3,3 triệu USD/tháng, thị trường “mention” thành tâm điểm quản lý Mỹ

Thị trường dự đoán (prediction market) tại Mỹ đang đồng thời lọt vào tầm ngắm của cơ quan quản lý và giới ngân hàng. “Thị trường mention” (mention market) – nơi nhà đầu tư đặt cược vào việc một từ cụ thể có xuất hiện hay không – trở thành tâm điểm tranh cãi xoay quanh khả năng thao túng, giao dịch nội gián và xung đột với luật pháp các bang.

Theo CNBC đưa tin ngày 14 (giờ địa phương), Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) đã thông báo cho Kalshi về việc rà soát thị trường mention từ vài tuần trước, và Kalshi đã gỡ bỏ các thị trường mention liên quan đến thể thao. Tuy nhiên, CNBC cho biết chưa có xác nhận chính thức rằng đợt rà soát này chỉ nhắm vào các sản phẩm liên quan thể thao.

Thị trường mention là hợp đồng sự kiện (event contract), cho phép nhà đầu tư giao dịch dựa trên việc một từ cụ thể có được nhắc tới trong bài phát biểu, báo cáo kết quả kinh doanh hay chương trình truyền hình hay không. Dẫn số liệu từ Dune Analytics, CNBC cho biết khối lượng giao dịch hằng tháng của thị trường mention trên Kalshi vào khoảng 3,3 triệu USD.

Vấn đề không nằm ở quy mô thị trường mà ở cấu trúc sản phẩm. Khi một từ, một phát ngôn hay một phán quyết trở thành căn cứ thanh toán, những người tiếp cận thông tin nội bộ hoặc có khả năng tác động đến kết quả sẽ có nhiều dư địa để chi phối kết quả giao dịch. Dù thị trường dự đoán được quảng bá như công cụ tổng hợp thông tin, phạm vi giao dịch càng thu hẹp về bầu cử, thể thao hay phát ngôn cụ thể thì nguy cơ giao dịch nội gián và thao túng càng trở thành trọng tâm trong đánh giá của cơ quan quản lý.

Bộ phận Giám sát Thị trường (DMO) thuộc CFTC, trong văn bản “Khuyến nghị về thị trường dự đoán” công bố ngày 12 tháng 3, nêu rõ hợp đồng sự kiện không được để lộ lỗ hổng bị thao túng. Văn bản cũng quy định các sàn giao dịch hợp đồng được chỉ định (DCM) phải chịu trách nhiệm giám sát giao dịch theo thời gian thực, giám sát thị trường và tuân thủ quy định.

Cùng ngày, CFTC công bố thông báo lấy ý kiến sơ bộ nhằm sửa đổi quy định về thị trường dự đoán, thu thập ý kiến công khai về các nguyên tắc cốt lõi áp dụng cho thị trường dự đoán, các loại hợp đồng sự kiện đi ngược lợi ích công và vấn đề chi phí - lợi ích liên quan.

Michael S. Selig (Michael S. Selig), Chủ tịch CFTC, trong văn bản công khai ngày 10 tháng 6 cho biết các hợp đồng liên quan chiến tranh, khủng bố, ám sát hay mang tính chất cá cược sẽ thuộc diện xem xét vì lợi ích công. Điều này cho thấy thị trường dự đoán không còn đơn thuần là sản phẩm giao dịch mới, mà đang được xử lý trong khuôn khổ đánh giá lợi ích công và giám sát thị trường.

Tranh cãi quản lý còn lan sang xung đột thẩm quyền giữa liên bang và các bang. Theo Reuters, Tòa Thượng thẩm hạt King, bang Washington, ngày 20 tháng 7 đã ra lệnh cấm tạm thời đối với việc Kalshi cung cấp hợp đồng sự kiện trong phạm vi bang này. Tòa nhận định Kalshi có khả năng đã vi phạm luật cờ bạc của bang Washington.

CFTC vẫn nhấn mạnh thẩm quyền liên bang đối với thị trường dự đoán, trong khi Kalshi giữ quan điểm rằng chính quyền bang không có thẩm quyền quản lý thị trường này. TokenPost từng đưa tin về việc tòa án bang Washington ra lệnh yêu cầu Kalshi ngừng cung cấp dịch vụ dự đoán trong một diễn biến trước đó.

Giới ngân hàng cũng đang thiết lập tiêu chuẩn riêng. Reuters đưa tin Goldman Sachs(GS) đã cấm nhân viên giao dịch các hợp đồng thị trường dự đoán liên quan thị trường tài chính và sự kiện chính trị. Lệnh cấm này nhắm tới các hợp đồng sự kiện có thể tạo xung đột lợi ích, dù là thực tế hay chỉ mang tính hình thức, giữa ngân hàng, khách hàng và ngành tài chính.

Morgan Stanley cũng được cho là đã hạn chế giao dịch tương tự trong quy tắc ứng xử nhân viên. Điều này cho thấy thị trường dự đoán không còn là sản phẩm cá cược ngoài lề, mà đã trở thành đối tượng trong hệ thống kiểm soát nội bộ và quản lý xung đột lợi ích của các công ty tài chính.

Quan hệ giữa ngân hàng và Polymarket cũng gây tranh cãi. Financial Times (FT) và CNBC đưa tin JPMorgan Chase(JPM) đã chấm dứt quan hệ ngân hàng với Polymarket vào tháng 10 năm 2025. Trong khi đó, Polymarket nói với CNBC rằng quan hệ với JPMorgan vẫn đang được duy trì.

Các nền tảng cũng đang phản ứng bằng cách siết chặt kiểm soát nội bộ. Kalshi cho biết ngày 23 tháng 3 đã tăng cường các rào chắn nội bộ đối với thị trường chính trị và thể thao, đồng thời triển khai tính năng chặn trước và tính năng báo cáo đối với các đối tượng liên quan như ứng viên chính trị, vận động viên, trọng tài.

Với nhà đầu tư trong nước, đây không đơn thuần là tin quản lý ở nước ngoài. Các thị trường dự đoán dựa trên tiền mã hóa như Polymarket có liên hệ trực tiếp với người dùng tiền mã hóa, còn Kalshi vận hành theo mô hình thị trường dự đoán chịu sự quản lý của CFTC. Việc Mỹ hoàn thiện tiêu chuẩn quản lý và ngân hàng siết giao dịch có thể ảnh hưởng đến việc phân loại thị trường dự đoán là sản phẩm tài chính hay sản phẩm cá cược.

CFTC dự kiến tổ chức phiên họp đầu tiên của Ủy ban Cố vấn Đổi mới tại Washington vào ngày 20 (giờ địa phương). Chương trình nghị sự bao gồm thị trường dự đoán, trí tuệ nhân tạo (AI) và tiền mã hóa.