Hàn Quốc lập tổ ứng phó quy chế tương đương trái phiếu bảo đảm châu Âu

Thị trường trái phiếu bảo đảm (covered bond) của châu Âu đang bàn đến việc công nhận tương đương quy chế cho các nước ngoài khối, và vấn đề này đang trở thành bài toán thể chế đối với điều kiện huy động vốn bằng đồng euro của các tổ chức tài chính Hàn Quốc. Giới phân tích cho rằng việc trái phiếu do Hàn Quốc phát hành có được đối xử tương tự trái phiếu phát hành trong nội khối châu Âu hay không sẽ ảnh hưởng đến chi phí huy động vốn và nền tảng nhà đầu tư trong thời gian tới.

Theo Yonhap Infomax đưa tin ngày 20 (giờ địa phương), cơ quan tài chính châu Âu đang thảo luận phương án trao ưu đãi quy chế tương đương trái phiếu nội khối cho trái phiếu bảo đảm do các tổ chức phát hành nước ngoài, và Canada, Australia, Singapore đã bắt tay vào chỉnh sửa thể chế liên quan. Tại Hàn Quốc, Tổng công ty Tài chính Nhà ở Hàn Quốc (Korea Housing Finance Corporation, KHFC) đang là đầu mối bắt đầu công tác ứng phó.

Trái phiếu bảo đảm là loại trái phiếu có quyền truy đòi kép, vừa đối với tổ chức phát hành vừa đối với tài sản thế chấp đi kèm. Nhà đầu tư có thể yêu cầu tổ chức phát hành hoàn trả, và nếu xảy ra sự cố, vẫn có thể tìm nguồn hoàn trả từ khối tài sản thế chấp được tách riêng. Tại châu Âu, đây từ lâu đã là công cụ huy động vốn dài hạn quen thuộc của ngành ngân hàng.

Việc có được công nhận là tài sản có tính thanh khoản cao theo quy định hay không là yếu tố quyết định nhu cầu và chi phí huy động của trái phiếu bảo đảm. Nếu được công nhận là tài sản mà ngân hàng và nhà đầu tư tổ chức có thể nắm giữ để đáp ứng quy định thanh khoản, nền tảng nhà đầu tư sẽ mở rộng. Ngược lại, nếu vị thế quy định thấp hơn, ngay cả trái phiếu cùng mức xếp hạng tín nhiệm cũng có thể phải chịu mức lãi suất cộng thêm cao hơn.

Tương đương nước thứ ba là khung cơ chế cho phép trái phiếu bảo đảm do tổ chức phát hành ngoài Liên minh châu Âu (EU) phát hành, nếu đáp ứng một số điều kiện nhất định, được đối xử tương tự trái phiếu phát hành tại châu Âu. Cơ quan Giám sát Ngân hàng châu Âu (European Banking Authority, EBA) đã khuyến nghị xây dựng cơ chế tương đương nước thứ ba trong văn bản tư vấn rà soát khung trái phiếu bảo đảm của EU công bố ngày 23 tháng 9 năm 2025. EBA đánh giá khung hiện hành nhìn chung vẫn đáp ứng được mục tiêu đề ra, nhưng cho rằng cần xây dựng cơ chế tương đương nước thứ ba để mở rộng phạm vi hệ sinh thái trái phiếu bảo đảm của châu Âu.

Chỉ thị về trái phiếu bảo đảm của châu Âu từ trước đến nay vẫn quy định rằng chưa có cơ chế tương đương nào được công nhận ở cấp EU đối với trái phiếu bảo đảm phát hành bởi nước thứ ba. Tuy vậy, chỉ thị cũng nêu rõ một số trái phiếu của nước thứ ba vẫn có thể được hưởng ưu đãi liên quan đến thanh khoản trong khuôn khổ quy định an toàn vốn. Cuộc thảo luận lần này là bước xem xét có nên thể chế hóa hình thức đối xử ngoại lệ đó hay không.

