Kazakhstan thúc đẩy đưa các công ty khai thác tài sản số trở lại bằng điện từ khí đồng hành

Kazakhstan đang thúc đẩy phương án sản xuất điện từ khí đồng hành vốn bị đốt bỏ tại các mỏ dầu để cung cấp cho các công ty khai thác tài sản số. Kế hoạch này nhằm giảm áp lực lên lưới điện, hạn chế việc đốt khí và khuyến khích các doanh nghiệp khai thác từng rời Kazakhstan quay trở lại.

Chính phủ Kazakhstan đang xây dựng mô hình trong đó các công ty khai thác tự vận hành nhà máy điện. Doanh nghiệp sẽ chịu chi phí lắp đặt thiết bị phát điện và cơ sở hạ tầng liên quan, trong khi các nhà vận hành mỏ dầu có thể bán lượng khí trước đây bị đốt bỏ để tạo doanh thu. Euronews đã đưa tin về nội dung này.

Khí đồng hành là loại khí phát sinh trong quá trình khai thác dầu thô. Khi các mỏ dầu nằm xa đường ống dẫn khí hoặc cơ sở lưu trữ hiện có, việc vận chuyển và lưu trữ có thể không hiệu quả về kinh tế, khiến khí thường được xử lý bằng cách đốt tại chỗ.

Theo Bộ Năng lượng Kazakhstan, hiện có khoảng 40-60 mỏ dầu đang đốt khí đồng hành. Lượng khí đồng hành bị đốt tại Kazakhstan trong năm 2024 được thống kê ở mức khoảng 300-340 triệu m³.

Daniyar Mubarakov, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Khai thác kỹ thuật số, cho biết: “Nếu chuyển lượng khí đồng hành bị đốt trong năm 2024 thành điện, có thể sản xuất 1,2-1,3 TWh”. Điều này cho thấy việc xử lý khí đồng hành có thể được kết hợp với sản xuất điện.

Quy mô phát điện sẽ phụ thuộc vào sản lượng khí tại từng mỏ. Một mỏ sản xuất 100.000 m³ khí mỗi ngày có thể đạt công suất phát điện khoảng 13-15 MW khi vận hành máy phát điện chạy bằng động cơ khí.

Các cơ sở khai thác công nghiệp thông thường sử dụng 5-20 MW, trong khi các cơ sở quy mô lớn tiêu thụ từ 50 MW trở lên. Vì vậy, quy mô cơ sở khai thác và thiết bị phát điện có thể được điều chỉnh theo lượng khí sản xuất tại từng mỏ.

Đối với các công ty khai thác, nguồn điện ổn định là yếu tố then chốt. Thiết bị khai thác hoạt động trong thời gian dài, nên mất điện hoặc bị hạn chế công suất có thể dẫn đến thiệt hại vận hành.

Batyr Bauyrzhan, Giám đốc kỹ thuật của WES LLP, cho biết: “Tiếp cận nguồn điện giá rẻ là yếu tố tuyệt đối quan trọng đối với các công ty khai thác”. Theo ông, việc vận hành nhà máy điện riêng có thể giảm ảnh hưởng của phí lưới điện và giới hạn công suất cung cấp, đồng thời cố định chi phí điện trong dài hạn.

Các nhà vận hành mỏ dầu cũng có thể kỳ vọng cắt giảm chi phí. Bauyrzhan cho biết trước đây họ phải chịu chi phí phát thải do đốt khí đồng hành và hạn chế sản lượng dầu, đồng thời có thể bán khí với mức giá thấp hơn giá thị trường.

Nếu các công ty khai thác chịu chi phí xây dựng thiết bị phát điện, gánh nặng đầu tư trực tiếp của nhà vận hành mỏ dầu cũng sẽ giảm. Nhà vận hành có thể tận dụng lượng khí khó xử lý trước đây làm nguồn doanh thu mà không cần trực tiếp triển khai hoạt động phát điện riêng.

Tuy nhiên, xây dựng nhà máy điện cần nhiều thời gian và chi phí đáng kể. Daniyar Mubarakov ước tính chi phí xây dựng nhà máy mới ở mức khoảng 1,7-2,2 triệu euro/MW và cho biết thời gian hoàn thành có thể kéo dài hơn 3 năm.

Ngoài sản lượng khí, các công ty khai thác còn xem xét khả năng kết nối internet và bảo đảm nguồn nước làm mát khi lựa chọn địa điểm. Chỉ có đủ sản lượng điện là chưa đủ nếu hạ tầng viễn thông và làm mát không đáp ứng yêu cầu vận hành.

Năm 2021, dòng vốn và các công ty khai thác đổ vào Kazakhstan khiến áp lực lên lưới điện gia tăng, đồng thời tác động đến tình trạng thiếu điện và mất điện tại một số khu vực. Sau đó, Kazakhstan hạn chế mức tiêu thụ điện của các công ty khai thác và yêu cầu họ chỉ mua phần điện dư thừa thông qua đấu giá, nhưng lượng điện dư thực tế có thể sử dụng thường không đủ.

Cùng với thuế và các quy định cấp phép, một số doanh nghiệp đã rời Kazakhstan hoặc chuyển sang thị trường không chính thức. Phương án mới nhằm giảm các hạn chế này bằng cách sử dụng nguồn phát điện riêng tại từng mỏ dầu thay vì lấy điện trực tiếp từ lưới.

Bộ Năng lượng Kazakhstan và Bộ Phát triển Kỹ thuật số và Trí tuệ nhân tạo đang xây dựng khung pháp lý để kết nối hoạt động phát điện từ khí đồng hành với các công ty khai thác. Nếu cơ chế liên quan được hoàn tất, mô hình khai thác kết hợp xử lý khí và cung cấp điện có thể chuyển sang giai đoạn vận hành thực tế.