40 tỷ USD mua lại trái phiếu Mỹ: giới hạn hạ nhiệt lãi suất dài hạn

Kế hoạch mở rộng chương trình mua lại trái phiếu dài hạn của Bộ Tài chính Mỹ được giới phân tích trái phiếu đánh giá là khó có thể hạ nhiệt áp lực tăng lãi suất dài hạn. Lý do là biện pháp mua lại trái phiếu chỉ thay đổi cơ cấu kỳ hạn nợ, chứ không làm giảm tổng quy mô nợ công.

TechFlow đưa tin lúc khoảng 5 giờ 32 phút sáng ngày 28 (giờ Việt Nam), dẫn lời Natalia Lojevsky, Giám đốc điều hành (Managing Director) tại CIFC Asset Management. Bà Lojevsky nói "Bộ Tài chính Mỹ mua lại trái phiếu cũ, rồi huy động vốn cho việc mua lại đó bằng cách phát hành trái phiếu kỳ hạn ngắn hơn", đồng thời nhấn mạnh "đây là hoán đổi kỳ hạn, không phải giảm đòn bẩy". Nói cách khác, khoản nợ dài hạn được rút bớt nhưng gánh nặng nợ tổng thể không hề giảm, vì tiền mua lại lại đến từ một đợt phát hành nợ khác.

Theo bà, Bộ Tài chính đang xử lý vấn đề nguồn cung như thể đó là vấn đề thanh khoản. Ngay cả khi mua lại trái phiếu dài hạn đã phát hành, nếu số tiền đó được huy động bằng phát hành trái phiếu kỳ hạn khác thì tổng gánh nặng nợ vẫn nguyên vẹn.

Trong thông báo ngày 19, Bộ Tài chính Mỹ cho biết sẽ tăng ít nhất gấp đôi quy mô mua lại thanh khoản đối với trái phiếu kỳ hạn 10-20 năm và 20-30 năm. Hạn mức trước đó tối đa 2 tỷ USD mỗi đợt sẽ tăng lên hơn 4 tỷ USD.

Giai đoạn áp dụng mở rộng kéo dài từ ngày 9 tháng 9 đến ngày 4 tháng 11. Bộ Tài chính cho biết sẽ công bố thêm thông tin về quy mô mua lại trong thông báo tái cấp vốn theo quý vào ngày 4 tháng 11.

Mua lại trái phiếu là cơ chế chính phủ mua lại trái phiếu đã phát hành trên thị trường nhằm tăng cường thanh khoản giao dịch cho một số kỳ hạn nhất định. Biện pháp này thường được dùng để thu hẹp khoảng trống giá chào mua - chào bán ở những kỳ hạn giao dịch thưa thớt, giúp thị trường vận hành trơn tru hơn.

Tuy nhiên, "mua lại" không đồng nghĩa với giảm nợ ngay lập tức. Nếu Bộ Tài chính phát hành trái phiếu kỳ hạn khác tương ứng với số trái phiếu mua lại, tỷ trọng nợ dài hạn sẽ giảm và tỷ trọng nợ ngắn hạn tăng lên, nhưng thâm hụt ngân sách và áp lực nguồn cung trái phiếu vẫn không biến mất.

Đây cũng chính là trọng tâm của tranh luận lần này. Giải thích chính thức của Bộ Tài chính tập trung vào cải thiện chức năng thị trường, chứ không phải kiềm chế chi phí nợ, nên nhiều ý kiến cho rằng khó có thể xem việc mở rộng mua lại là giải pháp ổn định lãi suất dài hạn.

Áp lực trên thị trường trái phiếu dài hạn cũng đến từ phía cầu. Bà Lojevsky chỉ ra rằng lực mua theo duration ở kỳ hạn dài đang bị giới hạn, trong khi Bộ Tài chính Mỹ và chu kỳ đầu tư hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) cùng lúc hút vốn.

Bà cũng đề cập đến việc thiếu vắng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) - vốn từng là bên mua lớn nhất và ít nhạy cảm với giá. Sự sụt giảm tham gia của các ngân hàng trung ương mua ổn định như Nhật Bản, Trung Quốc, các nước vùng Vịnh cũng được xem là yếu tố gây áp lực lên cung-cầu trái phiếu dài hạn.

Duration là mức độ nhạy cảm của giá trái phiếu trước biến động lãi suất. Trái phiếu có kỳ hạn càng dài thì biến động giá theo lãi suất càng lớn, nên người mua trái phiếu dài hạn thường theo dõi sát lộ trình lãi suất và áp lực nguồn cung.

Giá trái phiếu và lợi suất luôn di chuyển ngược chiều nhau. Nếu không có đủ nhà đầu tư sẵn sàng nắm giữ trái phiếu dài hạn, thì dù Bộ Tài chính mở rộng mua lại, áp lực ở phần dài của đường cong lợi suất vẫn có thể tồn tại.

Giới quan sát thị trường xem động thái lần này là tín hiệu cho thấy cần phân biệt giữa việc bổ sung thanh khoản ngắn hạn và vấn đề cung-cầu mang tính cấu trúc. TokenPost từng đưa tin trước đó rằng khi áp lực cung-cầu trái phiếu dài hạn tăng, thị trường theo dõi đồng thời quy mô mua lại và biến động thanh khoản theo từng kỳ hạn.

Với nhà đầu tư Việt Nam, lãi suất dài hạn của Mỹ cũng là biến số quan trọng nằm ngoài thị trường tài sản số. Bitcoin(BTC) và Ethereum(ETH) thường được nhìn nhận cùng với lãi suất Mỹ, thanh khoản đồng USD và khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư.

Tuy nhiên, tác động trực tiếp của việc mở rộng mua lại lần này đến giá BTC hay ETH chưa được đưa ra bằng số liệu cụ thể. Lịch trình được xác nhận hiện tại là thời điểm áp dụng ngày 9 tháng 9 và thông báo tái cấp vốn theo quý ngày 4 tháng 11.