Đối với các tổ chức tài chính Hàn Quốc, vấn đề đang được đặt ra chính là chi phí huy động vốn bằng đồng euro. KHFC đã phát hành trái phiếu bảo đảm bằng đồng euro lần đầu tiên vào năm 2018, và các ngân hàng như KB Kookmin, Shinhan, Hana cũng liên tục phát hành trên thị trường châu Âu sau đó. Riêng KHFC mỗi năm phát hành trái phiếu bảo đảm với quy mô hơn 1 tỷ euro.

Nếu trái phiếu do Hàn Quốc phát hành có được vị thế quy định tương đương trái phiếu phát hành tại châu Âu, điều này có thể giúp mở rộng nền tảng nhà đầu tư. Tuy nhiên, cơ chế này chỉ khả thi khi cơ quan quản lý châu Âu đánh giá rằng pháp luật và hệ thống giám sát trái phiếu bảo đảm của Hàn Quốc đáp ứng được tiêu chuẩn của chỉ thị trái phiếu bảo đảm châu Âu.

Nguyên tắc có đi có lại cũng là điều kiện then chốt. Ủy ban châu Âu (European Commission, EC) cho rằng để trái phiếu Hàn Quốc được đối xử ngang bằng trái phiếu châu Âu khi phát hành tại châu Âu, Hàn Quốc cũng cần xem xét áp dụng cách đối xử tương tự cho trái phiếu bảo đảm của các tổ chức phát hành châu Âu tại thị trường trong nước. Đây là lý do việc chỉnh sửa khung quy định trong nước cần được tiến hành song song.

Trong nước, cần có sự phối hợp giữa Ủy ban Dịch vụ Tài chính (Financial Services Commission, FSC) và Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (Bank of Korea, BOK). Quy định về tỷ lệ đảm bảo khả năng chi trả thanh khoản do FSC phụ trách, còn tiêu chuẩn tài sản thế chấp đủ điều kiện giao dịch mua lại (repo) do BOK phụ trách. Có ý kiến cho rằng nếu không nới lỏng quy định đối với trái phiếu bảo đảm phát hành ở nước ngoài, Hàn Quốc sẽ khó đáp ứng đủ điều kiện để nộp hồ sơ xin công nhận tương đương nước thứ ba.

Canada và Australia đang đi trước trong các thủ tục liên quan. Các tổ chức phát hành Canada đã bắt đầu quy trình đề nghị Cơ quan Giám sát các Định chế Tài chính (Office of the Superintendent of Financial Institutions, OSFI) công nhận trái phiếu bảo đảm bằng đô la Canada là tài sản cấp 1 theo tỷ lệ đảm bảo khả năng chi trả thanh khoản. Australia thì từ tháng 3 năm nay đã bắt đầu thảo luận với cơ quan quản lý nhằm đưa trái phiếu bảo đảm bằng đô la Australia vào nhóm tài sản cấp 2A.

Xét về cấu trúc thị trường, nước nào phát hành trái phiếu bảo đảm cũng phải giải trình được mức độ phù hợp giữa thể chế trong nước và quy định của châu Âu. Yếu tố cốt lõi trong đánh giá là cơ chế bảo vệ nhà đầu tư, cách quản lý tài sản thế chấp và hệ thống giám sát có tương thích với tiêu chuẩn châu Âu hay không, chứ không đơn thuần chỉ dựa vào xếp hạng tín nhiệm của tổ chức phát hành.

KHFC đã thành lập tổ công tác ứng phó cùng với DZ Bank (Đức) và công ty luật Kim & Chang. Lý do là bởi muốn nộp hồ sơ sau khi thủ tục chính thức được khởi động thì trước đó phải chuẩn bị sẵn các điều kiện theo khuyến nghị của EBA. Việc trao đổi với cơ quan quản lý tài chính trong nước cũng đang được tiến hành như một phần của công tác chuẩn bị này.

Điều kiện huy động vốn tại châu Âu của các tổ chức phát hành Hàn Quốc sẽ phụ thuộc vào phạm vi công nhận tương đương của châu Âu và tốc độ chỉnh sửa quy định trong nước. Khi thủ tục chính thức được khởi động, dự kiến sẽ có bước đánh giá xem thể chế và hệ thống giám sát trái phiếu bảo đảm của từng nước có phù hợp với tiêu chuẩn châu Âu hay không.