Dư nợ cho vay thế chấp crypto giảm 16,78% trong quý 2, hợp đồng tương lai cũng hạ nhiệt

Dư nợ cho vay thế chấp bằng tiền mã hóa và đòn bẩy trên thị trường hợp đồng tương lai cùng đi xuống trong quý 2 năm 2026. Giới phân tích nhận định tốc độ suy giảm lần này giống một chuỗi điều chỉnh theo từng bước hơn là làn sóng thanh lý dây chuyền từng xảy ra vào năm 2022.

Theo báo cáo của Galaxy Research công bố ngày 17 tháng 8 (giờ địa phương), dư nợ cho vay thế chấp tiền mã hóa trong quý 2 đạt 56,16 tỷ USD (khoảng 79,3 nghìn tỷ won), giảm 11,33 tỷ USD (khoảng 16 nghìn tỷ won), tương đương 16,78% so với quý trước. Mức này thấp hơn 40,13% so với đỉnh 78,69 tỷ USD (khoảng 111,1 nghìn tỷ won) ghi nhận vào quý 3 năm 2025.

Đà giảm diễn ra đồng thời ở cả ba mảng CeFi, DeFi và cho vay thế chấp stablecoin qua CDP. Galaxy Research cho biết đây là lần đầu tiên cả ba mảng cùng thu hẹp kể từ quý 4 năm 2022.

Trong quý 2 năm 2022, thị trường cho vay thế chấp crypto từng giảm hơn 55% chỉ trong một quý, sau đó tiếp tục giảm 9% và 29% ở các quý kế tiếp. Ngược lại, ba quý gần nhất của chu kỳ hiện tại chỉ giảm lần lượt 10%, 5% và 17%. Theo Galaxy Research, đây là dấu hiệu của quá trình giảm rủi ro theo từng bước, khác với làn sóng thanh lý bắt buộc xảy ra đồng loạt trước đây.

Mảng cho vay DeFi ghi nhận mức giảm mạnh nhất. Dư nợ chưa thanh toán tính bằng USD trên các ứng dụng cho vay DeFi giảm 7,79 tỷ USD (khoảng 11 nghìn tỷ won), xuống còn 20,43 tỷ USD (khoảng 28,8 nghìn tỷ won). So với đỉnh lịch sử 47,13 tỷ USD (khoảng 66,5 nghìn tỷ won) ghi nhận ngày 19 tháng 9 năm 2025, con số này đã giảm xuống còn 21,94 tỷ USD (khoảng 31 nghìn tỷ won) tính đến ngày 21 tháng 7 năm 2026.

Dư nợ vay chưa thanh toán trên CeFi đạt 22,98 tỷ USD (khoảng 32,5 nghìn tỷ won), giảm 9,62%. Tether (USDT) chiếm 58,54% thị phần cho vay CeFi, theo sau là Maple với 8,91% và Nexo với 7,51%. Tổng thị phần của ba cái tên dẫn đầu này đạt 74,96%.

Galaxy Research lưu ý một số dữ liệu từ các tổ chức CeFi không được kiểm chứng minh bạch như dữ liệu on-chain công khai. Báo cáo cũng cảnh báo nguy cơ trùng lặp thống kê giữa CeFi và DeFi, do các tổ chức CeFi có thể huy động vốn từ DeFi rồi cho khách hàng off-chain vay lại.

Ở mảng tài chính doanh nghiệp, việc Strategy trả nợ được xem là biến số lớn nhất. Công ty này cho biết đã hoàn tất mua lại 1,5 tỷ USD (khoảng 2,1 nghìn tỷ won) trái phiếu chuyển đổi đáo hạn năm 2029 vào ngày 26 tháng 5. Galaxy Research xác định đây là nguyên nhân trực tiếp khiến nợ liên quan đến nhóm công ty tài chính tài sản số (DAT) giảm, với tổng dư nợ DAT được ghi nhận ở mức 16,1 tỷ USD (khoảng 22,7 nghìn tỷ won) tính đến cuối quý.

Tổng dư nợ liên quan đến crypto tính đến cuối quý đạt 73,2 tỷ USD (khoảng 103,4 nghìn tỷ won), giảm 15,08%. Tỷ trọng tổng hợp của CeFi, DeFi và CDP đạt 59,07%, trong đó CeFi vượt qua DeFi lần đầu tiên kể từ quý 3 năm 2023.

