45 xe Cybercab đăng ký tại Texas, NHTSA điều tra tự chứng nhận an toàn của Tesla(TSLA)

Ngay sau khi Tesla(TSLA) triển khai dịch vụ robotaxi không người lái Cybercab tại Austin, bang Texas (Mỹ), mẫu xe 2 chỗ này đã lọt vào tầm ngắm của cơ quan quản lý an toàn liên bang Mỹ. Theo hồ sơ đăng ký với cơ quan quản lý bang Texas, hiện có 45 xe Cybercab được khai báo, và điểm gây tranh cãi là thiết kế xe không có vô lăng, bàn đạp và gương chiếu hậu có phù hợp với tiêu chuẩn hiện hành hay không.

Cục quản lý an toàn giao thông đường cao tốc quốc gia Mỹ (NHTSA) cho biết ngày 4/9 (giờ địa phương) đã mở một cuộc thẩm vấn kiểm toán nhằm xác minh cơ sở mà Tesla dựa vào để tự chứng nhận rằng Cybercab đáp ứng toàn bộ các tiêu chuẩn an toàn xe cơ giới liên bang (FMVSS) hiện hành. Động thái này được đưa ra ngay sau khi Tesla bắt đầu vận hành thương mại Cybercab tại Austin.

Tại Mỹ, các nhà sản xuất ô tô được phép tự chứng nhận xe đáp ứng tiêu chuẩn an toàn trước khi đưa ra thị trường, còn cơ quan quản lý sẽ giám sát việc tuân thủ sau đó. Với trường hợp Cybercab - xe không có các thiết bị điều khiển truyền thống dành cho người lái - NHTSA sẽ đánh giá Tesla đã dựa vào những tài liệu kỹ thuật và quy trình nào để tự chứng nhận.

Cybercab là mẫu xe 2 chỗ màu vàng đồng được Tesla đưa vào dịch vụ robotaxi. Theo giới thiệu chính thức của Tesla, đây là xe tự lái hoàn toàn, trang bị cửa cánh bướm và màn hình cảm ứng cỡ lớn. Xe không có vô lăng, thay vào đó sử dụng camera và cảm biến để di chuyển trên đường nội đô, đường cao tốc, giao lộ và bãi đỗ xe.

Phạm vi hoạt động của Cybercab hiện vẫn còn hạn chế, chỉ phục vụ tại một số khu vực ở Austin. Trong khi đó, dịch vụ robotaxi của Tesla dựa trên mẫu Model Y đã được triển khai tại Tampa và Miami (bang Florida), cùng Austin, Dallas và Houston (bang Texas).

Hãng tin AP đưa tin Tesla đã tổ chức một sự kiện dành riêng cho khách mời tại Austin và đưa hàng chục xe Cybercab ra đường. AP cho biết NHTSA đang xem xét việc Cybercab không có vô lăng, gương chiếu hậu và bàn đạp phanh vốn là những trang bị thường thấy trên xe thông thường. Tesla chưa phản hồi ngay yêu cầu bình luận từ AP.

Tờ Wall Street Journal đưa tin Tesla đã cho phép khách hàng tại Austin gọi xe Cybercab qua ứng dụng robotaxi. Tờ báo này mô tả Cybercab là mẫu coupe 2 chỗ màu vàng đồng, không có bàn đạp lẫn gương chiếu hậu.

Vấn đề pháp lý lần này gắn liền với chiến lược xe tự lái của Tesla. Trước đó, TokenPost từng đưa tin dịch vụ đưa đón bằng Cybercab đã được Tesla khởi động tại một số khu vực của Austin vào ngày 4/9 theo giờ Hàn Quốc, khi đó số xe Cybercab đăng ký với cơ quan quản lý Texas cũng được xác nhận là 45 xe.

FMVSS là bộ tiêu chuẩn an toàn liên bang mà mọi xe cơ giới bán và lưu hành tại Mỹ phải đáp ứng, bao gồm các quy định về an toàn va chạm, hệ thống phanh, đèn chiếu sáng và tầm nhìn - vốn được xây dựng dựa trên giả định xe có người lái. Vì vậy, việc xác định điều khoản nào áp dụng cho một mẫu xe tự lái chuyên dụng, không vô lăng và không bàn đạp như Cybercab đang trở thành điểm mấu chốt.

NHTSA cho biết cơ quan này cũng đang trong quá trình sửa đổi các tiêu chuẩn hiện hành, nhưng trước khi việc sửa đổi hoàn tất, các quy định hiện hành vẫn có hiệu lực. Jonathan Morrison, Cục trưởng NHTSA, nói: "NHTSA hoàn toàn ủng hộ việc phát triển và triển khai an toàn các phương tiện tự động hóa. Tuy nhiên, với tư cách cơ quan quản lý liên bang, chúng tôi phải đảm bảo mọi quy định pháp luật đều được tuân thủ". Phát biểu của ông cho thấy NHTSA muốn vừa không cản trở công nghệ mới, vừa khẳng định vai trò giám sát của mình.

Trước Tesla, Zoox - công ty con của Amazon(AMZN) - cũng từng tự chứng nhận mẫu robotaxi không vô lăng và không bàn đạp, sau đó bị cơ quan quản lý đặt vấn đề. Zoox sau đó được cấp ngoại lệ để vận hành thương mại trong một số điều kiện giới hạn. Cách NHTSA xử lý vụ việc lần này của Tesla cũng có thể trở thành tiền lệ cho việc xe tự lái chuyên dụng đáp ứng tiêu chuẩn ô tô truyền thống như thế nào.

Tesla từ trước đến nay luôn định vị Cybercab không phải là một mẫu xe mới thông thường, mà là phương tiện chuyên dụng cho mảng kinh doanh robotaxi. Elon Musk nhiều lần khẳng định vận tải tự lái là trụ cột tăng trưởng dài hạn của Tesla, và Cybercab chính là mẫu xe chuyên dụng đầu tiên kiểm chứng chiến lược này trên đường thực tế.

NHTSA cho biết sẽ đánh giá cơ sở tự chứng nhận và tài liệu kỹ thuật của Tesla thông qua cuộc thẩm vấn kiểm toán này. Một cuộc thẩm vấn kiểm toán không đồng nghĩa với kết luận vi phạm pháp luật, nhưng nếu cơ quan quản lý phát hiện vấn đề, Tesla có thể phải cung cấp thêm tài liệu hoặc thực hiện biện pháp khắc phục.

Theo AP, cổ phiếu Tesla giảm hơn 5% trong phiên giao dịch đầu ngày 4/9 (giờ địa phương) ngay sau khi thông tin điều tra được công bố. Bình luận cho rằng vì Cybercab được xem là sản phẩm cốt lõi trong chiến lược robotaxi của Tesla, khả năng mở rộng vận hành thực tế của mẫu xe này nhiều khả năng sẽ phụ thuộc vào kết quả xem xét tự chứng nhận từ NHTSA.