Đức bắt nghi phạm Ukraine vụ nổ đường ống Nord Stream tại Croatia

Công tố viên Liên bang Đức đã bắt giữ một nghi phạm quốc tịch Ukraine tại Croatia, liên quan đến vụ nổ đường ống dẫn khí Nord Stream 1 và Nord Stream 2 năm 2022. Cuộc điều tra vụ nổ đường ống dưới đáy biển Baltic đang trở thành điểm nóng ngoại giao, khi thủ tục hình sự tại Đức làm dấy lên nghi vấn về sự liên quan của các cơ quan nhà nước Ukraine.

Công tố viên Liên bang Đức cho biết trong thông báo ngày 19 rằng nghi phạm Vladimir Z. (Vladimir Z.), quốc tịch Ukraine, đã bị cảnh sát địa phương bắt giữ tại thành phố Pula, Croatia. Việc bắt giữ được thực hiện theo lệnh bắt giữ châu Âu do thẩm phán điều tra thuộc Tòa án Tối cao Liên bang Đức (Bundesgerichtshof) ban hành ngày 3 tháng 6 năm 2024.

Theo cáo buộc, Vladimir Z. là thành viên của nhóm đã cài đặt chất nổ vào đường ống Nord Stream 1 và Nord Stream 2 gần đảo Bornholm, Đan Mạch, vào tháng 9 năm 2022. Nghi phạm được cho là một thợ lặn được huấn luyện bài bản, tham gia vào công đoạn lặn cần thiết để lắp đặt chất nổ.

Các cáo buộc bao gồm hành vi kích nổ có tổ chức, phá hoại mang tính lật đổ hiến pháp và phá hủy công trình. Đây mới chỉ là cáo buộc ban đầu, quá trình điều tra và xét xử vẫn còn phía trước nên tội danh cụ thể sẽ do tòa án quyết định.

Công tố viên Đức cũng cho biết nhóm nghi phạm đã sử dụng một du thuyền xuất phát từ thành phố Rostock của Đức. Theo cơ quan này, các bên trung gian đã dùng giấy tờ tùy thân giả để thuê du thuyền từ một công ty Đức, sau đó di chuyển đến khu vực gần đường ống dưới đáy biển.

Vụ nổ Nord Stream 1 và Nord Stream 2 xảy ra ngày 26 tháng 9 năm 2022, khiến cả hai đường ống bị hư hại nghiêm trọng và làm bùng lên tranh cãi về an ninh năng lượng châu Âu liên quan đến khí đốt Nga.

Nord Stream 1 từng là tuyến đường ống dẫn khí đốt tự nhiên chủ lực đưa khí đốt Nga qua biển Baltic đến Đức. Nord Stream 2 tuy đã hoàn thành xây dựng nhưng chưa từng vận hành, bị đình chỉ ngay sau khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự tại Ukraine.

Vụ bắt giữ lần này nối tiếp một vụ truy tố trước đó. Công tố viên Liên bang Đức đã truy tố nghi phạm quốc tịch Ukraine khác là Serhii K. (Serhii K.) trước Tòa Thượng thẩm Hamburg, bộ phận xét xử an ninh quốc gia, vào ngày 2 tháng 7 năm 2026.

Theo cáo buộc của công tố viên Đức, Serhii K. từng là sĩ quan quân đội Ukraine vào năm 2022 và tham gia kế hoạch phá hủy đường ống dẫn khí Nga theo chỉ đạo từ một cơ quan nhà nước Ukraine. Cáo buộc này của phía Đức vấp phải phản bác từ chính phủ Ukraine, khiến vụ việc không chỉ dừng ở thủ tục hình sự mà còn trở thành gánh nặng cho quan hệ Berlin - Kyiv.

Ukraine đã bác bỏ kết luận của công tố viên Đức. Văn phòng Tổng công tố Ukraine ra tuyên bố ngày 9 tháng 7 năm 2026, khẳng định kết quả điều tra đến thời điểm đó không cho thấy bằng chứng nào về việc Ukraine, các cơ quan chính thức của Ukraine hay quan chức cụ thể nào tham gia hoặc ra chỉ đạo liên quan đến vụ nổ trên biển Baltic tháng 9 năm 2022.

Phía Ukraine đề xuất thành lập nhóm điều tra chung với Đức. Cùng một vụ việc nhưng lập luận truy tố của công tố viên Đức và phản bác của chính phủ Ukraine đối lập nhau, khiến sự việc vừa là vụ án hình sự vừa trở thành vấn đề ngoại giao nhạy cảm giữa Berlin và Kyiv.

Tác động ngắn hạn đến nguồn cung năng lượng được đánh giá là hạn chế. Ủy ban châu Âu (European Commission) cho biết trong kết quả cuộc họp của Lực lượng đặc nhiệm Liên minh Năng lượng ngày 13 tháng 7 năm 2026 rằng giá khí đốt tuy cao hơn mức trước chiến tranh nhưng biến động không lớn, và chưa có lo ngại tức thời nào về nguồn cung cho mùa đông 2026-2027.

Ủy ban châu Âu giải thích thêm rằng mục tiêu dự trữ khí đốt vẫn khả thi, và năng lực nhập khẩu khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) cũng có thể tạo dư địa linh hoạt để ứng phó nhu cầu mùa đông. Điều này cho thấy khó có cơ sở để cho rằng vụ bắt giữ lần này sẽ ngay lập tức gây gián đoạn nguồn cung khí đốt châu Âu.

Giới phân tích ngành cũng đánh giá thấp khả năng Nord Stream được khôi phục vận hành trở lại. Hãng phân tích ICIS nhận định trong báo cáo ngày 3 tháng 7 năm 2026 rằng dù vẫn có tranh luận chính trị tại Đức, khả năng khôi phục Nord Stream vẫn ở mức thấp.

Do Đức và Liên minh châu Âu đã chủ động giảm phụ thuộc vào khí đốt Nga trong thời gian qua, khó có cơ sở để cho rằng vụ bắt giữ này sẽ trực tiếp dẫn đến kỳ vọng nối lại giao dịch khí đốt hay gây ra cú sốc nguồn cung.