62,18 yên đổi 1 USD là tỷ giá hợp lý theo chỉ số cà ri tonkatsu

Một chỉ số so sánh sức mua dựa trên giá cà ri tonkatsu (cơm cà ri thịt heo chiên xù) tại Nhật Bản vừa đưa ra mức tỷ giá hợp lý của đồng yên là 62,18 yên đổi 1 USD. So với mức khoảng 159 yên đổi 1 USD trên thị trường ngoại hối quốc tế ngày 12, giới phân tích cho rằng đồng yên đang bị định giá thấp hơn nhiều so với thực tế nếu tính theo chi phí sinh hoạt.

Bloomberg đưa tin ngày 12 (giờ địa phương) rằng Jeff Yu (Jeff Yu), chiến lược gia cấp cao tại BNY Mellon (Ngân hàng New York Mellon), đã xây dựng và sử dụng “chỉ số cà ri tonkatsu”, lấy cảm hứng từ “chỉ số Big Mac” của tạp chí The Economist. Đây là cách so sánh sức mua giữa các quốc gia dựa trên một món ăn phổ biến tại Nhật Bản.

Chỉ số này lấy giá cà ri tonkatsu của chuỗi cửa hàng cà ri Nhật Bản CoCo Ichibanya làm chuẩn. Theo thực đơn chính thức, giá món cà ri thịt heo chiên xù (roskatsu curry) tại Nhật Bản là 1.055 yên đã bao gồm thuế.

Dựa trên mức giá này, tỷ giá hợp lý được tính ra là 62,18 yên đổi 1 USD, thấp hơn cả mức 80,3 yên đổi 1 USD mà chỉ số Big Mac đưa ra. Điều này cho thấy nếu tính theo giá cà ri tonkatsu, mức độ định giá thấp của đồng yên còn lớn hơn.

Chỉ số so sánh sức mua là thước đo giá trị tương đối giữa các đồng tiền, dựa trên mức giá của cùng một loại hàng hóa hoặc hàng hóa tương tự tại các quốc gia khác nhau. Chỉ số này không nhằm dự đoán trực tiếp tỷ giá thị trường thực tế, mà được dùng như một tham chiếu cho thấy khoảng cách giữa tỷ giá và giá cả sinh hoạt.

Jeff Yu (Jeff Yu), chiến lược gia cấp cao tại BNY Mellon, nhận định “nếu giá một bát cà ri tonkatsu hay mì ramen tại Nhật Bản trở nên quá đắt đỏ, áp lực đòi thay đổi chính sách sẽ gia tăng”. Ông cho rằng chi phí sinh hoạt tăng cao do đồng yên suy yếu có thể tác động đến dư luận liên quan đến chính sách tiền tệ.

Đồng yên từng rơi xuống mức thấp nhất trong 40 năm, khoảng 163 yên đổi 1 USD, vào tháng trước, trước khi phục hồi lên 155 yên sau khi Mỹ và Nhật Bản phối hợp can thiệp thị trường. Tuy nhiên, chưa đầy hai tuần sau, đồng yên đã đánh mất khoảng một nửa mức phục hồi đó và quay lại vùng 159 yên.

Đợt can thiệp lần này được đánh giá là sự phối hợp mạnh mẽ nhất giữa Mỹ và Nhật Bản trong 15 năm qua. Giới quan sát ghi nhận cơ quan quản lý ngoại hối của hai nước đã cùng tham gia thị trường vào cùng một thời điểm, trong đó Mỹ được cho là đã bán euro thay vì tài sản bằng USD để mua vào đồng yên.

Trên thị trường, chênh lệch lãi suất giữa Mỹ và Nhật Bản được xem là nguyên nhân khiến giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade) quay trở lại, qua đó gây áp lực giảm giá lên đồng yên. Đây là hình thức giao dịch vay vốn bằng đồng tiền có lãi suất thấp để đầu tư vào đồng tiền, trái phiếu hoặc tài sản rủi ro có lợi suất cao hơn.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm hiện ở mức 4,686%, trong khi lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản là 2,846%. Nếu chênh lệch này tiếp tục duy trì, nhà đầu tư vẫn có động lực vay đồng yên để nắm giữ tài sản bằng USD có lợi suất cao hơn.

Jesper Koll, giám đốc điều hành tại Monex Group, nhận định “việc can thiệp chỉ khiến thị trường e dè chứ không thể ngăn được quy luật của tài chính: dòng tiền luôn chảy về nơi mang lại lợi nhuận cao nhất”. Theo ông, chỉ riêng can thiệp ngoại hối khó có thể đảo ngược dòng vốn xuất phát từ chênh lệch lãi suất.

Masahiko Loo, chiến lược gia cấp cao tại State Street Global Advisors, cho biết “đợt can thiệp đã thành công trong việc thiết lập lại tâm lý thị trường, nhưng không xóa bỏ được lợi thế lợi suất đang nâng đỡ đồng USD”. Ông cho rằng hiệu quả của can thiệp và tác động từ chênh lệch lãi suất đang vận hành theo hai chiều độc lập.

Vì đồng yên là đồng tiền chủ chốt được dùng để tài trợ cho các giao dịch carry trade, biến động tỷ giá mạnh có thể kéo theo biến động ở các tài sản rủi ro như cổ phiếu, trái phiếu và tiền mã hóa. Dù vậy, sau đợt can thiệp của Mỹ và Nhật Bản, chỉ số carry trade tại các thị trường mới nổi chỉ giảm khoảng 1%, cho thấy tác động lên tài sản rủi ro vẫn còn hạn chế.

Crédit Agricole CIB chỉ ra rằng ngoài chênh lệch lãi suất, dòng vốn đầu tư AI quy mô lớn tại Mỹ đang thu hút nguồn lực, trong khi các biện pháp mở rộng đầu tư công - tư của Nhật Bản vẫn chưa thực sự phát huy tác dụng. Tổ chức này nhận định “điều cần thiết để điều chỉnh đà suy yếu của đồng yên không phải là tăng lãi suất, mà là mở rộng đầu tư”.

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) dự kiến tổ chức cuộc họp chính sách tiền tệ vào tháng tới. Dự báo của thị trường về khả năng tăng lãi suất hiện vẫn chưa thống nhất, dao động trong khoảng 50-60% tùy theo từng hãng tin và tổ chức.