Michael Saylor nêu vấn đề tài chính hóa Bitcoin(BTC)

Michael Saylor, Chủ tịch Strategy (MSTR), cho rằng cần từ bỏ cách nhìn Bitcoin(BTC) như một tài sản tách biệt hoàn toàn khỏi hệ thống tài chính truyền thống. Theo ông, BTC không nên chỉ dừng lại ở vai trò tiền mặt điện tử ngang hàng, mà cần được xem là nguồn vốn nền tảng của thị trường tài chính toàn cầu.

Trong bài viết có tựa đề "The Bitcoin Reformation" công bố ngày 24, Saylor khẳng định thành công của BTC không đòi hỏi tiền pháp định, ngân hàng, chính phủ hay hệ thống tài chính truyền thống phải biến mất. Wu Blockchain, vào lúc 9h42 sáng ngày 25 theo giờ Hàn Quốc, đưa tin về bài viết này và cho biết Saylor không xem ngân hàng, chính phủ, quỹ hoán đổi danh mục (ETF), cổ phiếu doanh nghiệp niêm yết, trái phiếu, cổ phiếu ưu đãi hay các sản phẩm phái sinh là "kẻ thù" của BTC.

Quan điểm này của Saylor gắn liền với văn hóa nguyên thủy của Bitcoin. BTC ra đời như một mạng lưới cho phép giao dịch mà không cần sự can thiệp của ngân hàng hay chính phủ. Chính vì vậy, tự lưu ký (self-custody), tính phi tập trung và nguyên tắc không cần tin tưởng bên thứ ba từ lâu đã được xem là giá trị cốt lõi của cộng đồng Bitcoin.

Tuy nhiên, Saylor cho rằng nguyên tắc này không nhất thiết phải áp dụng theo cùng một cách cho mọi người dùng. Ông viết: "Tự lưu ký vẫn là một quyền quan trọng và là công cụ kiểm soát mang tính cạnh tranh", nhưng đồng thời khẳng định đây "không phải nghĩa vụ mang tính phổ quát". Theo ông, việc cá nhân tự quản lý private key và việc sử dụng các tổ chức lưu ký chuyên nghiệp có thể tồn tại song song.

Tự lưu ký là hình thức người dùng tự giữ private key thay vì gửi vào sàn giao dịch hay tổ chức lưu ký. Cách này mang lại ưu điểm là toàn quyền kiểm soát tài sản, nhưng đồng thời buộc người dùng phải tự chịu các rủi ro vận hành như mất khóa, lừa đảo phishing, thừa kế hay khôi phục thất bại. Tại Hàn Quốc, cuộc tranh luận về việc liệu tự lưu ký có phải lựa chọn tối ưu cho mọi nhà đầu tư hay không cũng từng được đặt ra.

Saylor cũng không phủ nhận hoàn toàn vai trò của các quỹ ETF và chứng khoán gắn với Bitcoin. Lập luận của ông là nếu cấu trúc quyền lợi và quan hệ thế chấp minh bạch, thì cái gọi là "Bitcoin giấy" (paper bitcoin) cũng có thể trở thành một phần của quá trình tài chính hóa Bitcoin. Tuy nhiên, quan điểm này để lại câu hỏi về cách kiểm chứng quyền sở hữu, hoạt động lưu ký, đòn bẩy và rủi ro tái thế chấp.

"Bitcoin giấy" là thuật ngữ chỉ các sản phẩm tài chính mang lại mức độ tiếp cận giá hoặc quyền lợi liên quan đến BTC mà không cần chuyển giao BTC thực tế. Nhóm sản phẩm này có thể bao gồm ETF giao ngay, cổ phiếu doanh nghiệp niêm yết, trái phiếu, cổ phiếu ưu đãi và các sản phẩm phái sinh. Đây có thể là công cụ giúp mở rộng khả năng tiếp cận Bitcoin, nhưng nếu cấu trúc thế chấp và quyền lợi thiếu minh bạch, rủi ro từ các tổ chức trung gian có thể gia tăng.

Trong bài viết này, Saylor nhấn mạnh rằng thành công của BTC không đòi hỏi hệ thống tài chính hiện tại phải biến mất, đồng thời đưa ra quan điểm rằng các sản phẩm lưu ký và chứng khoán hóa có thể mở rộng xung quanh BTC. Ông cho rằng BTC đang tiến hóa từ vai trò tiền mặt điện tử ngang hàng trở thành nguồn vốn kỹ thuật số toàn cầu.

Quan điểm này đưa cuộc tranh luận về giá trị BTC từ câu chuyện giá cả sang câu chuyện hạ tầng tài chính. Tùy vào việc BTC được xem là tài sản cá nhân nắm giữ hay tài sản thế chấp nền tảng cho các sản phẩm tài chính, cách thức lưu ký, hạch toán, quản lý quy định và rủi ro sẽ khác nhau. Nhà đầu tư tại Hàn Quốc cũng chịu ảnh hưởng gián tiếp từ ETF giao ngay, dịch vụ lưu ký, chiến lược tài chính của các doanh nghiệp niêm yết và các sản phẩm tín dụng thế chấp bằng Bitcoin.

Strategy (MSTR) là công ty đã gắn câu chuyện về BTC của Saylor với chiến lược thực tế trên thị trường vốn. TokenPost trước đó từng đưa tin về cập nhật chiến lược quản lý vốn của Strategy khi công ty tăng dự trữ USD và mua lại cổ phiếu ưu đãi STRC. Bài viết lần này cũng nằm trong mạch lập luận nhất quán của Saylor, khi ông tiếp tục gắn BTC với các sản phẩm chứng khoán hóa trong cùng một cấu trúc.

Tuy nhiên, cần lưu ý quan điểm của Saylor xuất phát từ vị thế có liên quan lợi ích. Ông là Chủ tịch của Strategy, công ty lấy việc nắm giữ BTC và các cấu trúc chứng khoán liên quan làm mô hình kinh doanh cốt lõi. BTC càng kết nối sâu với ngân hàng, chính phủ và thị trường chứng khoán, khả năng tiếp cận có thể càng mở rộng, nhưng rủi ro từ cấu trúc sản phẩm và các tổ chức trung gian cũng có thể tăng theo.

Đánh giá trong ngành có thể phân hóa. Nhóm xem lưu ký tổ chức và ETF là kênh phổ biến hóa Bitcoin cho rằng nếu cấu trúc quyền lợi minh bạch, dòng vốn lớn hơn có thể đổ vào thị trường. Ngược lại, nhóm coi trọng tự lưu ký và khả năng kiểm chứng lo ngại rằng quá trình tài chính hóa có thể làm suy yếu nguyên tắc không cần tin tưởng bên thứ ba vốn là điểm khởi đầu của Bitcoin.

Lập luận của Saylor không phải là BTC cần thay đổi, mà thiên về hướng cấu trúc tài chính xung quanh BTC có thể mở rộng. Theo cách giải thích này, mạng lưới nền tảng vẫn giữ nguyên, trong khi các lớp tín dụng, chứng khoán, thanh toán và thế chấp có thể được xây dựng thêm bên trên.

Việc quan điểm này có trở thành cấu trúc thị trường thực tế hay không sẽ phụ thuộc vào mức độ minh bạch trong lưu ký, khả năng kiểm chứng tài sản thế chấp và cách hệ thống quy định được xây dựng. Vấn đề mà Saylor đặt ra có thể tiếp tục khơi lại tranh luận về việc nên tự nắm giữ BTC trực tiếp hay nắm giữ thông qua các sản phẩm tài chính chính thống.