Vàng tăng 15% trong tháng 8, ngòi nổ từ động thái mua lại trái phiếu Mỹ

Giá vàng đã phục hồi khoảng 15% trong tháng 8, khi các động thái chính sách nhằm kìm hãm đà tăng lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ diễn ra cùng lúc với đà suy yếu của đồng đô la Mỹ, giúp vàng một lần nữa nổi lên như tài sản thay thế.

Công ty Chứng khoán Hana (Hana Securities) cho biết ngày 25 tháng 8 rằng tính đến mức đỉnh trong tháng, vàng đã tăng khoảng 15% so với tháng trước, còn mức tăng trong 1 tuần gần nhất đạt 7,4%. Theo công ty này, yếu tố đầu tiên thúc đẩy đà phục hồi của vàng là việc kỳ vọng thị trường về khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất trong tháng 9 đã hạ nhiệt.

Theo công cụ FedWatch của Sàn giao dịch hàng hóa Chicago (CME), tính đến ngày 26 tháng 8, khả năng Fed giữ nguyên lãi suất trong tháng 9 đã tăng lên khoảng 64%. Giới phân tích cho rằng khi kỳ vọng tăng lãi suất tháng 9 - vốn được thị trường phản ánh đến cuối tháng 7 - hạ xuống, áp lực lãi suất đối với vàng cũng giảm theo.

Yếu tố thứ hai là việc Bộ Tài chính Mỹ mở rộng chương trình mua lại (buyback) trái phiếu chính phủ kỳ hạn dài. Trong thông báo ngày 19 tháng 8, Bộ Tài chính Mỹ cho biết sẽ nâng quy mô mua lại thanh khoản đối với trái phiếu chính phủ danh nghĩa kỳ hạn 10-20 năm và 20-30 năm từ 2 tỷ USD (khoảng 2.760 tỷ won) lên 4 tỷ USD (khoảng 5.520 tỷ won) mỗi phiên.

Biện pháp này được áp dụng từ ngày 9 tháng 9 đến ngày 4 tháng 11. Mua lại trái phiếu là cơ chế Bộ Tài chính Mỹ mua lại trái phiếu đang lưu hành trên thị trường, giúp bổ sung thanh khoản cho các kỳ hạn cụ thể và giảm áp lực cung - cầu.

Chứng khoán Hana cho biết trong 1 tuần sau thông báo trên, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 30 năm đã giảm khoảng 11 điểm cơ bản (bp), đồng thời đồng đô la cũng suy yếu. Lee Young-ju, chuyên viên phân tích tại Chứng khoán Hana, nhận định: “Giá vàng vốn chững lại vì lãi suất dài hạn ở mức cao đã tăng tốc trở lại nhờ việc mở rộng mua lại trái phiếu”. Nhận định này cho thấy khi áp lực lãi suất dài hạn dịu bớt, vàng có thêm dư địa để phục hồi.

Việc lợi suất dài hạn giảm và đồng đô la suy yếu diễn ra cùng lúc đã khiến đà phục hồi của vàng được mở rộng. Do vàng là tài sản không trả lãi, sức hấp dẫn tương đối của vàng thường giảm khi lãi suất tăng, còn nhu cầu đầu tư có xu hướng hồi phục khi áp lực lãi suất giảm bớt.

Nguyên nhân sâu xa nằm ở cung - cầu trên thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ. Mỹ vẫn đang tiếp tục phát hành trái phiếu để bù đắp thâm hụt ngân sách. Thị trường đòi hỏi mức lãi suất cao hơn để hấp thụ lượng trái phiếu gia tăng, nhưng giới hoạch định chính sách lại lo ngại rằng lãi suất dài hạn cao sẽ đẩy chi phí trả lãi của chính phủ cũng như chi phí vay vốn của lĩnh vực nhà ở và doanh nghiệp lên cao.

Ông Lee cho biết: “Thị trường trái phiếu chính phủ đòi hỏi mức lãi suất cao hơn để hấp thụ lượng cung tăng thêm, trong khi giới hoạch định chính sách lại phải hạn chế gánh nặng kinh tế - tài khóa đi kèm”. Ông nói thêm: “Đang xuất hiện cuộc giằng co giữa thị trường và cơ quan hoạch định chính sách về việc lượng trái phiếu Mỹ gia tăng sẽ được hấp thụ ở mức lãi suất nào”.

Vàng đang hưởng lợi gián tiếp từ cuộc giằng co này. Nếu sự can thiệp chính sách khiến đà tăng lãi suất bị kìm hãm, thị trường có thể hình thành nhận thức rằng phần bù rủi ro của trái phiếu chính phủ Mỹ chưa được phản ánh đầy đủ. Khi đó, áp lực khiến đồng đô la suy yếu có thể tăng lên, và sức hấp dẫn tương đối của các tài sản thay thế như vàng cũng tăng theo.

Diễn biến lần này nối tiếp thông tin trước đó cho biết giá vàng đã tăng ngắn hạn cùng với việc Bộ Tài chính Mỹ mở rộng mua lại trái phiếu chính phủ kỳ hạn dài. Khi đó, biến động của thị trường kim loại quý xoay quanh diễn biến đồng đô la và lãi suất cũng từng được đề cập.

Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận đợt phục hồi lần này là sự điều chỉnh trở lại sau giai đoạn giá giảm trước đó. TokenPost từng đưa tin triển vọng giá vàng đã bị hạ lần đầu tiên kể từ cuối năm 2023, trong khi lực mua của các ngân hàng trung ương có thể phần nào giảm bớt áp lực giảm giá.

Giá vàng cũng là biến số vĩ mô được theo dõi song song trên thị trường tiền mã hóa. TokenPost từng đưa tin Goldman Sachs (GS) vẫn giữ nguyên dự báo giá vàng cho cuối năm 2026, dù đề cập đến rủi ro biến động hai chiều.

Dù vậy, khó có thể xem đợt phục hồi lần này là dấu hiệu khẳng định xu hướng giá trong thời gian tới. Vàng là tài sản chịu tác động đồng thời từ kỳ vọng lãi suất, đồng đô la, cung - cầu trái phiếu chính phủ Mỹ và lo ngại về tài khóa. Chứng khoán Hana xem vàng là tài sản có thể bổ sung cho danh mục đầu tư đa dạng hóa, không chỉ dừng ở vai trò phòng ngừa lạm phát, nhưng cho rằng diễn biến giá trong thời gian tới cần được theo dõi cùng với lãi suất dài hạn và biến động của đồng đô la Mỹ.