40 tỷ USD mua lại trái phiếu, bối cảnh vàng và Bitcoin(BTC) tăng giá

Bộ Tài chính Mỹ (US Treasury) mở rộng quy mô mua lại trái phiếu chính phủ kỳ hạn dài, trở thành bối cảnh vĩ mô đằng sau đà tăng giá của vàng và Bitcoin(BTC). Động thái nhằm giảm áp lực lãi suất dài hạn diễn ra cùng lúc đồng USD suy yếu, khiến giới đầu tư bàn luận nhiều hơn về các tài sản thay thế.

Bộ Tài chính Mỹ cho biết trong thông báo ngày 19 rằng sẽ nâng quy mô "mua lại thanh khoản" (buyback) đối với trái phiếu danh nghĩa kỳ hạn 10-20 năm và 20-30 năm, từ mức tối đa 2 tỷ USD mỗi lần lên tối thiểu 4 tỷ USD mỗi lần. Mức mới áp dụng từ ngày 9/9 đến ngày 4/11.

Mua lại trái phiếu là việc chính phủ mua lại trên thị trường số trái phiếu đã phát hành trước đó, nhằm hỗ trợ giá trái phiếu và giảm áp lực tăng lợi suất.

Động thái này được đưa ra trong bối cảnh áp lực cung - cầu ở nhóm trái phiếu kỳ hạn dài gia tăng. Trái phiếu càng dài hạn, giá càng biến động mạnh theo lãi suất, nên khi thanh khoản suy yếu, biến động lãi suất và giá có thể càng rõ rệt hơn.

Một bộ phận thị trường xem đây là tín hiệu cho thấy chính phủ can thiệp trực tiếp vào cung - cầu trái phiếu kỳ hạn dài. Cách hiểu này kéo theo tranh luận về "giao dịch phá giá" (debasement trade) - quan điểm cho rằng nợ công và cung tiền mở rộng có thể làm giảm giá trị đồng tiền pháp định.

"Giao dịch phá giá" chỉ xu hướng tìm đến các tài sản thay thế như vàng hay BTC để phòng ngừa rủi ro mất giá tiền pháp định. Vàng thường được xem là tài sản trú ẩn truyền thống, còn BTC được nhắc đến trong nhóm này nhờ đặc tính nguồn cung giới hạn.

Hãng tin AP đưa tin BTC vượt mốc 77.000 USD và giá vàng tăng lên 4.661 USD/ounce sau thông báo của Bộ Tài chính. Cùng bản tin cho biết trong quá trình giá tăng, hơn 4 tỷ USD vị thế bán (short) đã bị thanh lý.

Cũng có ý kiến cho rằng chính việc đóng vị thế bán, chứ không chỉ đà tăng giá, mới là yếu tố khiến biến động mạnh hơn. Khi vị thế bán bị thanh lý, nhà đầu tư phải mua lại để cắt lỗ khi giá tăng, điều này có thể khuếch đại mức tăng trong ngắn hạn.

MarketWatch đưa tin đồng USD suy yếu cùng lúc giá BTC và vàng đi lên sau thông báo của Bộ Tài chính. TokenPost từng đưa tin trước đó rằng BTC tăng cùng chứng khoán Mỹ sau khi Bộ Tài chính Mỹ công bố mở rộng mua lại trái phiếu kỳ hạn dài (xem bài viết trước đó).

Diễn biến lần này được xem là bức tranh vĩ mô tổng hợp về lãi suất dài hạn, đồng USD và áp lực tài khóa của Mỹ, hơn là một yếu tố riêng của thị trường tiền mã hóa.

Tuy nhiên cũng có cách nhìn khác. Hội đồng Vàng Thế giới (World Gold Council) cho biết trong phân tích ngày 21 rằng ngay sau thông báo của Bộ Tài chính, lợi suất và đồng USD giảm còn giá vàng tăng 3%.

Hội đồng Vàng Thế giới cũng nêu quan điểm rằng động thái này có thể là bước đi theo hướng kiểm soát đường cong lợi suất (yield curve control), dù bản thân nó chưa phải là chính sách đó. Việc mua lại trái phiếu kỳ hạn dài có thể giảm bớt vấn đề thanh khoản của thị trường, nhưng không xóa bỏ áp lực thâm hụt ngân sách và nguồn cung trái phiếu của Mỹ.

Với nhà đầu tư Việt Nam, diễn biến này cũng gắn với mức giá cảm nhận theo VND. Dù giá BTC theo USD không đổi, giá tại các sàn trong nước vẫn biến động theo tỷ giá USD/VND.

Giá vàng cũng chịu tác động cùng lúc từ giá quốc tế và tỷ giá. Đồng USD suy yếu có thể được xem là yếu tố hỗ trợ giá vàng quốc tế, nhưng mức tăng quy đổi ra VND còn phụ thuộc vào biến động tỷ giá.

Chương trình mua lại trái phiếu mở rộng của Bộ Tài chính Mỹ bắt đầu từ ngày 9/9 và áp dụng đến ngày 4/11. Sau thời điểm đó, quy mô mới sẽ được công bố cùng kế hoạch vay nợ của quý tiếp theo.