Vốn đầu tư AI 2026 dự kiến đạt 190 tỷ USD, hé lộ tình trạng thiếu compute

Alphabet(GOOGL), Microsoft(MSFT), Meta(META) và Amazon(AMZN) đồng loạt mở rộng chi tiêu cho hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) và cùng nhắc đến tình trạng nguồn cung hạn chế trong các báo cáo kết quả kinh doanh giai đoạn 2025-2026. Giới phân tích nhận định nút thắt của cuộc đua AI không còn chỉ nằm ở hiệu năng mô hình, mà đã chuyển sang trung tâm dữ liệu, chip, điện năng và dung lượng điện toán đám mây.

The Verge đưa tin ngày 3 tháng 11 năm 2025 (giờ địa phương) rằng ngành AI đang bị cuốn sâu hơn vào cuộc đua giành "compute" thay vì cạnh tranh về chất lượng sản phẩm. Sau đó, các báo cáo tài chính và tài liệu dành cho nhà đầu tư của từng công ty liên tục nhắc lại rằng nhu cầu AI đang vượt xa nguồn cung hiện có.

Trong báo cáo kết quả kinh doanh quý 3/2025, Alphabet nâng dự báo vốn đầu tư (capex) cho cả năm 2025 lên 91-93 tỷ USD. Đến tháng 6 năm 2026, trong tài liệu dành cho nhà đầu tư, công ty đưa ra mức dự kiến chi cho năm 2026 là 180-190 tỷ USD.

Vốn đầu tư thực tế của Alphabet trong quý 3/2025 là 24 tỷ USD, phần lớn được công ty cho biết đã rót vào hạ tầng công nghệ.

Microsoft cũng cho thấy xu hướng tương tự. Trong báo cáo kết quả kinh doanh quý 1 năm tài chính 2026 công bố ngày 29 tháng 10 năm 2025, công ty cho biết vốn đầu tư đạt 34,9 tỷ USD và đặt mục tiêu tăng năng lực AI hơn 80% trong năm nay.

Microsoft cho biết sẽ tăng gần gấp đôi quy mô trung tâm dữ liệu trong hai năm tới. Tại cùng sự kiện, công ty tiết lộ OpenAI vừa ký thêm hợp đồng sử dụng dịch vụ Azure trị giá 250 tỷ USD.

Tình trạng thiếu nguồn cung cũng được thể hiện bằng số liệu cụ thể. Microsoft cho biết nhu cầu sử dụng Azure đang vượt xa dung lượng khả dụng, và tình trạng này sẽ còn kéo dài đến hết năm tài chính 2026. Trong báo cáo kết quả kinh doanh quý 3 năm tài chính 2026 công bố tháng 7 năm 2026, công ty dự kiến vốn đầu tư cả năm 2026 sẽ vào khoảng 190 tỷ USD.

Meta ghi nhận vốn đầu tư quý 3/2025 ở mức 19,37 tỷ USD, còn dự báo chi cho cả năm 2025 là 70-72 tỷ USD.

Ngày 28 tháng 1 năm 2026, trong báo cáo kết quả kinh doanh cả năm, Meta nâng dự báo vốn đầu tư năm 2026 lên 115-135 tỷ USD. Công ty lý giải mức tăng đến từ chi phí hạ tầng, chi phí thuê dịch vụ đám mây bên thứ ba và khấu hao tăng.

Amazon nhấn mạnh yếu tố điện năng và dung lượng điện toán đám mây. Trong báo cáo quý 3/2025, công ty cho biết doanh thu AWS tăng 20% so với cùng kỳ năm trước, đồng thời đã bổ sung hơn 3,8GW điện trong 12 tháng gần nhất.

Ngày 30 tháng 7 năm 2026, trong báo cáo kết quả kinh doanh quý 2, Amazon cho biết phần tăng thêm trong chi mua tài sản cố định hữu hình tính theo 12 tháng gần nhất đạt 66,1 tỷ USD, chủ yếu đến từ đầu tư AI. Cuộc đua hạ tầng AI vì vậy đã vượt ra ngoài phạm vi máy chủ và chip bán dẫn, lan sang cả cuộc đua giành nguồn điện.

OpenAI cũng trực tiếp nhắc đến tình trạng thiếu compute. Ngày 3 tháng 11 năm 2025, OpenAI công bố quan hệ đối tác chiến lược nhiều năm với Amazon Web Services (AWS), cho biết đã có sẵn hạ tầng AWS để sử dụng ngay. Sam Altman, CEO OpenAI, phát biểu: "Mở rộng AI tiên phong (frontier AI) đòi hỏi nguồn compute đáng tin cậy với quy mô lớn." Phát biểu của ông cho thấy áp lực nguồn lực đang đè nặng lên cả những công ty dẫn đầu về mô hình AI, chứ không riêng gì các nhà cung cấp hạ tầng.

Trong tài liệu giới thiệu Sora 2, OpenAI cũng cho biết dung lượng cung cấp ban đầu sẽ phụ thuộc vào lượng compute khả dụng. "Compute" là thuật ngữ chỉ nguồn lực tính toán cần thiết để huấn luyện và vận hành mô hình AI, bao gồm trung tâm dữ liệu, GPU, CPU, điện năng, mạng lưới và dung lượng điện toán đám mây.

Phản ứng của thị trường lại trái chiều. Reuters đưa tin ngay sau các báo cáo kết quả kinh doanh, cổ phiếu Alphabet tăng 6,2% trong phiên giao dịch ngoài giờ, trong khi Microsoft giảm 3,4% và Meta mất hơn 8%. Việc các công ty chi mạnh cho AI cùng lúc được thị trường đọc theo hai hướng: kỳ vọng tăng trưởng và áp lực chi phí.

Tại thị trường trong nước, xu hướng này kéo theo bài toán về giá trung tâm dữ liệu, điện năng, mạng lưới và compute. TokenPost từng đưa tin nút thắt AI đang lan sang vấn đề mạng cáp quang đường dài và dung lượng mạng, đồng thời thảo luận về phái sinh compute nhằm chuẩn hóa giá thuê GPU và khả năng tiếp cận điện toán cũng đang được bàn đến ở cấp quản lý. Các con số vốn đầu tư nói trên đều là kế hoạch chi tiêu, nên quy mô thực tế có thể thay đổi tùy theo điện năng, linh kiện, mặt bằng, cách hạch toán thuê tài sản và biến động nhu cầu.

Bình luận: Việc bốn tập đoàn công nghệ lớn đồng loạt nâng dự báo vốn đầu tư AI cho thấy cuộc cạnh tranh đang chuyển trọng tâm từ thuật toán sang năng lực hạ tầng. Khi nhu cầu compute tiếp tục vượt nguồn cung, chi phí điện năng và trung tâm dữ liệu nhiều khả năng sẽ là biến số quyết định tốc độ mở rộng AI trong thời gian tới.