345 tấn vàng ròng: Ngân hàng trung ương vẫn duy trì đà mua

Lượng vàng mua ròng của các ngân hàng trung ương toàn cầu trong nửa đầu năm 2026 đạt 345 tấn, giảm 17% so với cùng kỳ năm ngoái, dù xu hướng mua gộp vẫn được duy trì.

Theo Kiwoom Securities (Công ty Chứng khoán Kiwoom) công bố ngày 28, tổng lượng vàng mua ròng lũy kế của các ngân hàng trung ương toàn cầu trong nửa đầu năm nay là 345 tấn. Chuyên gia phân tích Shim Su-bin của Kiwoom Securities cho biết “con số này giảm 17% so với mức 414 tấn cùng kỳ năm ngoái và là mức thấp nhất theo nửa năm kể từ năm 2022”.

Hội đồng Vàng Thế giới (World Gold Council, WGC) trong báo cáo “Xu hướng nhu cầu vàng quý 2/2026” công bố ngày 30 tháng 7 cho biết lượng vàng mua ròng của các ngân hàng trung ương trong quý 2 đạt 289 tấn, gấp khoảng 5 lần mức 57 tấn (đã điều chỉnh) của quý 1. Tuy nhiên, tính chung cả nửa đầu năm, con số này chỉ đạt 345 tấn – mức thấp nhất theo nửa năm kể từ năm 2022.

Đà giảm mua ròng có nguyên nhân từ việc một số quốc gia bán ra vàng. Kiwoom Securities chỉ ra rằng Thổ Nhĩ Kỳ đã bán 83 tấn vàng và Nga bán 44 tấn trong nửa đầu năm. Theo ông Shim, xu hướng bán ròng mang tính hệ thống dường như chỉ giới hạn ở Nga, quốc gia đang chịu áp lực tài khóa do các lệnh trừng phạt từ phương Tây.

Việc Thổ Nhĩ Kỳ bán vàng được cho là có bản chất khác với việc cắt giảm dự trữ thông thường. Ông Shim nói “phần lớn lượng vàng mà Thổ Nhĩ Kỳ – quốc gia bán ròng nhiều nhất – đưa ra thị trường là dưới hình thức hoán đổi vàng lấy ngoại hối”, đồng thời cho biết “Thống đốc Ngân hàng Trung ương Thổ Nhĩ Kỳ, ông Fatih Karahan, từng đề cập rằng số vàng này sẽ quay lại làm tài sản dự trữ khi hợp đồng hoán đổi đáo hạn”. Điều này cho thấy phần vàng bị ghi nhận là “bán ra” trong thống kê không hẳn phản ánh việc thu hẹp dự trữ vĩnh viễn.

Hoán đổi vàng lấy ngoại hối là giao dịch dùng vàng làm tài sản thế chấp để huy động hoặc đổi lấy ngoại tệ. Vì vàng có thể quay trở lại dự trữ khi đáo hạn, giao dịch này khác với việc bán hẳn tài sản. Nói cách khác, dù bị tính là bán ra trong số liệu mua ròng, mục đích chính sách thực tế có thể chỉ là quản lý thanh khoản ngoại hối.

Nếu tính theo tổng lượng mua vào (chưa trừ phần bán ra), nhu cầu vàng của các ngân hàng trung ương vẫn được duy trì. Kiwoom Securities cho biết tổng lượng vàng các ngân hàng trung ương mua vào trong nửa đầu năm đạt 494 tấn, vượt quá một nửa mức 871 tấn của cả năm ngoái. Ông Shim nhận định “chưa có dấu hiệu thay đổi trong xu hướng mua vàng của các ngân hàng trung ương”.

Số liệu của WGC cũng cho thấy xu hướng tương tự. Trong quý 2, Ba Lan mua thêm 51 tấn, nâng tổng lượng mua nửa đầu năm lên 82 tấn; Trung Quốc mua thêm 33 tấn trong quý 2, nâng tổng lượng nửa đầu năm lên 40 tấn. Uzbekistan, Kazakhstan, Jordan và Cộng hòa Séc cũng nằm trong nhóm các nước mua vàng lớn trong quý 2.

Việc các ngân hàng trung ương mua vàng thường gắn với chiến lược đa dạng hóa dự trữ ngoại hối. Nhu cầu giảm phụ thuộc vào một đồng tiền hoặc một loại trái phiếu chính phủ nhất định, cũng như chuẩn bị cho các biến động địa chính trị hay thay đổi chính sách tiền tệ, được xem là những lý do chính khiến các ngân hàng trung ương mở rộng dự trữ vàng.

TokenPost trước đó từng đưa tin lượng vàng mua vào của các ngân hàng trung ương trong quý 2 đã phục hồi lên 289 tấn. Phân tích mới nhất của Kiwoom Securities cho thấy dù quý 2 phục hồi, tổng lượng mua ròng cả nửa đầu năm vẫn ở mức thấp, chủ yếu do tác động từ việc Thổ Nhĩ Kỳ và Nga bán ra.

Việc các ngân hàng trung ương mua vàng được cho là gắn liền trực tiếp hơn với sự thay đổi trong cơ cấu dự trữ ngoại hối, hơn là với xu hướng giá ngắn hạn. Giá vàng còn chịu tác động từ lãi suất, đồng USD, tỷ giá và rủi ro địa chính trị, nên khó có thể khẳng định chắc chắn diễn biến giá chỉ dựa trên hoạt động mua vào của các ngân hàng trung ương.

WGC cho biết trong khảo sát về dự trữ vàng của các ngân hàng trung ương năm 2026, có 89% người trả lời dự đoán lượng vàng dự trữ của các ngân hàng trung ương toàn cầu sẽ tăng trong 12 tháng tới. Tỷ lệ ngân hàng trung ương cho biết có kế hoạch tăng dự trữ vàng của chính mình là 45%.

Ông Shim cho biết “khi xem xét các chỉ số nền tảng cho hoạt động mua vào, như mong muốn mở rộng dự trữ vàng của các ngân hàng trung ương và cơ cấu nguồn vốn dùng để mua vàng, có thể thấy nhu cầu đối với vàng vẫn đang vững chắc”. Ông cho rằng trong nửa cuối năm, hoạt động mua vàng của các ngân hàng trung ương nhiều khả năng vẫn là một trụ cột chính của nhu cầu vàng.

Tuy nhiên, quy mô mua ròng trong nửa cuối năm có thể thay đổi tùy theo việc Nga có tiếp tục bán ra hay không, cũng như cách các nước mua vàng lớn điều hành dự trữ ngoại hối. Số liệu nhu cầu tiếp theo của WGC và biến động tài sản dự trữ của các ngân hàng trung ương sẽ là các chỉ báo cần theo dõi thêm.