Perpetual cổ phiếu đơn lẻ: FalconX Bravo đề xuất SEC giám sát theo diện swap chứng khoán

FalconX Bravo (FalconX Bravo) vừa đề xuất đưa các hợp đồng perpetual thanh toán bằng tiền mặt, gắn với cổ phiếu đơn lẻ hoặc chỉ số hẹp, vào diện quản lý swap dựa trên chứng khoán của Ủy ban Giao dịch và Chứng khoán Mỹ (SEC).

FalconX Bravo nêu đề xuất phân loại này trong đơn góp ý chung gửi SEC và Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) ngày 12 tháng 8 năm 2026. Theo đề xuất, hợp đồng được niêm yết trong khuôn khổ niêm yết chung nên được xem là sản phẩm tương lai chứng khoán (security futures), còn perpetual gắn với cổ phiếu đơn lẻ hoặc chỉ số hẹp giao dịch ngoài khuôn khổ đó nên được xếp vào nhóm swap dựa trên chứng khoán.

Đơn góp ý cũng đề nghị áp dụng cách phân loại tương tự cho các hợp đồng cùng loại do giao thức tài chính phi tập trung (DeFi) cung cấp. Mục tiêu là làm rõ cơ quan nào sẽ giám sát khi cấu trúc phái sinh vô thời hạn vốn phổ biến trên thị trường tiền mã hóa mở rộng sang rủi ro kiểu cổ phiếu.

Trọng tâm tranh luận không nằm ở việc có cho phép perpetual hay không, mà ở cách phân chia thẩm quyền. SEC phụ trách swap dựa trên chứng khoán, còn CFTC phụ trách swap nói chung. Những swap mang cả hai tính chất, gọi là swap hỗn hợp, thuộc diện giám sát chung của cả hai cơ quan.

Perpetual là sản phẩm phái sinh không có ngày đáo hạn, giá trị bám theo tài sản cơ sở. Cấu trúc này đã quen thuộc trong giao dịch tiền mã hóa, nhưng khi tài sản cơ sở chuyển sang cổ phiếu đơn lẻ hoặc chỉ số hẹp, quy định chứng khoán và quy định hàng hóa bắt đầu đan xen nhau.

Trước đó, CFTC đã phê duyệt hợp đồng BTCPERP tham chiếu giá giao ngay Bitcoin(BTC) dưới dạng hợp đồng tương lai vào ngày 29 tháng 5 năm 2026. Tuy nhiên, trong tuyên bố chính sách công bố cùng ngày, CFTC nêu rõ perpetual không thể áp dụng đồng nhất cho mọi loại tài sản, và với tài sản chưa được quy định cụ thể thì nên xem xét theo từng trường hợp dựa trên Quy định 40.3.

Trong bối cảnh luật về cấu trúc thị trường tiền mã hóa tại Mỹ chưa được thông qua, cách diễn giải và từng quyết định riêng lẻ của SEC và CFTC đang đóng vai trò làm điểm tựa cho việc thiết kế sản phẩm.

Đơn góp ý của FalconX Bravo, trong khoảng trống pháp lý đó, gần như là lời đề nghị đưa perpetual gắn với cổ phiếu về phía quản lý của SEC. Với perpetual cổ phiếu đơn lẻ, tính chất của tài sản cơ sở đang trở thành điểm tranh luận lớn hơn cả bản thân cấu trúc sản phẩm.

Đơn góp ý còn đề nghị điều chỉnh điều kiện tuân thủ thay thế theo Quy tắc 18a-10 của SEC. Cụ thể, FalconX Bravo muốn nới tỷ lệ hiện hành 10% lên 49%, trong khi vẫn giữ nguyên hạn mức 50 tỷ USD cùng quyền giám sát, quyền tiếp cận thông tin và nghĩa vụ công bố của SEC.

Điều khoản này liên quan đến cách điều tiết gánh nặng quản lý khi một đại lý swap đã đăng ký với CFTC đồng thời kinh doanh cả swap dựa trên chứng khoán. FalconX Bravo đưa ra hướng giảm chồng chéo giữa hai hệ thống quản lý, nhưng vẫn giữ nguyên thẩm quyền giám sát của SEC.

Ở góc độ cấu trúc thị trường, sự phát triển của phái sinh on-chain cũng là một phần bối cảnh. Nếu perpetual on-chain mở rộng vượt ra ngoài tiền mã hóa, tiến sang rủi ro kiểu cổ phiếu, tranh luận về cách phân loại quản lý nhiều khả năng sẽ càng gay gắt hơn.

Các ý kiến góp ý công khai không đồng thuận về một hướng. Sàn Nasdaq (Nasdaq) cho rằng các hợp đồng dạng sự kiện gắn với cổ phiếu đơn lẻ hoặc chỉ số hẹp thuộc về swap dựa trên chứng khoán, do đó nên đặt dưới thẩm quyền riêng của SEC.

Nasdaq còn giữ quan điểm rằng ngay cả những hợp đồng đã niêm yết trên thị trường hợp đồng được CFTC chỉ định (designated contract market) cũng cần bị hủy niêm yết nếu chưa có sự chấp thuận của SEC. Nếu FalconX Bravo muốn để ngỏ con đường qua SEC, thì Nasdaq lại nghiêng về việc chặn đứng mọi hình thức niêm yết né tránh sự phê duyệt của SEC.

Amadeus Brandes (Amadeus Brandes), nhà nghiên cứu độc lập, đưa ra một cách tiếp cận khác. Ông cho rằng nên phân loại theo cấu trúc hợp đồng, nhưng cách tuân thủ cần được xây dựng dựa trên việc quy tắc nào bao trùm loại rủi ro nào, đây là bình luận đáng chú ý giữa lúc hai hướng còn đối lập. Theo ông, với perpetual cổ phiếu thanh toán bằng tiền mặt, việc áp dụng quy trình swap hỗn hợp theo từng đơn vị rủi ro là hướng đi phù hợp hơn.

Đề xuất của FalconX Bravo chưa phải quy định chính thức, mà mới là ý kiến nộp trong quá trình lấy ý kiến chung của SEC và CFTC. Hạn chót nhận góp ý là ngày 24 tháng 8 năm 2026. Perpetual kiểu DeFi gắn với cổ phiếu sẽ được xếp vào khung quản lý nào của Mỹ vẫn còn phụ thuộc vào phán quyết tiếp theo của hai cơ quan này.