Thị trường hợp đồng tương lai nhìn bề ngoài cũng giảm nhẹ, nhưng mức độ khác biệt giữa các tài sản khá lớn. Tổng khối lượng hợp đồng mở (open interest) giảm 3,08%, xuống còn 103,2 tỷ USD (khoảng 145,7 nghìn tỷ won). Khối lượng hợp đồng mở của Bitcoin (BTC) giảm 6,24%, từ 48,04 tỷ USD (khoảng 67,8 nghìn tỷ won) xuống 45,04 tỷ USD (khoảng 63,6 nghìn tỷ won). Ethereum (ETH) giảm mạnh hơn, tới 26,31%, từ 29,84 tỷ USD (khoảng 42,1 nghìn tỷ won) xuống 21,99 tỷ USD (khoảng 31,1 nghìn tỷ won).

Tính đến cuối quý, BTC và ETH cộng lại chiếm 65% tổng khối lượng hợp đồng mở trên thị trường tương lai. Tuy nhiên, khối lượng hợp đồng mở phản ánh quy mô hợp đồng tương lai chưa được thanh lý, có thể bao gồm cả các giao dịch delta trung tính được cân bằng với vị thế giao ngay, nên không thể xem đây là tổng đòn bẩy ròng của thị trường.

Xu hướng suy yếu cuối quý không kéo dài. Galaxy Research cho biết tổng khối lượng hợp đồng mở trên thị trường tương lai đã phục hồi lên khoảng 114 tỷ USD (khoảng 161 nghìn tỷ won) vào cuối tháng 7. Như vậy, thị trường cho vay thu hẹp và thị trường phái sinh phục hồi diễn ra song song.

Dữ liệu sổ cái của Aave (AAVE) V3 Core cho thấy cấu trúc rủi ro chi tiết hơn. Theo ảnh chụp dữ liệu ngày 7 tháng 8, sau khi lọc còn lại 19.073 khoản vay, trong đó vị thế e-mode chỉ chiếm 8,91% tổng số khoản vay. Dù vậy, tổng dư nợ lại chia gần như đôi giữa e-mode và chế độ thông thường.

Đối với vị thế e-mode, tỷ lệ LTV theo trọng số nợ vào khoảng 90%, hệ số an toàn (health factor) là 1,06 và tỷ lệ nợ trên vốn là 10,7. Trong khi đó, vị thế không thuộc e-mode có LTV theo trọng số nợ là 49%, hệ số an toàn 1,79 và tỷ lệ nợ trên vốn 1,07. Tài sản thế chấp trên Aave gồm WETH, weETH và wstETH cộng lại chiếm 54,6%, còn dư nợ trong nhóm e-mode có tới khoảng 73% là WETH.

Cách diễn giải thị trường hiện đang có sự khác biệt. New York Digital Investment Group (NYDIG) trong báo cáo tổng kết quý 2 công bố ngày 10 tháng 7 nhận định động lực chính chi phối thị trường Bitcoin là đòn bẩy chứ không phải nhu cầu mua giao ngay. Trong khi đó, FalconX cho biết trong báo cáo tổng kết quý 2 rằng khối lượng giao dịch hợp đồng tương lai giảm 31% so với cùng kỳ năm trước, còn khối lượng hợp đồng mở giảm từ 56,5 tỷ USD (khoảng 79,8 nghìn tỷ won) xuống 53,2 tỷ USD (khoảng 75,1 nghìn tỷ won).

Ngược lại, CME Group cho biết khối lượng giao dịch trung bình mỗi ngày đối với các sản phẩm crypto trong quý 2 đạt 280.000 hợp đồng, tương đương khối lượng danh nghĩa 459,2 tỷ USD (khoảng 648,3 nghìn tỷ won). Cùng một quý, tổng đòn bẩy thị trường, thanh khoản theo từng sàn giao dịch và nhu cầu phòng ngừa rủi ro của các tổ chức lại di chuyển theo những hướng khác nhau.

Báo cáo lần này của Galaxy Research phân tích đà giảm của thị trường cho vay thế chấp tài sản số trong quý 2, kết hợp thêm dữ liệu khối lượng hợp đồng mở trên thị trường tương lai và cấu trúc cho vay trên Aave. Galaxy Research nhấn mạnh cần nhìn nhận đồng thời giới hạn trong việc kiểm chứng dữ liệu từ các tổ chức CeFi, khả năng trùng lặp thống kê giữa các mảng, cũng như bản chất pha trộn giữa vị thế đòn bẩy và giao dịch delta trung tính trong số liệu hợp đồng mở trên thị trường tương lai.