BIS: Stablecoin khó trở thành phương tiện thanh toán đại chúng dù vốn hóa vượt 320 tỉ USD

Theo *BIS* nhận định, **“stablecoin”** hiện vẫn chỉ là một công cụ thanh toán mang tính *ngách* (niche), chưa đủ điều kiện trở thành **phương tiện thanh toán đại chúng**, dù có tiềm năng cải thiện **thanh toán xuyên biên giới** và nâng cao hiệu quả hệ thống tài chính.

Theo Nikkei đưa tin ngày 13 (giờ địa phương), Tổng giám đốc BIS Pablo Hernández de Cos phát biểu tại hội thảo của Ngân hàng Nhật Bản rằng, để **stablecoin** có thể thực sự mang “tính tiền tệ”, hai điều kiện then chốt là *“tính đơn nhất”* và *“tính tương tác”*. Ông cho rằng với cấu trúc hiện tại, phần lớn **stablecoin** chưa đáp ứng được hai điều kiện này, nên nhiều khả năng chỉ dừng lại ở vai trò *“tài sản ngách”* trong hệ thống thanh toán.

Trong đó, *tính đơn nhất* nghĩa là các dạng tiền khác nhau phải có khả năng hoán đổi hoàn toàn theo mệnh giá. Ở lĩnh vực **stablecoin** phi tập trung, không có một cơ quan thanh toán cuối cùng như ngân hàng trung ương đứng ra bảo đảm, nên dễ xuất hiện chênh lệch giá. Trong các giai đoạn khủng hoảng niềm tin trước đây, đã có trường hợp một số **stablecoin** bị bán tháo và giao dịch với mức chiết khấu mạnh so với giá trị neo.

*Bình luận*: Với những nhà phát hành không minh bạch tài sản bảo chứng, hay mô hình thuật toán thiếu bền vững, rủi ro “mất neo” luôn hiện hữu. Đây là điểm yếu cốt lõi khiến **stablecoin** khó được xem như “tiền” theo đúng nghĩa kinh tế học.

Điều kiện còn lại là *tính tương tác*: nhiều **stablecoin** hiện được phát hành trên nhiều mạng blockchain khác nhau. Ngay cả khi cùng một mã token, nếu ở các mạng không tương thích, chúng không thể tự do hoán đổi trực tiếp. Theo BIS, cấu trúc phân mảnh này có thể kìm hãm khả năng mở rộng của mạng lưới thanh toán, làm giảm lợi thế của **stablecoin** so với các hệ thống thanh toán tập trung đã được chuẩn hóa.

Dù vậy, quy mô thị trường **stablecoin** vẫn tăng trưởng nhanh. Dữ liệu từ DefiLlama cho thấy, tổng vốn hóa các **stablecoin** neo theo USD và những đồng tiền pháp định khác đã vượt 320 tỉ đô la Mỹ, lập mức cao kỷ lục mới. Trong bối cảnh thị trường tiền mã hóa nhìn chung suy yếu từ quý IV năm ngoái, dòng vốn vào **stablecoin** vẫn tương đối ổn định, cho thấy nhu cầu sử dụng làm công cụ thanh khoản và phòng vệ rủi ro giá.

De Cos nhận định, **stablecoin** có thể giúp giảm chi phí thanh toán xuyên biên giới, nhưng đồng thời cũng tác động đến kênh cung ứng tín dụng, ổn định tài chính và cả chính sách tiền tệ – tài khóa. Việc người dùng và tổ chức ngày càng phụ thuộc vào **stablecoin** có thể làm suy yếu vai trò của ngân hàng thương mại, thay đổi cách vận hành hệ thống ngân hàng và gây khó khăn cho các ngân hàng trung ương trong việc truyền dẫn chính sách.

*Bình luận*: Nếu **stablecoin** quy mô lớn được sử dụng rộng rãi như tài sản thay thế tiền gửi, rủi ro “chạy ổ” (bank run) có thể chuyển từ ngân hàng sang các tổ chức phát hành stablecoin, vốn chưa nằm trong khuôn khổ quản lý chặt chẽ như ngân hàng. Đây là lý do các nhà chức trách ở Mỹ, châu Âu, châu Á đều thúc đẩy khung pháp lý riêng cho loại tài sản này.

Trong bối cảnh đó, nhiều chuyên gia cho rằng dù **stablecoin** tiếp tục tăng trưởng, áp lực quản lý và giám sát sẽ ngày càng mạnh. Các yêu cầu về dự trữ tài sản bảo chứng, minh bạch báo cáo và tuân thủ chuẩn AML/KYC có thể siết chặt, ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận và mô hình kinh doanh của các nhà phát hành.

Cùng ngày, Bitcoin(BTC) giao dịch quanh vùng 75.000 đô la Mỹ, tăng hơn 6% trong một tuần gần nhất. Điều này cho thấy dòng tiền đầu cơ vẫn chảy mạnh vào thị trường tiền mã hóa, trong khi **stablecoin** tiếp tục đóng vai trò là cầu nối thanh khoản giữa tài chính truyền thống và tài chính phi tập trung.

Kết lại, **stablecoin** hiện được đánh giá vừa là công cụ tiềm năng cho **thanh toán xuyên biên giới**, vừa là nguồn rủi ro đối với **ổn định tài chính**. Việc chúng trở thành trụ cột của hệ thống thanh toán hay chỉ là sản phẩm *ngách* sẽ phụ thuộc lớn vào tốc độ hoàn thiện khung **quy định** và mức độ **chuẩn hóa công nghệ** trong những năm tới.