Ngày 5/10, hợp đồng tương lai giá thuê GPU dự kiến ra mắt

Tài nguyên điện toán GPU đang bước sang giai đoạn được xem như một thước đo giá và tài sản cơ sở cho các sản phẩm phái sinh, chứ không chỉ là một khoản chi phí đơn thuần. Khi nhu cầu hạ tầng AI tăng lên, thị trường mới đang tập trung vào ba vấn đề: thuê GPU với giá bao nhiêu, thanh toán theo chỉ số nào, và làm sao để phòng ngừa rủi ro biến động giá.

Nvidia(NVDA) cho biết ngày 10/8 đã ký biên bản ghi nhớ (MOU) với Apollo, BlackRock, Blackstone, Brookfield, Goldman Sachs và KKR để xây dựng một nền tảng tài chính cho hạ tầng điện toán AI. Theo Nvidia, cấu trúc này hướng tới huy động hơn 500 tỷ USD (khoảng 691.500 tỷ won) vốn tư nhân từ bên thứ ba. Tuy nhiên, hợp tác này vẫn cần các bên ký kết hợp đồng chính thức mới có hiệu lực.

Các sàn giao dịch cũng đang xây dựng chuẩn giá riêng. CME Group và công ty dữ liệu Silicon Data thông báo ngày 11/8 rằng sẽ ra mắt “Hợp đồng tương lai theo Chỉ số giá thuê H100 của Silicon Data” và “Hợp đồng tương lai theo Chỉ số giá thuê B200 của Silicon Data” vào ngày 5/10. Hai hợp đồng này lần lượt theo dõi giá thuê GPU H100 và B200 trong một tháng, và chịu sự quản lý theo quy định của Sở giao dịch hàng hóa New York (NYMEX).

TokenPost trước đó đã đưa tin về việc CME Group xúc tiến ra mắt hợp đồng tương lai gắn với giá thuê GPU. Điểm mới lần này nằm ở chỗ tài nguyên điện toán AI đang được đặt trong một chuỗi liên tục, từ chỉ số giá, giao dịch phi tập trung ngoài sàn (OTC), giao dịch on-chain, hợp đồng tương lai trên sàn, cho đến quá trình xem xét pháp lý.

Sàn giao dịch liên lục địa ICE cho biết ngày 19/5 sẽ ra mắt hợp đồng tương lai điện toán GPU phối hợp cùng Ornn. Hợp đồng này dựa trên chỉ số giá điện toán OCPI của Ornn, được niêm yết bằng USD và thanh toán bằng tiền mặt. Ornn cho biết ngày 2/4 chỉ số OCPI đã được đưa lên hệ thống Bloomberg Terminal.

Hợp đồng tương lai điện toán là sản phẩm phái sinh được thanh toán dựa trên giá thuê hoặc chi phí sử dụng tài nguyên tính toán như GPU. Trước đây, các công ty AI và nhà cung cấp dịch vụ đám mây thường quản lý chi phí GPU như một điều khoản hợp đồng hoặc gánh nặng đầu tư tài sản cố định. Khi có thêm sản phẩm tương lai, khoản chi phí này có thể được tách riêng thành rủi ro biến động giá để giao dịch hoặc phòng ngừa.

Thị trường đang hình thành nhanh hơn cả việc niêm yết trên sàn giao dịch. FalconX cho biết ngày 27/5 đã thực hiện hợp đồng hoán đổi kỳ hạn điện toán phi tập trung (OTC) đầu tiên tham chiếu theo OCPI H100. Polymarket thông báo ngày 2/6 đã xử lý giao dịch khối (block trade) on-chain cấp tổ chức đầu tiên liên quan đến GPU, giữa FalconX và AneraLabs.

Xu hướng này cũng đang chạm tới thị trường tiền mã hóa. Khi giá điện toán bắt đầu được xử lý qua các hợp đồng hoán đổi OTC hay giao dịch khối on-chain, chi phí hạ tầng AI cũng bắt đầu được quản lý rủi ro trên chính hạ tầng giao dịch tài sản số. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là giá GPU đã được token hóa, mà chỉ là các giao dịch tham chiếu theo một chỉ số nhất định đã xuất hiện.

