2.200 tỷ won: Ngân hàng Hàn Quốc thí điểm đánh giá tăng trưởng hộ kinh doanh nhỏ

Ngành ngân hàng Hàn Quốc đã đưa vào vận hành hệ thống đánh giá tín dụng chuyên biệt dành cho hộ kinh doanh nhỏ (SCB), phản ánh các yếu tố phi tài chính như doanh thu, ngành nghề và khu vực kinh doanh vào quá trình thẩm định khoản vay. Đây là cơ hội để những hộ kinh doanh nhỏ từng khó vượt qua ngưỡng vay vốn chỉ dựa trên xếp hạng tín dụng thông thường được đánh giá thêm về tiềm năng tăng trưởng của việc kinh doanh.

Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc (FSC) cho biết 8 ngân hàng gồm KB Kookmin, IBK, NongHyup, BNK Busan, Shinhan, Woori, Jeju và Hana đã bắt đầu thí điểm vận hành SCB từ ngày 31 tháng trước. Chủ tịch FSC Lee Eok-won (이억원) đã đến chi nhánh Gwanghwamun của IBK vào ngày 2 để kiểm tra tình hình thí điểm.

8 ngân hàng khác gồm BNK Kyongnam, Kwangju, Suhyup, iM Bank, JB Jeonbuk, KakaoBank, K Bank và Toss Bank sẽ lần lượt tham gia trong nửa cuối năm nay. Quy mô mục tiêu thí điểm mà FSC đưa ra là tổng cộng 2.200 tỷ won.

SCB là phương thức bổ sung thêm một trục đánh giá độc lập về tiềm năng tăng trưởng kinh doanh, bên cạnh cách thẩm định truyền thống vốn tập trung vào lịch sử giao dịch tài chính và khả năng trả nợ. Các yếu tố được sử dụng để đánh giá gồm dòng doanh thu, ngành nghề, khu vực kinh doanh, tính liên tục của hoạt động, số năm kinh doanh, số lượng lao động, mức độ nhận diện và nhu cầu của khách hàng.

Với những hộ kinh doanh sử dụng nền tảng phân phối, dữ liệu như lượt ghé thăm, lượt quay lại và lượt lưu (bookmark) cũng có thể được tham khảo. Vì đây là cơ chế mở rộng phạm vi thông tin đánh giá thay vì chỉ dựa vào tài sản thế chấp và xếp hạng tín dụng như trước, giới quan sát cho rằng đây là bước tiếp theo của quá trình cải tổ hệ thống đánh giá tín dụng cho hộ kinh doanh nhỏ mà Chính phủ Hàn Quốc theo đuổi.

Về cơ cấu vận hành, Trung tâm Thông tin Tín dụng Hàn Quốc (KCIS) tính toán xếp hạng tăng trưởng, sau đó các công ty đánh giá tín dụng kết hợp xếp hạng này với xếp hạng tín dụng hiện có để tạo ra xếp hạng tín dụng tăng trưởng. Ngân hàng sử dụng xếp hạng này trong thẩm định cho vay thực tế.

Xếp hạng tăng trưởng được chia thành 10 bậc. Hệ thống phân theo 4 phân khúc để phản ánh đặc thù từng ngành nghề, và mức độ tăng trưởng được đánh giá dựa trên tốc độ tăng doanh thu cùng quy mô doanh thu hàng năm.

Cách áp dụng thực tế khác nhau giữa các ngân hàng. Một số ngân hàng nâng xếp hạng chiến lược nội bộ của khách hàng có SCB tốt lên một bậc, đưa khách hàng vào nhóm đủ điều kiện được duyệt vay.

Ngân hàng này hiện chủ yếu dùng SCB trong chiến lược xét duyệt vay nên chưa áp dụng ưu đãi riêng về lãi suất hay hạn mức. Tuy nhiên, ngân hàng đang thảo luận phương án cấp thêm hạn mức cho khách hàng có SCB tốt và dự kiến triển khai trong tháng 9.

Một ngân hàng khác lại áp dụng ưu đãi hạn mức vay và mở rộng đối tượng hỗ trợ cho khách hàng có xếp hạng SCB cao. Ngân hàng này vẫn giữ nguyên cách đánh giá tín dụng và thẩm định cho vay hiện có, đồng thời tham khảo thêm kết quả SCB để đánh giá bổ sung về khả năng tăng trưởng kinh doanh.

Giới ngân hàng cho biết SCB được dùng như một chỉ số đánh giá bổ sung chứ không thay thế hoàn toàn hệ thống đánh giá tín dụng hiện có. Một quan chức ngân hàng giải thích: "Trước đây việc thẩm định chủ yếu dựa vào thông tin tín dụng cá nhân (CB) và thông tin tài chính của người đại diện, nhưng sau khi áp dụng SCB, ngân hàng có thể tham khảo thêm các thông tin đặc thù của hộ kinh doanh như dòng doanh thu, khả năng duy trì hoạt động và tiềm năng tăng trưởng." Điều này cho thấy phạm vi dữ liệu dùng để thẩm định vay đang được mở rộng hơn trước.

Xếp hạng tăng trưởng SCB cao không đồng nghĩa khoản vay sẽ tự động được duyệt. Ngân hàng vẫn xem xét đồng thời mức tín nhiệm hiện có, khả năng trả nợ và chính sách cho vay nội bộ.

Ngay cả khi xếp hạng tăng trưởng SCB cao, nếu phát hiện lịch sử nợ quá hạn, nợ vượt mức hoặc khả năng trả nợ yếu, khoản vay vẫn có thể bị hạn chế hoặc bị loại khỏi diện ưu đãi. Hướng dẫn vận hành SCB của ngành ngân hàng cũng quy định không được xây dựng hệ thống thẩm định chỉ dựa hoàn toàn vào kết quả SCB để tự động quyết định duyệt vay.

Trong trường hợp thẩm định thử nghiệm mà FSC công bố, có chủ quán cà phê từng bị từ chối vay vì xếp hạng tín dụng ở bậc 7, sau khi áp dụng SCB được nâng lên bậc 6 và được duyệt vay. Một chủ cửa hàng nhượng quyền trên nền tảng trực tuyến được công nhận xếp hạng SCB cao, nhờ đó được giảm thêm 1,0 điểm phần trăm lãi suất và vay được 30 triệu won vốn kinh doanh với lãi suất khoảng 3%.

Một hộ kinh doanh bán buôn - bán lẻ trước đây chỉ được vay khoảng 30 triệu won, nay hạn mức tăng lên 40 triệu won và được ưu đãi lãi suất khoảng 0,7 điểm phần trăm. Cơ chế miễn trách nhiệm cũng được thiết lập: nếu ngân hàng tuân thủ quy định pháp luật liên quan, quy trình nội bộ và có căn cứ hợp lý khi cho vay theo SCB, thì sau này dù phát sinh nợ xấu hay tổn thất cũng sẽ không bị xử phạt chỉ vì lý do đó.

Đợt thí điểm lần này là bước tiếp theo sau lịch trình mà FSC đã công bố trước đó, cụ thể là chuyến thị sát thí điểm hệ thống đánh giá tín dụng chuyên biệt cho hộ kinh doanh nhỏ tại IBK vào ngày 2 tháng 9. FSC có kế hoạch áp dụng SCB cho khoản vay Sitdol dành cho cá nhân kinh doanh tại các ngân hàng từ tháng 10/2026, và cho thẩm định bảo lãnh tại các quỹ bảo lãnh tín dụng địa phương từ năm 2027.