11 nghìn tỷ token: Cuộc đua giá AI Mỹ - Trung lan sang bán dẫn, điện năng

Giới phân tích chứng khoán nhận định cuộc đua giá và đầu tư giữa các công ty AI Mỹ và Trung Quốc đang lan sang nhu cầu hạ tầng bán dẫn và điện năng. Trong khi các công ty Mỹ giảm phí sử dụng mô hình để giữ chân người dùng, các tập đoàn công nghệ lớn Trung Quốc lại đẩy mạnh chi tiêu vốn, khiến dòng tiền thực tế đổ về phía thiết bị điện toán.

Theo tờ Asia Economy (Hàn Quốc) dẫn phân tích của Công ty Chứng khoán Meritz (메리츠증권), OpenAI và Anthropic đã hạ giá mô hình để đối phó với việc các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) của Trung Quốc cải thiện hiệu năng. Cụ thể, OpenAI đã giảm 80% giá GPT-5.6 Luna vào ngày 30 tháng 7 (giờ địa phương), đưa mức giá xuống còn 0,20 USD cho mỗi 1 triệu token đầu vào.

Mục tiêu của việc giảm giá là bảo vệ lượng truy cập. Công ty Chứng khoán Meritz cho biết lượng token sử dụng trung bình mỗi ngày trên toàn cầu trong tháng 8 đạt khoảng 11 nghìn tỷ token, tăng 36,8% so với tháng trước, trong đó lượng token sử dụng của nhóm công ty Mỹ tăng tới 47,9%.

Dù vậy, các mô hình Trung Quốc vẫn giữ lợi thế về giá. Công ty Chứng khoán Meritz phân tích rằng giá tuyệt đối của các mô hình lớn Trung Quốc như Deepseek(DeepSeek) chỉ bằng khoảng 1/4 so với các mô hình tương đương của Mỹ, giúp thị phần token của Trung Quốc vẫn duy trì trên mức quá bán, đạt 56%.

Token là đơn vị cơ bản mà mô hình AI dùng để xử lý câu chữ. Khi giá mô hình giảm, cùng một chi phí có thể xử lý được nhiều yêu cầu hơn, và khi lượng sử dụng tăng thì gánh nặng lên máy chủ, chip bán dẫn và hệ thống điện cũng tăng theo.

Trong khi đó, các tập đoàn công nghệ lớn Trung Quốc lại đặt trọng tâm vào mở rộng đầu tư hơn là cạnh tranh giá. Tencent cho biết chi tiêu vốn (capex) trong quý II tăng 176% so với cùng kỳ năm trước, lên 52,8 tỷ nhân dân tệ.

Alibaba(BABA) ghi nhận chi tiêu vốn cùng kỳ tăng 75%, đạt 67,7 tỷ nhân dân tệ. Baidu(BIDU) cũng công bố chi tiêu vốn quý II tăng 200% so với cùng kỳ năm trước, lên 11,4 tỷ nhân dân tệ.

Chi tiêu vốn là khoản đầu tư dài hạn mà doanh nghiệp rót vào hạ tầng như trung tâm dữ liệu, máy chủ, chip bán dẫn và hệ thống điện. Điều này cho thấy cuộc đua dịch vụ AI đang vượt ra ngoài phạm vi hiệu năng và giá mô hình, lan sang cuộc đua giành hạ tầng vật lý.

Việc huy động vốn của Alibaba cũng nằm trong xu hướng này. Alibaba dự kiến dùng số tiền thu được từ đợt phát hành cổ phiếu tăng vốn trị giá 80 tỷ đô la Hong Kong để mở rộng hạ tầng AI.

Asia Economy cho biết các công ty phát triển mô hình ngôn ngữ lớn hàng đầu Trung Quốc như Moonshot AI, DeepSeek và Zhipu cũng đang đẩy nhanh chuẩn bị niêm yết. Cuộc đua phát triển mô hình đang chuyển thành cuộc đua huy động vốn bên ngoài và đầu tư hạ tầng.

Các tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ cũng không tránh khỏi áp lực đầu tư. Công ty Chứng khoán KB (KB증권) nhận định khả năng ban lãnh đạo big tech tự dừng đầu tư là thấp, bởi nhiều công ty như Amazon(AMZN) và Meta(META) từng chấp nhận thua lỗ để đầu tư dài hạn và cuối cùng trở thành người chiến thắng.

Đối với giới đầu tư, vấn đề đáng chú ý không chỉ là cuộc đua thị phần giữa các công ty mô hình AI, mà còn là việc chi phí và doanh thu của cuộc đua này sẽ rơi vào chuỗi giá trị nào. TokenPost từng đưa tin rằng trong bối cảnh lãi suất cao, thị trường có thể tiếp tục ưu tiên các cổ phiếu có dòng tiền và kết quả kinh doanh vững chắc hơn là các big tech đang chịu áp lực chi tiêu vốn lớn (xem thêm).

Việc mở rộng đầu tư hạ tầng AI cũng được xem là biến số cần theo dõi đối với nhu cầu và cấu trúc chi phí của chuỗi cung ứng bán dẫn, trung tâm dữ liệu, lưới điện và thiết bị. TokenPost cũng từng đưa tin rằng việc mở rộng chi tiêu vốn cho AI có thể gây áp lực lên dòng tiền tự do của các big tech (xem thêm).

Chuyên gia phân tích Choi Seol-hwa (최설화) tại Công ty Chứng khoán Meritz trả lời Asia Economy rằng “cuộc đua AI Mỹ - Trung hiện nay vẫn mang tính chất cạnh tranh giành hạ tầng điện toán ở cấp độ quốc gia, và nguồn vốn mà các công ty AI Trung Quốc huy động lần này nhiều khả năng cũng sẽ chảy vào hạ tầng điện toán, bao gồm cả chip bán dẫn sản xuất tại Trung Quốc”. Chuyên gia này cũng cho biết “lợi ích lớn nhất nhiều khả năng sẽ thuộc về lĩnh vực hạ tầng AI như bán dẫn và điện năng”. Nhận định này cho thấy chuyên gia kỳ vọng dòng vốn đầu tư sẽ ưu tiên chảy vào các mắt xích hạ tầng vật lý của ngành AI.

Tuy nhiên, việc mở rộng đầu tư hạ tầng AI sẽ tác động thế nào đến kết quả kinh doanh hay giá cổ phiếu của từng doanh nghiệp cụ thể vẫn cần được xác nhận riêng. Những sự kiện được xác nhận trong dữ liệu lần này là việc các công ty AI Mỹ giảm giá, big tech Trung Quốc tăng chi tiêu vốn, và Alibaba huy động vốn cho hạ tầng AI.