến thị trường sàng lọc kỹ hơn ngay trong nội bộ nhóm cổ phiếu công nghệ. Những mã P/E cao sẽ phải đáp ứng tiêu chuẩn lợi nhuận khắt khe hơn, trong khi các cổ phiếu liên quan AI có định giá thấp hơn có thể nhận được đánh giá khác từ thị trường.