4 tỷ USD mỗi lần mua lại trái phiếu Mỹ, tranh cãi QE nóng trở lại

Bộ Tài chính Mỹ (US Treasury) nâng quy mô mua lại trái phiếu chính phủ dài hạn lên tối thiểu 4 tỷ USD mỗi lần, khiến tranh cãi về việc liệu động thái này có phải một dạng nới lỏng định lượng (QE) trá hình bùng lên trở lại.

Bộ Tài chính Mỹ ngày 19 cho biết sẽ nâng quy mô mua lại trái phiếu kỳ hạn 10-20 năm và 20-30 năm từ mức tối đa 2 tỷ USD lên tối thiểu 4 tỷ USD mỗi lần, áp dụng từ ngày 9 tháng 9 đến ngày 4 tháng 11.

Nhà đầu tư Stanley Druckenmiller lên tiếng chỉ trích quyết định này trong bài viết đăng trên Wall Street Journal. Ông cho rằng việc Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tăng gấp đôi quy mô mua lại trái phiếu dài hạn có thể khiến một chương trình vốn chỉ nhằm hỗ trợ thanh khoản biến tướng thành công cụ kìm giữ lãi suất dài hạn.

Về bản chất, mua lại trái phiếu là cách Bộ Tài chính mua lại các lô trái phiếu đã phát hành trước đó. Công cụ này thường được dùng khi một số kỳ hạn giao dịch kém thanh khoản, giúp hấp thụ lượng bán ra và giữ thị trường vận hành trơn tru.

Theo Druckenmiller, vấn đề nằm ở bối cảnh vĩ mô. Ông chỉ ra rằng lạm phát Mỹ vẫn cao hơn mục tiêu, thâm hụt ngân sách đã chạm khoảng 6% GDP và nợ liên bang vượt 40.000 tỷ USD. Trong điều kiện đó, lãi suất dài hạn tăng có thể chỉ đơn giản là thị trường trái phiếu đang phản ánh đúng rủi ro tài khóa xấu đi, chứ không phải một bất thường cần can thiệp.

Ông cảnh báo nếu giới đầu tư tin rằng Bộ Tài chính đang bảo vệ một ngưỡng lãi suất cụ thể, các nhà giao dịch sẽ liên tục thử phản ứng của chính phủ, từ đó tạo áp lực khiến quy mô mua lại phải phình to hơn theo thời gian.

Tranh cãi xoay quanh câu hỏi ai đang mua trái phiếu và vì mục đích gì. QE truyền thống là khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) mua tài sản quy mô lớn nhằm tác động đến điều kiện tài chính, phục vụ mục tiêu chính sách tiền tệ.

Về mặt pháp lý và thể chế, chương trình mua lại của Bộ Tài chính khác hoàn toàn QE của Fed. Nhưng nếu Bộ Tài chính vừa mua vào trái phiếu dài hạn vừa tăng phát hành trái phiếu ngắn hạn, rủi ro kỳ hạn (duration risk) mà thị trường phải gánh trên thực tế sẽ giảm xuống.

Đây chính là điểm Druckenmiller phản đối. Ông cho rằng cách làm này khiến Bộ Tài chính vô tình đóng vai trò như một phiên bản thu nhỏ của QE, dù không mang danh nghĩa đó.

Khi áp lực nguồn cung trái phiếu dài hạn giảm, nhận định của nhà đầu tư về xu hướng lãi suất dài hạn và dòng tiền USD cũng có thể thay đổi theo. Dù mục tiêu chính thức của Bộ Tài chính chỉ là hỗ trợ thanh khoản, giới đầu tư vẫn theo dõi tác động lan tỏa của chương trình này đến lộ trình lãi suất và giá tài sản rủi ro.

Đây cũng là lý do thị trường tiền mã hóa quan tâm đến tranh cãi này. Lãi suất dài hạn là biến số chiết khấu mà cả cổ phiếu lẫn tài sản số cùng theo dõi, còn cách diễn giải về thanh khoản USD ảnh hưởng trực tiếp đến định giá các tài sản rủi ro như Bitcoin(BTC) và Ethereum(ETH).

Trước đó, TokenPost từng đưa tin về việc kế hoạch mở rộng mua lại trái phiếu dài hạn của Bộ Tài chính Mỹ lan sang cách diễn giải thanh khoản Bitcoin, và sau đó tranh cãi QE tiếp tục nóng lên sau phát ngôn của Robert Kiyosaki.

Druckenmiller đề xuất một hướng xử lý khác: để thị trường trái phiếu tự quyết định chi phí vay vốn của chính phủ, đồng thời giải quyết gốc rễ vấn đề bằng cách cắt giảm thâm hụt ngân sách, cải cách chi tiêu phúc lợi và siết chặt quản lý nợ công. Theo ông, việc mở rộng mua lại trái phiếu không giải quyết được bài toán tài khóa.

Về phần mình, Bộ Tài chính Mỹ khẳng định mục tiêu duy nhất của chương trình là hỗ trợ thanh khoản. Cơ quan này cho biết đã ghi nhận nhu cầu ổn định và các đề nghị bán chất lượng tốt từ thị trường đối với nhóm trái phiếu danh nghĩa dài hạn. Thông báo tái cấp vốn cho quý tiếp theo dự kiến công bố vào ngày 4 tháng 11.