Kalshi cho biết ngày 14/7 thị trường điện toán GPU đã hình thành một đường cong kỳ hạn (forward curve) dựa trên giá thị trường. Tuy nhiên, đường cong của Kalshi chỉ là giá tham chiếu, chứ chưa phải hợp đồng tương lai tiêu chuẩn niêm yết trên sàn. Trong báo cáo ngày 22/7, Kalshi cho biết áp lực nguồn cung và nhu cầu vẫn đang tiếp diễn, nhưng một phần áp lực giá có thể giảm bớt, đồng thời đường cong giá của B200 đang ở trạng thái nghịch đảo (backwardation).

Trung Quốc đang xem xét một tiêu chuẩn khác. Thành phố Thượng Hải, trong một văn bản giải thích chính sách ngày 2/6, đã đề cập đến việc chuẩn bị nghiên cứu và phát triển hợp đồng tương lai điện năng và hợp đồng tương lai điện toán. Reuters đưa tin Sở giao dịch hàng hóa kỳ hạn Thượng Hải đang thiết kế hợp đồng tương lai token AI. Nếu thảo luận tại Mỹ nghiêng về giá ở phía cung như giá thuê GPU, thì thiết kế ban đầu của Trung Quốc lại thiên về chi phí ở phía cầu, tức là mức tiêu thụ token AI.

Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) đã bắt đầu lấy ý kiến công khai về hợp đồng phái sinh điện toán vào ngày 20 (giờ Hàn Quốc). Phạm vi xem xét bao gồm quy mô và thanh khoản của thị trường giao ngay điện toán, giám sát thị trường, khả năng thao túng giá, bảo vệ nhà đầu tư và hợp đồng tương lai điện toán vĩnh viễn. Việc CFTC mở lấy ý kiến công khai về khả năng đưa sản phẩm phái sinh gắn với năng lực điện toán AI vào thị trường chính thống cho thấy vấn đề đã vượt ra khỏi giai đoạn ý tưởng sản phẩm đơn thuần, chuyển sang giai đoạn thảo luận pháp lý.

Vấn đề cốt lõi nằm ở tính chuẩn hóa. GPU không phải là hàng hóa đồng nhất hoàn toàn như dầu mỏ. Do khác nhau về khu vực, mạng lưới, điều kiện hợp đồng và thế hệ chip, rất khó khẳng định một giờ sử dụng H100 luôn có giá trị kinh tế như nhau. Giá trị còn lại và giá bán lại cũng là những yếu tố rủi ro.

Tính toán lợi ích của mỗi bên liên quan cũng khác nhau. Các công ty phát triển AI và nhà cung cấp dịch vụ đám mây có thể quan tâm đến công cụ giúp giảm biến động giá thuê GPU dài hạn. Trong khi đó, các sàn giao dịch và nhà cung cấp dữ liệu muốn xây dựng chỉ số có thể dùng để thanh toán, nhưng nếu số lượng đơn vị cung cấp giá tham chiếu quá ít, thì chính việc thiết kế chỉ số có thể tác động lớn đến giá thị trường.

Ở chiều ngược lại, có ý kiến cho rằng việc gộp các quyền sử dụng GPU vốn không đồng nhất vào một hợp đồng tương lai tiêu chuẩn vẫn còn nhiều giới hạn. Khi tài nguyên có khu vực hợp đồng, chất lượng mạng lưới và điều kiện sử dụng khác nhau bị quy về cùng một đơn vị giá, khoảng cách giữa giá trị sử dụng thực tế và giá thanh toán có thể xuất hiện. Ý tưởng “đô la điện toán” (compute dollar) hiện cũng mới chỉ dừng ở mức đề xuất chính sách, chưa trở thành một hệ thống thanh toán thực tế.

Bước tiếp theo là quá trình niêm yết thực tế và xem xét pháp lý. CME Group và Silicon Data đặt mục tiêu ra mắt vào ngày 5/10/2026, và kết quả lấy ý kiến của CFTC cùng cách thiết kế chỉ số giá sẽ là yếu tố quyết định cấu trúc ban đầu của thị trường hợp đồng tương lai điện toán.