3 tỷ lượt tải: Qwen của Alibaba(BABA) dẫn đầu AI mã nguồn mở

Qwen, dòng mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mã nguồn mở của Alibaba (BABA), đã vượt mốc 3 tỷ lượt tải trên toàn cầu chỉ trong 6 tháng gần đây.

Theo Bloomberg đưa tin ngày 15 (giờ địa phương), Qwen đã vượt qua các mô hình của Meta và Alphabet (GOOGL) để trở thành mô hình AI mã nguồn mở được tải nhiều nhất tính đến thời điểm hiện tại. Alibaba cho biết đã công bố hơn 460 mô hình trong dòng Qwen, và số mô hình phái sinh trong toàn hệ sinh thái đã vượt 300.000.

Điểm đáng chú ý của con số này không chỉ nằm ở cuộc đua lượt tải. Qwen được đánh giá đã trở thành một trong những quy trình làm việc cơ bản mà nhà phát triển sử dụng khi lấy mô hình có sẵn, huấn luyện lại cho tác vụ cụ thể rồi triển khai vào thực tế.

Mô hình AI mã nguồn mở cho phép nhà phát triển tải về, chỉnh sửa và triển khai trong môi trường riêng của mình. Khác với cách gọi mô hình đóng qua API, kiểu mô hình này có nhiều dư địa để tùy chỉnh theo hệ thống nội bộ doanh nghiệp hoặc dữ liệu đặc thù ngành.

Trong báo cáo “State of Open Source on Hugging Face: Spring 2026”, Hugging Face cho biết các mô hình Trung Quốc chiếm 41% tổng lượt tải trong một năm qua. Cùng báo cáo này ghi nhận số mô hình phái sinh từ Qwen đã vượt 113.000, và nếu tính cả các mô hình gắn tag Qwen thì con số vượt 200.000.

Con số 300.000 mà Alibaba công bố có vẻ phản ánh mức mở rộng tiếp theo của hệ sinh thái theo cách giải thích riêng của công ty. Tuy nhiên, cần lưu ý số mô hình phái sinh có thể bao gồm cả các bản thử nghiệm, tinh chỉnh (fine-tune) và tái triển khai dựa trên cùng dòng mô hình, nên cần phân biệt với quy mô dịch vụ thương mại thực tế.

Theo báo cáo của Hugging Face mà Bloomberg trích dẫn, lượt tải mô hình của Google trong năm 2026 đạt khoảng 418 triệu, còn mô hình của Meta đạt khoảng 227 triệu. Con số 3 tỷ lượt tải trong 6 tháng của Qwen cho thấy sự hiện diện ngày càng lớn của các mô hình mã nguồn mở Trung Quốc trong hệ sinh thái nhà phát triển toàn cầu.

Năm 2025, Alibaba công bố Qwen3 với nhiều kích thước mô hình mã nguồn mở, từ 0,6 tỷ đến 235 tỷ tham số. Sau đó, công ty tiếp tục bổ sung các mô hình chuyên biệt cho lập trình, suy luận và dịch thuật.

Tháng 7/2025, Alibaba công bố Qwen3-Coder, Qwen3-235B và Qwen-MT, đồng thời cho biết dòng Qwen đã vượt 300 mô hình và số mô hình phái sinh vượt 140.000. Con số 300.000 lần này cho thấy hệ sinh thái phái sinh đã mở rộng đáng kể so với thời điểm đó.

Hệ sinh thái AI Trung Quốc đã mở rộng nhanh theo hướng mô hình mở trọng số (open-weight) kể từ khi DeepSeek R1 ra mắt năm 2025. Qwen của Alibaba cũng nổi lên như một trong những dòng mô hình đại diện được doanh nghiệp và nhà phát triển sử dụng rộng rãi trong xu hướng này.

Với độc giả Việt Nam, câu chuyện này đáng chú ý vì cuộc cạnh tranh AI của các tập đoàn công nghệ lớn Trung Quốc không còn giới hạn trong mảng tìm kiếm hay thương mại điện tử. Qwen đang lan tỏa qua các kênh như Alibaba Cloud, công cụ dành cho nhà phát triển và kho lưu trữ mô hình.

Doanh nghiệp trong nước cũng đang song song triển khai chiến lược mô hình AI riêng cùng hạ tầng điện toán đám mây. Tốc độ lan tỏa của các mô hình mã nguồn mở có thể trở thành thước đo để so sánh chi phí hạ tầng AI, mức độ tự do triển khai và cách kiểm soát bảo mật.

Tuy nhiên, số lượt tải không đồng nghĩa với doanh thu hay thị phần dịch vụ thực tế. Với mô hình mã nguồn mở, lượt tải có thể tăng do các công cụ tự động hóa và quy trình triển khai lặp lại, đồng thời cùng một mô hình có thể bị đếm trùng ở nhiều môi trường khác nhau.

Mức độ ảnh hưởng của Qwen đối với hạ tầng AI và lựa chọn dịch vụ trong nước sẽ phụ thuộc vào việc từng doanh nghiệp có áp dụng hay không, cùng kết quả kiểm chứng hiệu năng. Thay đổi được xác nhận hiện tại là các mô hình mã nguồn mở của Alibaba đang lan tỏa nhanh trong hệ sinh thái nhà phát triển toàn cầu.