Nhu cầu năng lượng tại các thị trường mới nổi có thể tăng hơn 60% vào năm 2060

Nhu cầu năng lượng sơ cấp tại các thị trường mới nổi và các nền kinh tế đang phát triển có thể tăng hơn 60% vào năm 2060 theo kịch bản hiện trạng, tương đương mức tăng 155EJ — quy mô bằng việc cộng thêm toàn bộ mức tiêu thụ năng lượng của Trung Quốc.

S&P Global đưa ra nhận định này trong báo cáo “Các lộ trình năng lượng toàn cầu đa chiều” công bố ngày 17. Nhóm thị trường mới nổi và các nền kinh tế đang phát triển được báo cáo xác định dựa trên tiêu chí của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), gồm khoảng 150 quốc gia, không tính Trung Quốc trong lần thống kê này.

S&P Global phân tích riêng 12 quốc gia gồm Mexico, Brazil, Nam Phi, Nigeria, Ai Cập, Türkiye, Saudi Arabia, Ấn Độ, Indonesia, Việt Nam, Thái Lan và Malaysia. Gia tăng dân số, đô thị hóa, công nghiệp hóa, thu nhập tăng và khả năng tiếp cận điện được nêu là những yếu tố thúc đẩy nhu cầu.

Trong khi nhu cầu năng lượng dài hạn tại các nước phát triển và Trung Quốc đi ngang hoặc giảm, các thị trường mới nổi và các nền kinh tế đang phát triển được cho là sẽ dẫn dắt mức tăng nhu cầu toàn cầu. Theo kịch bản hiện trạng, nhu cầu năng lượng sơ cấp toàn cầu tăng 72EJ vào năm 2040 và 161EJ vào năm 2060.

Ở kịch bản giảm phát thải, mức giảm nhu cầu tại các nước phát triển và Trung Quốc sẽ bù đắp phần tăng ở các thị trường mới nổi và các nền kinh tế đang phát triển, giúp nhu cầu năng lượng toàn cầu nhìn chung ổn định đến năm 2060. Điều này cho thấy cùng một mức nhu cầu, kết quả toàn cầu vẫn có thể khác nhau tùy tốc độ chuyển đổi chính sách và công nghệ.

Theo kịch bản hiện trạng, tỷ trọng nhiên liệu hóa thạch có thể giảm từ khoảng 80% hiện nay xuống khoảng 60% vào năm 2060. Tuy nhiên, báo cáo nhận định việc mở rộng năng lượng tái tạo sẽ không ngay lập tức dẫn tới loại bỏ hoàn toàn nhiên liệu hóa thạch.

Nhu cầu dầu mỏ giảm nhẹ từ 101 triệu thùng mỗi ngày vào năm 2025 xuống 93 triệu thùng mỗi ngày vào năm 2060. Nhu cầu khí tự nhiên tăng hơn một phần ba đến năm 2060, trong khi nhu cầu than giảm 40% nhưng vẫn có thể duy trì vai trò là nguồn điện chi phí thấp và ổn định tại các thị trường mới nổi.

Nếu áp dụng kịch bản giảm phát thải, công suất điện mặt trời và điện gió toàn cầu vào năm 2060 sẽ phải tăng gấp 8 lần hiện nay, còn tại các thị trường mới nổi và các nền kinh tế đang phát triển là gấp 18 lần. Trong kịch bản này, điện mặt trời và điện gió cung cấp 73% sản lượng điện toàn cầu vào năm 2060, trong khi công suất lưu trữ bằng pin tăng 25 lần.

Báo cáo cũng cảnh báo chi phí tích hợp lưới điện có thể tăng nhanh khi tỷ trọng năng lượng tái tạo biến đổi vượt 50-60% sản lượng điện. Tổng vốn đầu tư tích lũy cần cho phát điện, lưu trữ, truyền tải và phân phối điện được ước tính ở mức 50 nghìn tỷ USD (khoảng 68.450 nghìn tỷ won) đến năm 2060.

Daniel Yergin (Daniel Yergin), Phó Chủ tịch S&P Global, cho rằng nhu cầu năng lượng tăng sẽ không được đáp ứng chỉ bằng một nguồn năng lượng tái tạo mà sẽ dẫn tới sự tồn tại song song của nhiều nguồn năng lượng. Khi nhu cầu mở rộng đồng thời với quá trình khử carbon, tốc độ và chi phí chuyển đổi năng lượng sẽ tiếp tục là những vấn đề then chốt.

S&P Global đưa ra khả năng nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng khoảng 2,8 độ C vào cuối thế kỷ theo kịch bản hiện trạng. Đây là phân tích kịch bản dựa trên nhu cầu năng lượng và điều kiện chính sách, không phải dự báo nhiệt độ chắc chắn.

Việc mở rộng các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) được nêu là yếu tố có thể tạo thêm áp lực lên lưới điện tại các nước phát triển và Trung Quốc. Tuy nhiên, S&P Global đánh giá về dài hạn, nhu cầu năng lượng từ quá trình phát triển kinh tế tại các nước đang phát triển sẽ là biến số lớn hơn.

Trong một tài liệu riêng về lĩnh vực điện, S&P Global ước tính các thị trường mới nổi cần bổ sung 620TWh điện mỗi năm trong giai đoạn 2024-2040, trong đó Trung Quốc và Ấn Độ chiếm 465TWh. Đây là một dự báo riêng, không phải nội dung thuộc báo cáo nhu cầu năng lượng đến năm 2060.

Tài liệu riêng này cũng phân tích rằng các dự án năng lượng sạch quy mô 5.800GW có thể được phát triển tại các thị trường mới nổi đến năm 2040, với tổng vốn đầu tư liên quan lên tới 5,1 nghìn tỷ USD (khoảng 6.980 nghìn tỷ won). Để đáp ứng nhu cầu dài hạn, việc mở rộng nguồn phát điện và đầu tư vào lưới điện cần được triển khai đồng thời.

Nhu cầu điện của các trung tâm dữ liệu AI và tình trạng tắc nghẽn lưới điện cũng liên quan đến hiện tượng áp lực lên lưới điện gia tăng do các cụm máy chủ AI quy mô lớn. Tuy nhiên, báo cáo lần này không phân tích trực tiếp thị trường tài sản ảo hay nhu cầu điện của hoạt động đào Bitcoin.

S&P Global cho biết nghiên cứu được hỗ trợ bởi Amazon Web Services, Aramco, PETRONAS, Pipeline Infrastructure Limited và Woodside Energy, đồng thời nêu rõ S&P Global chịu trách nhiệm về các phân tích và kết luận trong báo cáo.