Cybercab của Tesla dùng phanh điện tử, bỏ hoàn toàn dầu phanh

Cybercab của Tesla($TSLA) áp dụng hệ thống phanh điện tử vận hành bằng bộ truyền động (actuator) riêng cho từng bánh, không sử dụng dầu phanh và đường ống dẫn dầu. Đây là mẫu xe robotaxi không có vô-lăng và bàn đạp, nên không chỉ hệ thống lái mà cả hệ thống phanh cũng được chuyển sang điều khiển điện tử hoàn toàn.

Theo InsideEVs đưa tin ngày 4 (giờ Mỹ), mẫu xe điện 2 cửa phiên bản thương mại Cybercab mà Tesla vừa công bố không trang bị hệ thống phanh thủy lực truyền thống. Cybercab không có dầu phanh, đường ống phanh dẫn ra từng bánh, cũng như xy-lanh tổng (master cylinder) trung tâm.

Thay vào đó, bộ truyền động điện tử gắn trên mỗi kẹp phanh (caliper) sẽ trực tiếp tác động lực phanh lên đĩa rotor. Cách vận hành này khác với cấu trúc cũ, khi người lái đạp phanh tạo áp suất thủy lực rồi truyền qua đường ống đến từng bánh.

Cấu trúc này được gọi là "dry brake-by-wire". Brake-by-wire là công nghệ điều khiển hệ thống phanh bằng tín hiệu điện tử thay vì kết nối cơ khí hoặc thủy lực. Vì Cybercab vốn không có bàn đạp phanh, nên xe không có cơ chế để người ngồi trong xe trực tiếp ra lệnh phanh.

Elon Musk, CEO Tesla, viết trên X ngày 4 (giờ Mỹ) rằng "phanh điện giúp tránh được sự phức tạp của hệ thống thủy lực". Theo ông, xe sẽ không cần lắp đặt hệ thống đường ống chạy khắp thân xe.

Tuy nhiên, việc bỏ đường ống thủy lực không có nghĩa toàn bộ bộ phận kết nối biến mất. Xe vẫn cần dây dẫn truyền tín hiệu điện và nguồn điện đến từng kẹp phanh. Lệnh phanh được gửi đi dưới dạng tín hiệu điện tử, và bộ truyền động ở từng bánh sẽ tiếp nhận rồi thực thi.

Các mẫu xe brake-by-wire trước đây, dù dùng điều khiển điện tử, phần lớn vẫn giữ lại xy-lanh tổng thủy lực làm hệ thống dự phòng. Điểm khác biệt của Cybercab, theo những gì Tesla công bố, là xe không có hệ thống dự phòng thủy lực.

Một điểm đáng chú ý khác là khả năng điều chỉnh lực phanh riêng cho từng bánh. Hệ thống thủy lực truyền áp suất đến từng kẹp phanh theo một cách cố định, trong khi cấu trúc điện tử cho phép mở rộng phạm vi điều khiển theo từng bánh. Đây cũng là xu hướng khiến hệ thống phanh gắn kết chặt hơn với phần mềm điều khiển thân xe.

Thay đổi ở Cybercab không dừng lại ở hệ thống phanh. Xe không có vô-lăng, không có bàn đạp, và hệ thống lái cũng được xử lý bằng điện tử. Do không có trụ lái (steering column), bộ phận lái được cho là đặt phía sau mô-tơ điện ở trục trước.

Tesla giới thiệu Cybercab là mẫu xe tự lái hoàn toàn 2 chỗ ngồi, màu vàng ánh kim, trang bị cửa cánh bướm (butterfly doors) và màn hình cảm ứng cỡ lớn. TokenPost từng đưa tin Cybercab đã bắt đầu dịch vụ chở khách tại một số khu vực ở Austin.

Thiết kế chuyên biệt cho robotaxi đặt ra những vấn đề pháp lý khác với xe điện thông thường. Vì người ngồi trên xe không thể tự lái hay tự phanh, khả năng phán đoán của chính chiếc xe, hệ thống hỗ trợ từ xa và quy trình xử lý khẩn cấp trở thành trọng tâm khi đánh giá độ an toàn. TokenPost cũng từng đưa tin Cybercab, mẫu xe 2 chỗ không vô-lăng và bàn đạp, đang được áp dụng tiêu chuẩn sử dụng riêng.

Cục Quản lý An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia Mỹ (NHTSA) đang xem xét việc Cybercab có đáp ứng tiêu chuẩn an toàn xe cơ giới liên bang hay không, cùng với quy trình tự chứng nhận của Tesla. Trọng tâm điều tra là thiết kế không vô-lăng, không bàn đạp đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn hiện hành như thế nào.

Xu hướng chuyển sang phanh điện tử cũng gắn với dòng chảy chung của ngành xe điện. Việc giảm bớt kết nối cơ khí và bộ phận thủy lực có thể giúp đơn giản hóa cấu trúc sản xuất. Ngược lại, gánh nặng kiểm định hệ thống điều khiển điện tử, nguồn điện cung cấp và khả năng ứng phó tình huống khẩn cấp sẽ tăng lên.

Về chuỗi cung ứng, vẫn còn điểm chưa được xác nhận. Các cái tên như Brembo, ZF, Bosch được nhắc đến như nhà cung cấp hệ thống phanh điện tử tiềm năng, nhưng Tesla chưa công bố đơn vị cung cấp hệ thống phanh cho Cybercab.

Mức độ an toàn thực tế của cấu trúc không dầu phanh, không đường ống phanh này sẽ cần được làm rõ qua quá trình xem xét của cơ quan quản lý và các giải trình kỹ thuật bổ sung từ Tesla. Vì Cybercab là mẫu xe chuyên biệt cho dịch vụ robotaxi, bản thân cấu trúc phanh nhiều khả năng sẽ tiếp tục là tâm điểm trong các tranh luận về an toàn sắp tới.