USDi: Stablecoin chống lạm phát tham vọng lấp khoảng trống “lưu trữ giá trị” của tiền mã hóa

Lạm phát bùng lên vì rủi ro Trung Đông đang khiến vai trò *tiền mã hóa*, đặc biệt là *stablecoin*, bị đặt dấu hỏi về chức năng *“giá trị lưu trữ”*.

Theo Reuters đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng trước của Mỹ tăng 0,9%, cao hơn rất nhiều so với mức 0,3% trước đó. Phần lớn mức tăng này đến từ giá năng lượng leo thang do cuộc chiến tại Iran và nguy cơ phong tỏa eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiếm gần 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Nếu loại trừ nhóm năng lượng và lương thực, lạm phát cơ bản vẫn thấp hơn dự báo, tạo cảm giác áp lực giá không quá lớn. Tuy nhiên, dưới góc độ *sức mua thực tế*, nhiều chuyên gia cho rằng đang tồn tại vấn đề mang tính cấu trúc.

Đồng sáng lập USDi, Michael Ashton (Michael Ashton), nhận định rằng làn sóng bùng nổ *stablecoin* “mới chỉ tái thiết được một nửa hệ thống tiền tệ”. Ông cho rằng thị trường đã giải được bài toán *phương tiện thanh toán* nhưng khoảng trống ở chức năng *“lưu trữ giá trị”* vẫn rất rõ.

Hiện thị trường *stablecoin* khoảng 300 tỷ USD, chủ yếu là token neo theo đồng đô la Mỹ. Mục tiêu của chúng là giữ giá quanh 1 USD, nên trong môi trường lạm phát, *giá trị thực* lại giảm dần theo thời gian. Điều này trở thành rủi ro đối với doanh nghiệp, bộ phận tài chính hay các nền tảng fintech nếu nắm giữ lượng lớn *stablecoin*, vì tài sản của họ bị bào mòn sức mua mà không được phòng hộ đúng mức.

*bình luận: Stablecoin giải tốt bài toán “ổn định theo USD”, nhưng lại hoàn toàn “bó tay” trước việc bảo toàn sức mua trong nền kinh tế lạm phát.*

USDi xuất hiện như một *stablecoin theo dõi lạm phát*, cố gắng lấp khoảng trống này. Khác với các stablecoin neo 1 USD, USDi được thiết kế để bám theo tốc độ tăng của CPI, tức là *giá trị token tăng lên cùng với mức tăng giá tiêu dùng*.

Ashton mô tả cấu trúc của USDi tương tự phần gốc (principal) của trái phiếu bảo vệ lạm phát Mỹ (TIPS), nhưng loại bỏ nhược điểm đặc trưng của trái phiếu là giá giảm khi lãi suất tăng. Theo ông, USDi nên được hiểu như một dạng “công cụ tiết kiệm gắn với lạm phát” hơn là một token thanh toán thuần túy.

Dự trữ của USDi được đầu tư vào một quỹ đầu tư tư nhân biến động thấp có tên “Enduring U.S. Inflation-Traded Fund”. Quỹ này sử dụng TIPS, trái phiếu kho bạc Mỹ, ngoại hối và các sản phẩm phái sinh hàng hóa để tạo lợi nhuận, từ đó hỗ trợ cho mô hình *bảo toàn sức mua* của USDi.

Giá dầu đã leo thang mạnh kể từ cuối tháng 2, sau khi xung đột tại Iran bùng phát. Giá dầu vượt mốc 80 USD/thùng rồi nhanh chóng chạm ngưỡng 100 USD, phản ánh mức độ căng thẳng khi nguy cơ phong tỏa eo biển Hormuz có thể làm gián đoạn nguồn cung toàn cầu. Việc giá dầu tăng khiến chi phí vận tải, sản xuất leo thang và cuối cùng lan rộng sang mặt bằng giá chung. Trong bối cảnh này, biến động thị trường tài chính ngày càng phụ thuộc vào các tin tức chiến sự hơn là yếu tố cơ bản.

Ashton cho biết lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ ngắn hạn đang quanh mức 3,5%, trong khi lạm phát khoảng 3%. Về dài hạn, nhiều giai đoạn ghi nhận việc *lạm phát thường vượt qua lãi suất danh nghĩa*. Theo ông, trong môi trường như vậy, các tài sản chỉ dựa vào *lợi suất danh nghĩa* không đủ để bảo vệ sức mua, mà nhà đầu tư cần quan tâm nhiều hơn tới những tài sản *truy vết trực tiếp lạm phát*.

Ở chiều ngược lại, *Bitcoin(BTC)* từng được kỳ vọng là nền tảng cho một hệ thống tiền tệ thay thế, nhưng biến động giá quá lớn khiến nó khó đóng vai trò công cụ lưu trữ giá trị ổn định trong ngắn hạn. *Stablecoin* thì giải quyết tốt chức năng thanh toán, chuyển tiền gần như không trễ, nhưng lại không che chắn được rủi ro lạm phát.

Theo Ashton, sau khi *Bitcoin(BTC)* và stablecoin đặt nền móng cho hệ sinh thái thanh toán và giao dịch, mảnh ghép còn thiếu chính là một *công cụ lưu trữ giá trị ổn định theo sức mua*. USDi được thiết kế để nhắm thẳng vào khoảng trống này trong không gian *tiền mã hóa*.

Nhà phát triển USDi còn đặt mục tiêu một bước xa hơn: *tùy biến mức độ phơi nhiễm lạm phát* theo từng lĩnh vực. Thay vì chỉ bám theo CPI chung, trong tương lai USDi có thể cho phép theo dõi riêng các thành phần như chi phí nhà ở, y tế, giáo dục…, hoặc liên kết với giỏ giá tiêu dùng theo từng khu vực.

Điều này mở ra khả năng ứng dụng trong ngành bảo hiểm, nơi các doanh nghiệp từ lâu thiếu công cụ phòng hộ trước các loại lạm phát đặc thù, chẳng hạn chi phí y tế tăng nhanh hơn mặt bằng chung. Ở lĩnh vực giáo dục, các sản phẩm tài chính gắn với token theo dõi lạm phát học phí có thể giúp gia đình chuẩn bị tốt hơn cho chi phí học tập trong tương lai.

Hiện USDi đang trong giai đoạn vận hành ban đầu và kêu gọi khoảng 1,5 triệu USD vốn hạt giống. Ashton nhấn mạnh rằng rủi ro lạm phát là “gánh nặng mà mọi người phải mang theo từ khi sinh ra”, do đó thị trường toàn cầu cần một hạ tầng tài chính cho phép *đối diện trực tiếp và quản lý rủi ro lạm phát*, thay vì chỉ dựa vào tài sản danh nghĩa.

Trong bối cảnh *lạm phát* một lần nữa trở thành biến số trung tâm của thị trường do tác động từ Trung Đông, vai trò của *tiền mã hóa* – đặc biệt là các mô hình *stablecoin mới như USDi* – đang được theo dõi sát sao: liệu chúng có thể thực sự mở rộng từ vai trò *công cụ thanh toán* sang nhiệm vụ cốt lõi hơn là *bảo toàn giá trị* trong dài hạn.