16,8 triệu USD chảy vào ví liên quan Iran bị Mỹ trừng phạt

30 địa chỉ ví tiền mã hóa liên quan đến Viện Mabna (Mabna Institute) của Iran đã nhận tổng cộng 16,8 triệu USD kể từ tháng 1/2018, theo một phân tích on-chain vừa được công bố.

Theo báo cáo của TRM Labs công bố ngày 24 (giờ địa phương), công ty này đã phân tích 30 địa chỉ Bitcoin(BTC), Ethereum(ETH) và TRON(TRX) nằm trong danh sách trừng phạt của Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài Mỹ (OFAC) và phát hiện dòng tiền nói trên. Đáng chú ý, 92% số tiền, tương đương 15,5 triệu USD, tập trung tại 10 địa chỉ được cho là liên kết với Keyvan Fayaz.

Phân tích này xuất hiện đúng thời điểm các lệnh trừng phạt của Mỹ nhằm vào Iran mở rộng phạm vi, không chỉ dừng ở việc chặn từng địa chỉ ví cụ thể mà lan sang toàn bộ lĩnh vực tài sản số. Cùng ngày 24 (giờ địa phương), Bộ Tài chính Mỹ phát động chiến dịch “Operation Economic Outcast”, áp lệnh trừng phạt lên khoảng 60 cá nhân, tổ chức và tàu biển có liên hệ với Iran.

Trong cùng đợt hành động, Bộ Tài chính Mỹ xác định tài sản số, công nghệ, vàng, hàng không và vận tải biển là những lĩnh vực có thể bị trừng phạt liên quan đến Iran. Cơ quan này cho biết bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào, ở bất kỳ đâu, nếu hoạt động hoặc cung cấp dịch vụ trong các lĩnh vực này tại Iran đều có thể trở thành đối tượng bị trừng phạt.

Hình thức trừng phạt theo ngành có phạm vi rộng hơn nhiều so với việc chỉ nhắm vào cá nhân hay tổ chức cụ thể. Điều này có nghĩa là ngay cả khi không giao dịch trực tiếp với các địa chỉ nằm trong danh sách đen, việc xử lý giao dịch, thanh toán hay môi giới OTC liên quan đến ngành tài sản số của Iran vẫn có thể gặp rủi ro pháp lý.

Với các sàn giao dịch, đơn vị thanh toán và bàn giao dịch OTC, việc rà soát lại lịch sử giao dịch trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Giới phân tích cho rằng chỉ sàng lọc địa chỉ nạp tiền mới không còn đủ để kiểm soát rủi ro trừng phạt.

Viện Mabna vốn không xa lạ với giới điều tra Mỹ, từng xuất hiện trong một vụ án đánh cắp dữ liệu quy mô lớn trên không gian mạng. Ngày 18 (giờ địa phương), Bộ Tư pháp Mỹ công bố cáo trạng thay thế với 14 tội danh nhằm vào 17 cá nhân liên quan đến tổ chức này.

Theo Bộ Tư pháp Mỹ, từ khoảng năm 2013, nhóm này bị cáo buộc nhắm mục tiêu vào 144 trường đại học tại Mỹ, 178 trường đại học ở nước ngoài, ít nhất 42 doanh nghiệp tư nhân Mỹ và ít nhất 11 doanh nghiệp tư nhân nước ngoài. Ngoài ra, ít nhất 5 cơ quan chính phủ liên bang và tiểu bang Mỹ cùng ít nhất 2 tổ chức phi chính phủ cũng nằm trong danh sách mục tiêu bị tấn công.

Bộ Tư pháp Mỹ cáo buộc nhóm này đã đánh cắp hơn 31 terabyte tài liệu học thuật và tài sản trí tuệ. TokenPost từng đưa tin về việc Bộ Tư pháp Mỹ truy tố 17 tin tặc gốc Iran liên quan đến vụ việc này.

Cáo trạng thời điểm đó còn nêu chi tiết về vụ xâm nhập hệ thống mạng của HBO và yêu cầu tiền chuộc bằng Bitcoin(BTC) trị giá 6 triệu USD. Một số vụ xâm nhập được cho là thực hiện nhằm phục vụ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cùng các khách hàng thuộc chính phủ và trường đại học Iran.

TRM Labs cho biết số dư còn lại trên 30 địa chỉ nằm trong danh sách trừng phạt chỉ còn 202.662 USD, tương đương khoảng 1% tổng dòng tiền đổ vào.

Số dư thấp hơn nhiều so với tổng dòng tiền nhận được cho thấy phần lớn số tiền đã được chuyển đi hoặc chi tiêu từ trước. Trong phân tích on-chain, các chuyên gia thường bám theo đường đi này để truy vết các điểm nạp tiền vào sàn giao dịch, cầu nối blockchain hay đầu mối giao dịch OTC.

Hiện chưa có bằng chứng cho thấy vụ việc tác động trực tiếp đến giá Bitcoin(BTC) hay Ethereum(ETH). Đây không hẳn là một sự kiện thị trường, mà giống một minh chứng cho thấy hệ thống trừng phạt và chống rửa tiền có thể áp dụng sâu đến mức nào lên các bản ghi giao dịch on-chain.

Bình luận: Diễn biến này là lời nhắc nhở với các đơn vị kinh doanh tài sản số, kể cả ở Việt Nam, rằng việc theo dõi danh sách trừng phạt quốc tế và giám sát giao dịch đáng ngờ cần được duy trì song song. Khi phạm vi trừng phạt theo ngành đối với Iran tiếp tục mở rộng, những giao dịch cũ từng đi qua sàn giao dịch hay kênh OTC nước ngoài cũng có thể bị đưa vào diện rà soát phơi nhiễm gián tiếp.

Động thái lần này của Bộ Tài chính Mỹ có ý nghĩa quan trọng khi chính thức đưa hoạt động tài sản số liên quan đến Iran vào một nhóm rủi ro riêng. Các sàn giao dịch và đơn vị lưu ký giờ đây phải đối chiếu không chỉ danh sách địa chỉ bị trừng phạt, mà cả lịch sử giao dịch và mức độ phơi nhiễm với các lĩnh vực liên quan.