Mỹ lên kế hoạch bổ sung 43,4 GW công suất điện mặt trời

Sản lượng điện mặt trời tại Mỹ tiếp tục tăng trong năm 2026, trong khi phần tăng từ điện gió và điện mặt trời vượt mức tăng nhu cầu điện, qua đó hấp thụ phần lớn nhu cầu mới.

Ars Technica đưa tin nhu cầu điện của Mỹ tăng 2% trong năm 2026 so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức tăng 3% của cùng kỳ năm 2025. Việc mở rộng trung tâm dữ liệu, xe điện và máy bơm nhiệt đã thúc đẩy nhu cầu, nhưng cải thiện hiệu quả năng lượng và hoạt động tự phát điện tại các trung tâm dữ liệu có thể đã hạn chế mức tăng.

Sản lượng điện mặt trời vẫn tăng, dù thời gian thống kê chưa thống nhất khi cùng nguồn tin đồng thời đề cập 'đến tháng 9/2026' và '7 tháng đầu năm'.

Phần tăng sản lượng từ điện gió và điện mặt trời đạt 55 TWh, cao hơn mức tăng 51 TWh của nhu cầu trên lưới điện. Hai nguồn này đáp ứng 21% nhu cầu điện của Mỹ. Tuy nhiên, điện tự phát tại trung tâm dữ liệu và điện mặt trời quy mô nhỏ không được tính trong thống kê nhu cầu trên lưới, nên không thể so sánh trực tiếp hai con số theo cùng một tiêu chuẩn.

Sản lượng điện mặt trời quy mô nhỏ cũng tăng hơn 12% so với năm trước, nhưng tốc độ tăng đã chậm lại. Tổng sản lượng từ các hệ thống mặt trời quy mô lớn và nhỏ trong 7 tháng đầu năm 2026 tương đương 72% sản lượng điện than. Trong cùng giai đoạn, sản lượng điện than giảm hơn 10% so với năm trước.

Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) dự báo sản lượng điện của Mỹ tăng 1,1% trong năm 2026 và 2,6% trong năm 2027. Tỷ trọng điện mặt trời và điện gió được dự báo tăng từ khoảng 18% năm 2025 lên khoảng 21% năm 2027. EIA nhận định điện mặt trời sẽ là nguồn điện tăng nhanh nhất trong hai năm tới.

EIA thống kê 86 GW công suất phát điện và lưu trữ quy mô tiện ích dự kiến được bổ sung vào lưới điện Mỹ trong năm 2026. Điện mặt trời chiếm 51%, hệ thống lưu trữ pin 28% và điện gió 14%. Kế hoạch công suất điện mặt trời mới đạt 43,4 GW; nếu được triển khai đúng kế hoạch, con số này sẽ tăng 60% so với năm trước. Đây là số liệu kế hoạch và dự báo, không phải công suất đã hoàn thành thực tế.

Tại lưới điện Texas ERCOT, tỷ trọng điện mặt trời được dự báo sẽ tăng mạnh hơn. EIA dự báo sản lượng điện mặt trời quy mô tiện ích tại ERCOT đạt 78 BkWh trong năm 2026, cao hơn mức 60 BkWh của điện than. Đây là lần đầu điện mặt trời được dự báo vượt điện than về sản lượng điện hằng năm.

Mức tăng nhu cầu điện tại ERCOT liên quan đến hoạt động khai thác tiền mã hóa, trung tâm dữ liệu, hoạt động công nghiệp và các cơ sở sản xuất dầu khí. Tuy nhiên, chưa có số liệu cụ thể về ảnh hưởng của nhu cầu khai thác tiền mã hóa đến đà chậm lại của tăng trưởng điện mặt trời trên toàn nước Mỹ.

Chính sách và hạn chế hạ tầng là những yếu tố đằng sau tốc độ tăng trưởng chậm lại. Bộ Năng lượng Mỹ ngày 2/7 cho biết các ưu đãi thuế liên bang dành cho những dự án điện gió và điện mặt trời mới chưa được xây dựng sẽ kết thúc vào ngày 4/7. Việc chấm dứt ưu đãi có thể ảnh hưởng đến huy động vốn và tiến độ khởi công các dự án mới.

Wood Mackenzie phân tích rằng điện mặt trời chiếm 60% công suất phát điện mới của Mỹ trong quý I/2026. Nếu tính cả hệ thống lưu trữ pin, tỷ trọng của hai công nghệ này đạt 91%. Đồng thời, Wood Mackenzie dự báo công suất điện mặt trời lắp đặt mới hằng năm trong giai đoạn 2026-2031 sẽ duy trì quanh mức 43 GW.

Trong phân tích ngày 10/6/2026, Wood Mackenzie chỉ ra tình trạng chờ kết nối lưới điện, chậm cấp phép, chấm dứt ưu đãi thuế và bất định về chính sách thương mại là những yếu tố hạn chế tăng trưởng. Tổ chức này cũng cho biết số lượng lớn dự án đã bảo đảm vị trí kết nối có thể hỗ trợ hoạt động lắp đặt điện mặt trời quy mô tiện ích trong ngắn hạn.

Thị trường điện mặt trời dân dụng được dự báo thu hẹp 21% trong năm 2026. Wood Mackenzie dẫn việc khoản tín dụng thuế dành cho điện mặt trời dân dụng kết thúc vào cuối năm 2025, cùng áp lực tài chính và cấp phép, làm nguyên nhân. Điều này cho thấy xu hướng của thị trường dân dụng có thể khác với thị trường quy mô tiện ích.

Trong ngành đã xuất hiện chỉ trích về những thay đổi chính sách. Darren Van’t Hof, quyền Chủ tịch kiêm CEO Hiệp hội Công nghiệp Điện mặt trời và Lưu trữ Mỹ (SEIA), cho rằng các biện pháp chính sách và quy định của chính phủ liên bang có thể làm chậm việc mở rộng nguồn cung điện mới và đẩy giá điện tăng. Ở chiều ngược lại, dữ liệu của EIA và Wood Mackenzie đồng thời cho thấy các dự án quy mô lớn và kế hoạch công suất mới vẫn có khả năng tiếp tục được triển khai.

AP dẫn dữ liệu của Ember cho biết điện mặt trời tại Mỹ lần đầu vượt điện than về tỷ trọng sản lượng điện hằng tháng vào tháng 5/2026. Khi đó, điện mặt trời chiếm 12,8% và điện than chiếm 12,2%. Con số này cho thấy tỷ trọng điện mặt trời trong cơ cấu điện đang tăng, dù tốc độ tăng trưởng đã chậm lại.

Điện mặt trời tại Mỹ chưa bước vào giai đoạn đồng thời sụt giảm về sản lượng và công suất mới. Tuy nhiên, khi nền tảng lắp đặt đã lớn hơn, hiệu ứng cơ sở khiến cùng một mức tăng sản lượng thể hiện thành tỷ lệ tăng trưởng nhỏ hơn. Chính sách, lưới truyền tải và cấp phép cũng đang hạn chế tốc độ mở rộng, trong khi kế hoạch bổ sung 43,4 GW vẫn thu hút sự chú ý.