CFPB trình dự thảo mới, tranh cãi phí truy cập dữ liệu ngân hàng lan sang fintech và crypto

Việc Mỹ soạn lại quy định open banking đang khoét sâu mâu thuẫn giữa khối ngân hàng và khối fintech, tài sản số về khoản phí truy cập dữ liệu tài khoản. Tâm điểm tranh cãi là liệu ngân hàng có được thu phí khi bên thứ ba, do chính khách hàng cho phép, truy cập dữ liệu tài khoản và giao dịch thẻ hay không.

Cục Bảo vệ Tài chính Người tiêu dùng Mỹ (CFPB) đã trình dự thảo tái xem xét quy định Quyền Dữ liệu Tài chính Cá nhân lên Văn phòng Thông tin và Quản lý Quy định (OIRA) thuộc Văn phòng Quản lý và Ngân sách Nhà Trắng vào ngày 4 tháng 8 năm 2026. Trên lịch trình xử lý của OIRA, hồ sơ này được đăng ký dưới tên Personal Financial Data Rights Reconsideration và hiện ở giai đoạn công bố dự thảo quy định.

Nội dung cụ thể của bản quy định mới chưa được công khai. Thủ tục chính thức mới nhất được xác nhận đến thời điểm hiện tại chỉ dừng ở việc hồ sơ của CFPB đã chuyển sang khâu thẩm định của Nhà Trắng.

Trước đó, CFPB đã ban hành quy định cuối cùng về Quyền Dữ liệu Tài chính Cá nhân vào tháng 10 năm 2024, buộc các tổ chức tài chính cung cấp dữ liệu điện tử cho khách hàng và bên thứ ba được khách hàng ủy quyền. Quy định này bao trùm dữ liệu tài khoản ngân hàng, thẻ tín dụng, ví điện tử và ứng dụng thanh toán, đồng thời cấm thu phí đối với việc cung cấp dữ liệu.

Open banking là cơ chế cho phép người dùng chuyển dữ liệu tài chính cá nhân sang các ứng dụng tài chính hoặc dịch vụ thanh toán khác. Tại Mỹ, cơ chế này dựa trên Điều 1033 của đạo luật Dodd-Frank, với mục tiêu thay thế cách lấy dữ liệu kiểu screen scraping bằng phương thức truy cập điện tử được chuẩn hóa.

Tuy nhiên, quy định này hiện chưa được thực thi. Trong thông báo xem xét lại sơ bộ ngày 22 tháng 8 năm 2025, CFPB cho biết sẽ rà soát lại các khoản phí bù đắp chi phí, phạm vi đại diện người tiêu dùng, cũng như rủi ro bảo mật và quyền riêng tư.

Tòa án liên bang khu vực Đông Kentucky, Mỹ, đã tạm dừng lộ trình tuân thủ quy định này vào ngày 29 tháng 10 năm 2025. Vì vậy, hệ thống open banking tại Mỹ đang rơi vào tình trạng hai mặt: quy định gốc thiết kế theo hướng miễn phí, còn thực tế thị trường lại vận hành bằng các hợp đồng có thu phí.

Khối ngân hàng đang yêu cầu được thu hồi chi phí. Viện Chính sách Ngân hàng (BPI) lập luận rằng ngân hàng đã xây dựng và duy trì hệ thống chia sẻ dữ liệu an toàn cùng hạ tầng bảo mật, nên các đơn vị trung gian dữ liệu và công ty fintech khai thác dữ liệu ở quy mô lớn cần cùng chia sẻ chi phí này.

BPI giải thích rằng đây không phải là khoản thu từ người tiêu dùng, mà là phí sử dụng hệ thống bảo mật áp dụng cho các doanh nghiệp không phải khách hàng của ngân hàng. Lập luận của khối ngân hàng tập trung vào việc ai sẽ gánh chi phí vận hành API, an ninh mạng và trách nhiệm pháp lý.

Ngược lại, khối fintech và tài sản số coi đây là một loại thuế đánh trên đường truyền dữ liệu. Hiệp hội Công nghệ Tài chính (FTA), Hội đồng Fintech Mỹ (AFC), Hiệp hội Blockchain (Blockchain Association) và Hội đồng Tiền mã hóa vì Đổi mới (Crypto Council for Innovation) đã cùng gửi thư chung tới quyền Giám đốc CFPB Russell Vought vào ngày 14 tháng 7, yêu cầu loại bỏ phí truy cập dữ liệu và giới hạn số lần truy vấn.

Các tổ chức này cho rằng khoản phí sẽ bị đẩy sang người tiêu dùng, đồng thời dựng thêm rào cản gia nhập cho startup và dịch vụ tài sản số. Với các ứng dụng thanh toán, sàn giao dịch và ví điện tử cần kết nối tài khoản ngân hàng, chi phí truy cập dữ liệu có thể trực tiếp trở thành chi phí vận hành dịch vụ.

Điểm mà giới crypto đặc biệt quan tâm cũng chính là khâu kết nối tài khoản ngân hàng. Để liên kết tài khoản với sàn giao dịch, ví hoặc dịch vụ stablecoin, người dùng cần xác minh tài khoản và cho phép truy cập dữ liệu giao dịch.

Thượng nghị sĩ Mỹ Cynthia Lummis, trong thư gửi CFPB ngày 21 tháng 10 năm 2025, nêu rằng quy định open banking là cơ chế giúp người tiêu dùng chia sẻ an toàn thông tin ngân hàng với sàn giao dịch tài sản số và các dịch vụ bên thứ ba. Điều này cho thấy tranh cãi open banking không chỉ dừng ở việc phân chia chi phí giữa ngân hàng và fintech, mà còn liên quan trực tiếp đến cửa ngõ đưa tiền vào thị trường tài sản số.

Trên thực tế, cấu trúc thu phí đã phần nào hình thành trước khi quy định mới được ban hành. JPMorgan Chase(JPM) và Plaid thông báo vào ngày 16 tháng 9 năm 2025 rằng hai bên đã gia hạn hợp đồng chia sẻ dữ liệu có sự đồng ý của người dùng, trong đó bao gồm cơ cấu giá mới.

Điều này cho thấy các hợp đồng liên quan đến phí truy cập dữ liệu giữa ngân hàng lớn và đơn vị trung gian dữ liệu đã bắt đầu được thiết lập ngay cả trước khi quy định được sửa đổi chính thức. Diễn biến này cũng phản ánh rằng tiêu chuẩn mà CFPB đưa ra tới đây có thể tác động ngược lại cả các hợp đồng hiện có lẫn cơ cấu chi phí của ngành fintech trong tương lai.

Việc quy định mới có cho phép thu phí hay không, cũng như giới hạn số lần truy vấn dữ liệu, vẫn chưa được ấn định. Sau khi OIRA hoàn tất thẩm định, CFPB có thể công bố dự thảo quy định và tiến hành lấy ý kiến công chúng.