Hàng loạt nhân sự AI nghỉ việc, cuộc đua quảng cáo và an toàn nóng lên

Làn sóng nghỉ việc của nhân sự cốt cán tại các công ty nền tảng trí tuệ nhân tạo (AI) đang lan sang cuộc tranh luận về cách kiếm tiền và chính sách an toàn. Khi các phòng thí nghiệm AI lớn phình to thành tổ chức thương mại, nhà phát triển và người dùng không chỉ nhìn vào hiệu năng mô hình mà còn theo dõi khả năng giữ chân nhân tài, chính sách quảng cáo và hệ thống an toàn của từng công ty.

Tại xAI, hai đồng sáng lập Tony Wu và Jimmy Ba đã rời công ty vào tháng 2 năm 2026. Hãng tin Reuters đưa tin rằng với sự ra đi của hai người này, khoảng một nửa trong số 12 đồng sáng lập ban đầu của xAI đã nghỉ việc.

Elon Musk sau đó giải thích rằng xAI đã tái cơ cấu để tăng tốc độ triển khai công việc, ngụ ý quy mô công ty đã lớn hơn nên cần thay đổi cấu trúc tổ chức.

Sự ra đi của nhân sự càng được chú ý sau khi xAI công bố kế hoạch kết hợp với SpaceX. Trong thông báo chính thức ngày 2 tháng 2, xAI xác nhận việc kết hợp với SpaceX, và trang TechCrunch sau đó đưa tin nhiều kỹ sư của xAI đã công khai thông báo nghỉ việc.

Tuy nhiên, số lượng đồng sáng lập và nhân sự còn lại tại xAI được các báo đưa tin không thống nhất. Thay vì khẳng định một con số cụ thể, có thể hiểu chính xác hơn là phần lớn đội ngũ sáng lập ban đầu của xAI đã rời công ty.

Làn sóng dịch chuyển nhân sự không chỉ là chuyện nội bộ của riêng xAI. Trong báo cáo nhân tài công nghệ năm 2025, công ty SignalFire công bố tỷ lệ giữ chân nhân viên sau 2 năm của Anthropic đạt 80%, trong khi con số này ở Google DeepMind là 78% và ở OpenAI là 67%.

Cũng theo báo cáo này, Anthropic đang thu hút nhân tài rời khỏi OpenAI và Google DeepMind. Điều đó cho thấy cuộc cạnh tranh giữa các phòng thí nghiệm AI hàng đầu không chỉ nằm ở tốc độ ra mắt mô hình mà còn ở việc giữ chân và chiêu mộ nhà nghiên cứu.

Báo cáo năm 2026 của SignalFire cho thấy một góc nhìn khác về cấu trúc tuyển dụng. Theo đó, số lượng tuyển dụng tại các tập đoàn công nghệ lớn thấp hơn 25% so với năm 2019, còn lượng tuyển mới tại các startup giai đoạn đầu thấp hơn tới 76%. Điều này cho thấy AI không cắt giảm việc làm công nghệ theo cùng một hướng, mà đang củng cố xu hướng tuyển dụng tập trung vào phát triển sản phẩm tại các tổ chức quy mô nhỏ.

Phòng thí nghiệm AI hàng đầu là cách gọi chung cho các tổ chức trực tiếp phát triển mô hình AI quy mô lớn và vận hành dịch vụ thương mại, như OpenAI, Anthropic, Google DeepMind hay xAI. Những công ty này phải đồng thời đảm bảo nguồn lực tính toán khổng lồ, đội ngũ nghiên cứu cấp cao và lượng người dùng lớn, nên bất kỳ đợt nghỉ việc nào cũng nhanh chóng kéo theo tranh luận về sản phẩm và niềm tin thị trường.

Cách kiếm tiền cũng trở thành một phần của cuộc đua nhân tài. OpenAI cho biết trong tài liệu hướng dẫn rằng từ ngày 9 tháng 2, hãng bắt đầu thử nghiệm quảng cáo với người dùng gói Free và Go tại Mỹ. Công ty khẳng định quảng cáo không ảnh hưởng đến nội dung câu trả lời, và các nhà quảng cáo không thể xem nội dung trò chuyện hay dữ liệu bộ nhớ cá nhân của người dùng.

Chính sách quảng cáo của OpenAI được cập nhật ngày 10 tháng 8 quy định không đặt quảng cáo quanh các chủ đề nhạy cảm như an toàn trẻ em, lừa đảo, chính trị, tự tử - tự hại và bạo lực. Có thể xem đây là cách công ty vừa đưa doanh thu quảng cáo vào vận hành, vừa giới hạn phạm vi xuất hiện quảng cáo trong những bối cảnh sử dụng AI hội thoại nhạy cảm.

Anthropic chọn hướng đi khác. Trong bài viết "Claude is a space to think" đăng ngày 4 tháng 2, Anthropic tuyên bố sẽ giữ Claude là dịch vụ không quảng cáo. Công ty giải thích rằng khác với công cụ tìm kiếm hay mạng xã hội, các cuộc trò chuyện với AI thường chứa bối cảnh nhạy cảm và mang tính cá nhân cao, nên động cơ quảng cáo có thể xung đột với định hướng sản phẩm.

Sự dịch chuyển trong bộ phận an toàn cũng khiến tranh luận thêm nóng. Theo Forbes, nhà nghiên cứu an toàn AI Mrinank Sharma của Anthropic đã nghỉ việc và viết trong thư ngỏ rằng "thế giới đang lâm nguy" (world is in peril). Còn theo Wired, Johannes Heidecke, người phụ trách hệ thống an toàn của OpenAI, cũng rời công ty.

Xu hướng này cũng lan sang lĩnh vực hạ tầng AI và bảo mật trong thị trường tài sản số Hàn Quốc. Anthropic gần đây nhiều lần xuất hiện trong các bản tin về hợp đồng tính toán AI với Riot Platforms(RIOT), được xem là một ví dụ cho thấy nhu cầu hạ tầng khai thác Bitcoin(BTC) và trung tâm dữ liệu AI đang giao thoa với nhau, nội dung TokenPost từng đề cập trước đó. Với các doanh nghiệp tài sản số sử dụng mô hình AI, ngoài hiệu năng mô hình, chính sách an toàn của bên vận hành, chính sách quảng cáo và khả năng giữ chân nhân sự cốt cán cũng là những biến số cần theo dõi.

Tin đồn về việc Jeff Dean, nhà khoa học trưởng của Google, rời công ty hiện có sự vênh nhau giữa các bản tin và hồ sơ công khai. Tính đến ngày 15 tháng 8, trang tác giả chính thức của Google vẫn ghi ông là nhà khoa học trưởng của cả Google DeepMind và Google Research. Vì vậy, thông tin này khó có thể xem là một đợt thay đổi nhân sự đã được xác nhận.

Làn sóng dịch chuyển nhân sự tại các nền tảng AI chưa thể giải thích trực tiếp giá trị doanh nghiệp hay thị phần. Nhưng xu hướng được xác nhận trong năm 2026 khá rõ ràng: các phòng thí nghiệm AI lớn đang phình to thành tổ chức thương mại, các startup dịch chuyển về mô hình đội ngũ xây dựng sản phẩm quy mô nhỏ hơn, còn chính sách quảng cáo và an toàn đang trở thành tiêu chí để nhà phát triển và người dùng đánh giá từng công ty.