MSCI xem xét loại Strategy (MSTR) khỏi chỉ số, ngã ngũ vào tháng 11/2026

Khả năng Strategy (MSTR) bị loại khỏi chỉ số MSCI đang được nhắc lại, sau khi MSCI mở tham vấn sửa đổi tiêu chí đưa công ty phi vận hành vào chỉ số. Tuy nhiên đây mới là bản dự thảo tham vấn, chưa phải quyết định loại chính thức. Việc có áp dụng hay không sẽ được xác định qua kết quả tham vấn công bố trong tháng 10 năm 2026 và kỳ rà soát chỉ số tháng 11 năm 2026.

MSCI công bố tài liệu tham vấn mang tên 'Tiêu chí đủ điều kiện đưa vào chỉ số đối với công ty phi vận hành' vào tháng 8 năm 2026. Trong tài liệu này, MSCI đề xuất loại các công ty phi vận hành khỏi nhóm được đưa vào Chỉ số Thị trường Có thể Đầu tư Toàn cầu (Global Investable Market Indexes). Kết quả tham vấn dự kiến được công bố trước ngày 16 tháng 10 năm 2026 và nếu được thông qua sẽ áp dụng từ kỳ rà soát chỉ số tháng 11 năm 2026.

Điểm mấu chốt là MSCI chưa quyết định loại Strategy ngay lập tức. Tổ chức này đưa ra quy trình sàng lọc hai bước, xem xét tính chất tài sản quản lý, cơ cấu chi phí, dòng tiền, biến động giá trị hợp lý và mức độ phụ thuộc vào vốn bên ngoài. Theo đó, một công ty bị xem là không đủ điều kiện nếu không đáp ứng được 4 trong số 5 tiêu chí tỷ lệ tài chính.

Các mã đang có mặt trong chỉ số hiện được một lớp đệm bảo vệ. Một cổ phiếu thành phần hiện hữu chỉ bị loại nếu không đạt tiêu chí trong hai kỳ đánh giá liên tiếp. Nói cách khác, việc kết quả xấu đi trong một quý hay chỉ trượt tiêu chí ở một lần mô phỏng chưa đủ để bị loại khỏi chỉ số ngay.

Trong đợt mô phỏng tính đến tháng 5 năm 2026 của MSCI, Strategy, Yellow Cake PLC và Metaplanet (3350) được nêu là ứng viên có thể bị loại. Center Laboratories, Lydia Holding và SharpLink Gaming (SBET) được xếp vào danh sách theo dõi. Vốn hóa thị trường lưu hành tự do của Strategy trong mô phỏng này được ghi nhận ở mức 23,931 tỷ USD.

Công ty phi vận hành thường được hiểu là doanh nghiệp thiên về nắm giữ tài sản đầu tư và vận hành vốn hơn là hoạt động kinh doanh cốt lõi. Các nhà cung cấp chỉ số cho rằng nếu nhóm công ty này được đưa vào chỉ số cổ phiếu niêm yết thông thường, chỉ số có nguy cơ phản ánh cơ cấu nắm giữ tài sản nhiều hơn là hoạt động ngành thực tế. Đây là lý do các công ty niêm yết nắm giữ lượng lớn Bitcoin (BTC) trở thành tâm điểm của cuộc thảo luận này.

Câu chuyện bắt đầu từ ngày 10 tháng 10 năm 2025, khi MSCI đưa ra phương án loại các công ty có tỷ trọng tài sản kỹ thuật số chiếm từ 50% tổng tài sản trở lên khỏi chỉ số toàn cầu. Cùng giai đoạn đó, Bitcoin giảm từ đỉnh 122.574,46 USD xuống còn 104.782,88 USD, trong khi quy mô thanh lý các vị thế đòn bẩy vượt 19 tỷ USD.

Đến ngày 6 tháng 1 năm 2026, MSCI thông báo sẽ không triển khai phương án loại trừ trực tiếp nói trên. Thay vào đó, tổ chức này cho biết sẽ xem xét lại toàn diện tiêu chí đưa công ty phi vận hành vào chỉ số. Reuters khi đó đưa tin cổ phiếu Strategy tăng khoảng 6% trong phiên giao dịch ngoài giờ.

