67,3 điểm cơ bản: Chênh lệch trái phiếu doanh nghiệp giãn, lãi suất CP có tăng?

Biến động thị trường vốn ngắn hạn của Hàn Quốc trong tháng 9, thời điểm nhu cầu vốn dịp Tết Trung thu (Chuseok) trùng với cuối quý III, đang nổi lên là biến số quyết định điều kiện huy động vốn của doanh nghiệp. Nếu nhu cầu đầu tư trái phiếu doanh nghiệp và thương phiếu (CP) suy giảm, lãi suất phát hành của doanh nghiệp có thể tăng, nhưng cũng có ý kiến cho rằng biến động sẽ bị giới hạn do nhu cầu huy động vốn ngắn hạn của các công ty chứng khoán đã giảm.

Chênh lệch lợi suất tín dụng (credit spread) của trái phiếu doanh nghiệp không bảo lãnh phát hành ra công chúng, xếp hạng AA-, đã nới rộng từ 50,7 điểm cơ bản (bp) hồi đầu năm lên 67,3 điểm cơ bản vào ngày 4/9. Chênh lệch lợi suất tín dụng là khoảng cách giữa lãi suất trái phiếu doanh nghiệp và lãi suất trái phiếu chính phủ cùng kỳ hạn; chênh lệch càng giãn rộng, lãi suất phát hành trái phiếu doanh nghiệp mà doanh nghiệp phải gánh càng có thể tăng cao.

Theo Yonhap Infomax (연합인포맥스) đưa tin ngày 8 (giờ địa phương), diễn biến chênh lệch lợi suất nói trên được ghi nhận qua số liệu biến động lãi suất định giá theo ngày. Phân tích chỉ ra rằng nếu môi trường lãi suất cao hiện nay khiến thị trường vốn ngắn hạn thêm biến động, nhu cầu đầu tư CP và trái phiếu doanh nghiệp có thể giảm, từ đó tạo thêm áp lực tăng lên lãi suất huy động vốn của doanh nghiệp.

Ngày 9/9 là ngày các ngân hàng phải hoàn tất dự trữ bắt buộc. Ngân hàng nào thiếu hụt dự trữ bắt buộc có thể phải vay vốn trên thị trường ngắn hạn thay vì sử dụng nguồn vốn đang nắm giữ.

Ngày 10/9, khoảng 17.000 tỷ won trái phiếu chính phủ Hàn Quốc sẽ đáo hạn. Trong quá trình chính phủ hoàn trả gốc và lãi trái phiếu chính phủ, Quỹ Quản lý Ngân quỹ công (공공자금관리기금) có thể thu hồi một phần vốn đang gửi tại thị trường.

Cuối tháng này, thời điểm kết thúc quý III trùng với kỳ nghỉ Tết Trung thu. Nếu doanh nghiệp và ngân hàng rút vốn đang vận hành trên thị trường ngắn hạn để chuẩn bị cho nhu cầu chi tiêu dịp Chuseok, thanh khoản thị trường có thể giảm.

Dự trữ bắt buộc là khoản tiền ngân hàng gửi tại Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (한국은행, BOK) hoặc giữ bằng tiền mặt để phòng ngừa rút tiền gửi và thanh toán. Khi thiếu dự trữ bắt buộc, ngân hàng phải huy động vốn siêu ngắn hạn trên thị trường liên ngân hàng (thị trường call) để bù đắp phần thiếu hụt.

Nếu nhu cầu vốn ngắn hạn suy giảm, lãi suất CP và lãi suất trái phiếu doanh nghiệp có thể chịu áp lực tăng. Choi Seong-jong (최성종), chuyên viên nghiên cứu tại Công ty Chứng khoán NH Đầu tư (NH Investment & Securities), nhận định: “Nếu thị trường vốn ngắn hạn biến động do dòng vốn ngắn hạn rút ra, nhà đầu tư có xu hướng thận trọng hơn, khiến nhu cầu đầu tư CP và trái phiếu doanh nghiệp giảm phần nào, đồng thời lãi suất CP và lãi suất trái phiếu doanh nghiệp cũng có thể chịu áp lực tăng.” Đây là dấu hiệu cho thấy chi phí huy động vốn ngắn hạn của doanh nghiệp có thể bị đẩy lên cao hơn.

