VantageScore 4.0 mở rộng, vị thế của Fair Isaac($FICO) trước phép thử mới

Phạm vi sử dụng VantageScore 4.0 trên thị trường chấm điểm tín dụng thế chấp Mỹ đang được mở rộng, đặt vị thế hiện tại của Fair Isaac($FICO) trước một phép thử mới. Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang Mỹ (FHFA) sẽ hợp nhất bảng định giá thế chấp của Fannie Mae và Freddie Mac, đồng thời đưa VantageScore 4.0 vào cùng hệ thống với FICO Classic.

Bill Pulte, giám đốc FHFA, ngày 28 tháng 9 cho biết: “Fannie Mae và Freddie Mac sẽ chuyển sang một bảng giá duy nhất, còn VantageScore sẽ gia nhập bảng giá FICO Classic hiện tại”. FHFA chưa công bố thời điểm triển khai và cách vận hành chi tiết của bảng giá hợp nhất.

Bảng định giá là hệ thống xác định phí trả trước và tiêu chí điều chỉnh rủi ro đối với các khoản thế chấp được Fannie Mae và Freddie Mac mua. Khi VantageScore được đưa vào cùng khung định giá với FICO, các tổ chức cho vay có thể so sánh việc áp dụng mô hình chấm điểm tín dụng nào cho cùng một người vay.

Fannie Mae từ ngày 9 tháng 9 đã cho phép các tổ chức cho vay được phê duyệt sử dụng VantageScore 4.0 trên phạm vi rộng hơn. Đây là bước mở rộng từ chương trình thử nghiệm hạn chế trước đó sang toàn bộ các tổ chức cho vay được phê duyệt. Hướng dẫn bán khoản vay của Fannie Mae liệt kê Classic FICO, VantageScore 4.0 và FICO Score 10T là các mô hình được chấp thuận.

Rocket Mortgage sẽ sử dụng VantageScore 4.0 làm mô hình mặc định từ quý IV/2026 đối với các khoản vay thuộc diện chuyển nhượng cho Fannie Mae và Freddie Mac, cùng các khoản vay thế chấp nhà dành cho cựu quân nhân (VA). Công ty cho biết sau khoảng 4 tháng thử nghiệm, VantageScore giúp nhiều khách hàng đáp ứng điều kiện vay hơn và giảm chi phí chấm điểm tín dụng.

Rocket Mortgage cho biết trong năm nay đã thu thập 1,4 triệu báo cáo tín dụng khi sử dụng đồng thời VantageScore và FICO. Khoản tiết kiệm chi phí hoàn tất khoản vay trung bình của những khách hàng giảm được chi phí nhờ VantageScore là 1.600 USD (khoảng 2,16 triệu won). Công ty chưa công bố tỷ lệ các trường hợp này trong tổng số khách hàng.

Các khoản vay không thuộc diện chuyển đổi gồm bất động sản đầu tư, nhà thứ hai, khoản vay vốn chủ sở hữu nhà, khoản vay FHA và khoản vay jumbo. Rocket Pro, bộ phận chuyên phục vụ môi giới của Rocket Mortgage, sẽ cung cấp cả VantageScore và FICO cho các nhà môi giới thế chấp.

VantageScore 4.0 phản ánh sự thay đổi trong số dư tín dụng và mô hình thanh toán. Khi được đưa vào hồ sơ tín dụng, mô hình này cũng sử dụng thông tin thanh toán tiền thuê nhà và tiện ích. Rocket Mortgage cho rằng cách tiếp cận này có thể cung cấp thêm thông tin về những người tiêu dùng có lịch sử tín dụng hạn chế.

Ở chiều ngược lại, Fair Isaac cho biết FICO Score 10T dự báo rủi ro khoản vay thế chấp không trả được tốt hơn VantageScore 4.0. Phân tích của Milliman được Fair Isaac trích dẫn dựa trên dữ liệu các khoản thế chấp tại Mỹ trong giai đoạn 2011-2023.

Trong một phân tích riêng ngày 28 tháng 9, Milliman nhận định việc đưa VantageScore vào sử dụng có thể khiến các tổ chức cho vay, bên bán khoản thế chấp và nhà đầu tư phải đối mặt với những vấn đề liên quan đến định giá và lựa chọn mô hình. Milliman cho biết sau khi phân tích 118.618 khoản vay được bán cho Fannie Mae và Freddie Mac trong giai đoạn tháng 5-8/2026, lãi suất của các khoản vay áp dụng VantageScore cao hơn trung bình 9,3 điểm cơ bản so với các khoản vay áp dụng FICO.

Tuy nhiên, chênh lệch lãi suất này dựa trên dữ liệu giai đoạn đầu của chương trình thử nghiệm. Milliman cho biết khoảng cách có thể thu hẹp theo thời gian. Mô hình nào giữa VantageScore và FICO hiệu quả hơn có thể phụ thuộc vào tiêu chí đánh giá và loại khoản vay.

Thay đổi lần này có thể tác động đến cấu trúc hiện tại của thị trường khi các tổ chức cho vay có thể so sánh nhiều mô hình chấm điểm tín dụng đối với cùng một người vay. Nếu cách tính điểm và các khoảng định giá khác nhau giữa các mô hình, lựa chọn của tổ chức cho vay có thể được phản ánh vào phí và lãi suất.

Trước đó, TokenPost đưa tin cổ phiếu Fair Isaac giảm 16,68% khi việc sử dụng VantageScore được mở rộng. Sau thông báo mới, thị trường sẽ tiếp tục theo dõi ảnh hưởng của việc hợp nhất bảng định giá đối với vị thế của Fair Isaac trên thị trường chấm điểm tín dụng thế chấp.

Dù vậy, FHFA chưa công bố ngày triển khai bảng giá hợp nhất và tiêu chí điều chỉnh rủi ro chi tiết. Việc Rocket Mortgage chuyển sang mô hình mặc định cũng chỉ áp dụng cho các sản phẩm mục tiêu, do đó lựa chọn mô hình trên toàn bộ thị trường thế chấp sẽ không thay đổi đồng loạt.

Các yếu tố cần theo dõi trong thời gian tới là thời điểm triển khai bảng giá hợp nhất, tiêu chí chi tiết và lựa chọn mô hình thực tế của từng tổ chức cho vay. Rocket Mortgage dự kiến áp dụng VantageScore 4.0 làm mô hình mặc định cho các khoản vay mục tiêu từ quý IV/2026.