Từ đó, phạm vi thảo luận mở rộng từ một quy định riêng nhắm vào các công ty nắm giữ Bitcoin sang việc phân loại lại toàn bộ nhóm công ty phi vận hành. TokenPost trước đó từng đưa tin rằng MSCI cân nhắc bổ sung điều khoản loại trừ công ty phi vận hành, điều có thể khiến vị trí của Strategy và Metaplanet trong chỉ số bị lung lay. Bản dự thảo tham vấn lần này là bước tiếp theo của luồng thảo luận đó, được thể hiện dưới dạng văn bản tham vấn chính thức.

Cơ cấu tài chính của Strategy cũng là một điểm được chú ý. Trong báo cáo 8-K nộp lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) ngày 6 tháng 7 năm 2026, Strategy cho biết tính đến ngày 5 tháng 7 công ty nắm giữ 843.775 BTC. Cùng báo cáo này ghi nhận quỹ dự trữ USD (USD Reserve) ở mức 2,55 tỷ USD, và khoản lỗ tài sản kỹ thuật số trong quý 2 là 8,32 tỷ USD.

Từ ngày 29 tháng 6 đến ngày 5 tháng 7, Strategy đã bán ra 3.588 BTC. Công ty cho biết số tiền thu được dùng để chi trả cổ tức cổ phiếu ưu đãi và bổ sung cho quỹ dự trữ USD. Đây là chi tiết cho thấy các công ty niêm yết nắm giữ lượng lớn Bitcoin đang phải xử lý đồng thời vấn đề tư cách thành viên chỉ số, huy động vốn và quản lý thanh khoản.

Trong một bản tin hồi tháng 12 năm 2025, JPMorgan từng ước tính nếu bị loại khỏi MSCI, Strategy có thể đối mặt dòng vốn rút ra khoảng 2,8 tỷ USD, và nếu tính cả các chỉ số khác thì con số này có thể lên tới 8,8 tỷ USD. Cần lưu ý đây là ước tính cho một kịch bản loại trừ diện rộng trước đó, không phải là kết quả của bản dự thảo công bố tháng 8 năm 2026.

Phản ứng của thị trường với vấn đề này khá nhạy cảm, do việc có mặt trong chỉ số MSCI gắn liền với dòng vốn đầu tư thụ động. Nếu bị loại khỏi chỉ số, các quỹ theo dõi chỉ số đó có thể phát sinh nhu cầu bán ra mang tính cơ học; ngược lại, nếu việc duy trì trong chỉ số được xác nhận, áp lực cung cầu ngắn hạn có thể giảm bớt. Dù vậy, dòng vốn thực tế còn phụ thuộc vào quy định cuối cùng, thời điểm loại (nếu có) và quy mô vốn theo dõi chỉ số.

Với nhà đầu tư Việt Nam, vấn đề này không chỉ đơn thuần là thay đổi ở một chỉ số nước ngoài. Các công ty niêm yết nắm giữ Bitcoin như một tài sản trên bảng cân đối kế toán, điển hình là Strategy và Metaplanet, có ảnh hưởng nhất định đến tâm lý giao dịch cổ phiếu quốc tế cũng như thị trường tài sản số trong nước. Thay đổi tiêu chí đưa vào chỉ số vì vậy cũng có thể tác động đến kênh tiếp cận gián tiếp qua cổ phiếu, bên cạnh việc nắm giữ Bitcoin trực tiếp.

Các bước tiếp theo đã được xác nhận là công bố kết quả tham vấn và kỳ rà soát chỉ số tháng 11. MSCI dự kiến công bố kết quả trước ngày 16 tháng 10 năm 2026, và nếu phương án sửa đổi được thông qua sẽ áp dụng từ kỳ rà soát tháng 11 năm 2026. Tính đến thời điểm hiện tại, điều được xác nhận chỉ là việc xem xét lại tiêu chí công ty phi vận hành, chưa phải quyết định loại Strategy khỏi chỉ số.