Xu hướng này là yếu tố đẩy chi phí huy động vốn ngắn hạn của doanh nghiệp lên cao. Nếu chênh lệch lợi suất trái phiếu doanh nghiệp tiếp tục giãn rộng và lãi suất CP cũng tăng theo, gánh nặng đảo nợ và phát hành mới của doanh nghiệp có thể lớn hơn.

Tuy nhiên, nhu cầu huy động vốn ngắn hạn của các công ty chứng khoán đã giảm so với quý II. Theo thống kê tổng hợp CP và trái phiếu ngắn hạn điện tử (전단채) của Yonhap Infomax, tổng phát hành ròng CP và trái phiếu ngắn hạn điện tử của các công ty chứng khoán trong nước đạt 31.474,9 tỷ won trong giai đoạn tháng 4-6 năm nay, nhưng đã giảm xuống mức âm 20.618,2 tỷ won trong giai đoạn tháng 7-8.

Trong quý II, đà tăng của thị trường chứng khoán trong nước khiến hoạt động đầu tư cổ phiếu cá nhân và tình trạng vay nợ để đầu tư (được gọi là “bit-tu”) gia tăng, khiến các công ty chứng khoán phát hành CP để chuẩn bị nguồn vốn cho vay khách hàng. Gần đây, khi thị trường chứng khoán không còn duy trì đà tăng mạnh như trước, nhu cầu huy động vốn của các công ty chứng khoán cũng được cho là đã giảm theo.

Mặt khác, mức lãi suất trái phiếu doanh nghiệp hiện đang ở ngưỡng cao cũng là yếu tố giữ chân nhu cầu đầu tư. Chênh lệch lợi suất tín dụng của trái phiếu doanh nghiệp không bảo lãnh, xếp hạng AA-, đã nới rộng từ 39,2 điểm cơ bản vào ngày 6 tháng 11 năm 2025 lên 67,3 điểm cơ bản vào ngày 4/9, nhưng mức lãi suất cao hơn cũng có thể trở thành điểm hấp dẫn về tỷ suất sinh lời đối với nhà đầu tư.

Điều này đồng nghĩa là ngay cả khi biến động thị trường gia tăng, nhu cầu trái phiếu doanh nghiệp chưa chắc sẽ đồng loạt suy giảm. Nhà đầu tư vừa cân nhắc rủi ro tín dụng vừa có thể xem lãi suất cao là cơ hội sinh lời, nên dòng vốn có thể diễn biến khác nhau tùy tổ chức phát hành và mức xếp hạng.

Choi Seong-jong nhận định thêm: “Thị trường vốn ngắn hạn tháng 9 có thể xuất hiện biến động”, nhưng “do nhu cầu huy động vốn ngắn hạn của các công ty chứng khoán không lớn như quý II, mức độ biến động của thị trường vốn ngắn hạn có thể sẽ bị giới hạn.” Ông nói thêm: “Áp lực tăng đối với lãi suất CP và lãi suất trái phiếu doanh nghiệp cũng khó lớn”, và đánh giá “khả năng xảy ra gián đoạn lớn trong huy động vốn của doanh nghiệp là không cao.”

Trước đó, trường hợp áp lực thiếu hụt dự trữ bắt buộc xuất hiện do ràng buộc tỷ lệ cuối tháng và dòng tiền thuế doanh nghiệp rút ra cho thấy dòng thu ngân sách và luồng tài chính nhà nước có thể ảnh hưởng đến cung-cầu vốn trên thị trường ngắn hạn. Trong tháng 9 này, các mốc thời gian như ngày chốt dự trữ bắt buộc, ngày đáo hạn trái phiếu chính phủ và nhu cầu vốn dịp Chuseok nối tiếp nhau, nên quy mô dòng vốn rút ra thực tế sẽ là yếu tố quyết định diễn biến lãi suất ngắn hạn.

Ngày chốt dự trữ bắt buộc 9/9, ngày đáo hạn trái phiếu chính phủ 10/9 và diễn biến dòng vốn trước kỳ nghỉ Chuseok cuối tháng vẫn là những mốc quan trọng cần theo dõi để xác nhận mức độ biến động của thị trường vốn ngắn hạn trong tháng 9.